II SA/Sz 720/08

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIKEJ Dnia 11 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska ( spr.) Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę Starosta w dniu [...] r. wydał R. K. decyzję nr [...] zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę budynku garażowo- gospodarczego na działce nr [...]położonej przy ul. [...]w [...]. A. C. wnioskiem z dnia [...]roku skierowanym do Starosty wniosła o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji budowlanych budynków położonych na działce [...], w których stwierdziła, że przytoczone przez nią fakty w przedmiotowym wniosku nasuwają przypuszczenie, iż decyzja Starosty z dnia [...]r. zezwalająca, na budowę budynku garażowo-gospodarczego usytuowanego na granicy z działkami [...]została wydana na podstawie sfałszowanych dowodów. Postanowieniem z dnia [...]roku Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego na działce nr [...]w [...]. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że w/w decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie sfałszowanych dowodów. W dniu [...]rok Starosta, na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, zawiesił przedmiotowe postępowanie wznowieniowe z powodu wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową postępowania wyjaśniającego dotyczącego przypuszczenia, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę posługując się sfałszowanymi dowodami- nieprawdziwy podpis M. Ł. pod napisem wyrażam zgodę na pobudowanie garażu na granicy działki nr [...] widniejący na rysunku projektu zagospodarowania projektu. W dniu [...]roku do Starostwa wpłynął wniosek A. B. dotyczący stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Starosty z dnia [...]r. Wojewoda postanowieniem z dnia [...]roku stwierdził nieważność ww. postanowienia Starosty jako wydanego z rażącym naruszaniem prawa. W uzasadnieniu stwierdzono, iż prowadzone przez Prokuraturę postępowanie nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie przedmiotowego postępowania wznowieniowego. Decyzją z dnia [...]roku Starosta na podstawie art.104, art. 151 Kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r., udzielającej R. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce nr [...]w [...] i stwierdził, iż wprawdzie Prokuratura Rejonowa wszczęła postępowanie wyjaśniające dotyczące przypuszczenia, że inwestor uzyskał pozwolenia na budowę posługując się sfałszowanymi dowodami, nieprawdziwym podpisem M. Ł. pod napisem "wyrażam zgodę na pobudowanie garażu na granicy działki nr [...]", to okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wznowienie postępowania. Bez względu na to jakie będą ustalenia Prokuratury, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r., ust. 6 w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w zakresie uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W dniu [...]r. od decyzji Starosty Powiatowego odwołała się A. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. A. C. stwierdziła, iż wniosła o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących dwóch obiektów, podczas gdy organ rozpatrzył jej wniosek tylko w odniesieniu do budynku garażowo-gospodarczego, a ponadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. nie jest wymagana zgoda sąsiada na wybudowanie budynku w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy. Zaznaczyła, że gdyby inwestor działki [...]wybudował budynek gospodarczy w odległości 1,5 m, to brak byłoby podstaw do wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na tą budowę. W dniu [...]roku Wojewoda wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w której orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowe okoliczności sprawy i podzielił stanowisko prezentowane przez organ I instancji. Dodatkowo podniósł, że zapewnił skarżącej, zgodnie z art. 10 Kpa możliwość zapoznania się z całością akt sprawy, z którego to prawa nie skorzystała. Skarżąca nie przedłożyła również w zakreślonym przez organ terminie dowodu potwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu fałszerstwa zgody na wybudowanie budynku garażowo-gospodarczego na granicy z działkami [...]w [...]przy ul. [...], ale i tak kwestia ewentualnego fałszerstwa podpisu M. Ł. nie będzie miała wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją organu odwoławczego wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest postępowanie wznowieniowe w sprawie decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...]r. znak: [...]wszczęte na wniosek strony wskazującej jako przesłankę wznowienia fałszerstwo dowodów. Zatem postępowanie wznowieniowe w sprawie decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...]nie może być przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Przy czym akta sprawy w zakresie wniosku A. C. dotyczącego ww. decyzji zostaną -przekazane Staroście celem podjęcia stosownych działań. Ponadto wyjaśnił, że w sprawie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...]w m. [...]zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy znak [...]z dnia [...]r. organem właściwym jest Wójt Gminy, natomiast w sprawach ewentualnej samowoli budowlanej - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. C., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie błędną interpretację orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z marca 2001r. w związku z art. 12 rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 14 grudnia 1994r. a także art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7, 8, 12, 39, 77, 107 § 3 Kpa. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania A. B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. Analizując pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz zarzuty skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. Kontrolowane decyzje organów obu instancji wydane zostały w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła była dotknięta wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymieniowych wyczerpująco w art. 145 § 1 Kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że postanowieniem z dnia [...]r. Starosta na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - wznowił na żądanie skarżącej postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego na działce nr [...]w [...]. Z uzasadnienia tego postanowienia wynikało, że decyzja Starosty nr [...]z dnia [...]r. została wydana na podstawie sfałszowanych dowodów. Jednak treść sentencji postanowienia i powołanej w uzasadnieniu prawidłowej podstawy prawnej zbieżny jest z treścią wniosku o wznowienie postępowania oraz stanem faktycznym. Organ odwoławczy słusznie zatem uznał, iż postępowanie wznowiono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa - dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Stwierdzenie, czy ta przyczyna rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy znalazły się w decyzji określonej w art.151 Kpa wydanej przez organy obu instancji. Aby skutecznie bowiem wykazać zaistniałe podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa wystąpić muszą łącznie trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się (w sposób bezpośredni lub pośredni) na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu chyba, że zajdą okoliczności o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 Kpa tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu, lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 Kpa) a także wówczas gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 Kpa), 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie objęte decyzją ostateczną. Wszystkie trzy wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie. Jeżeli zatem nawet tylko jedna z nich nie wystąpi nie będzie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1Kpa. Z akt sprawy bezspornie wynika, że przesłanka druga nie została spełniona. Nie została wykazana przez skarżącą, a z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że Prokuratura Rejonowa wszczęła postępowanie wyjaśniające dotyczące przypuszczenia, że inwestor uzyskał pozwolenia na budowę posługując się sfałszowanymi dowodami, nieprawdziwym podpisem M. Ł. pod napisem "wyrażam zgodę na pobudowanie garażu na granicy działki nr [...]". Z dołączonego do akt sprawy nieprawomocnego postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...]r., sygn. akt [...]wynika, że czyn ten nie wypełnia znamion czynu zabronionego określonego w art. 270 § 1. Nakreślony na projekcie zagospodarowania terenu podpis nie został bowiem sfałszowany i wykonany został przez osobę uprawnioną do złożenia podpisu o takiej treści. Z uzyskanej opinii biegłego wynika w sposób jednoznaczny, że podpis ten został wykonany przez M. Ł. Skoro nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa decyzje organów obu instancji odmawiające uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...]r. odpowiadają prawu. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 marca 2001r. sygn. akt P. 11/2000 orzekł, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140, Nr 44, poz. 434 oraz z 2000r. Nr 16, poz. 214) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126), to kwestia ta może być brana pod uwagę dopiero po zaistnieniu podstaw do wznowienia postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły co wykazano wyżej. Przepis uznany bowiem przez Trybunał za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie, i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego podjętego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Wbrew twierdzeniom uczestnika postępowania A. B. z pisma skarżącej z dnia [...]r. skierowanego do niego nie wynika jednoznacznie, kiedy A. C. dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. A więc nie ma podstaw aby podważać ustalenie organu, że podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.