VIII SA/Wa 197/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-16
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, jeśli odpowiedzialność za to samo naruszenie ponosi kierowca, a przedsiębiorca twierdzi, że nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi obiektywną odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy, nawet jeśli naruszenie miało miejsce z ich winy. Odpowiedzialność ta wynika z obowiązku organizowania pracy w sposób zapewniający przestrzeganie przepisów, a zwolnienie z niej jest możliwe tylko w przypadku wykazania podjęcia wszelkich niezbędnych środków zapobiegawczych wobec zdarzeń nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych, a nie typowych zaniedbań kierowcy czy braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego (wykresówka była zapisywana za długo). Kierowca włożył wykresówkę do tachografu później niż powinien i wyjął ją później niż przewidywał przepis. Spółka twierdziła, że naruszenie wynikło z zaniedbania kierowcy, na które nie miała wpływu, i że powinna być zwolniona z odpowiedzialności. Organy administracji utrzymały karę, uznając, że przedsiębiorca ponosi obiektywną odpowiedzialność za organizację pracy i nadzór nad kierowcami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o nałożeniu na odwołującego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, gdyż wykresówka była zapisywana za długo.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach:
W dniu [...] lipca 2009 r. o godz. [...] kontrolerzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzali kontrolę na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K.. Kontroli został m.in. poddany zespól pojazdów o numerze rejestracyjnym [...] i [...]. Zespołem tym kierował J.S. w imieniu Spółki Z.. W trakcie kontroli okazało się, że wykresówkę opisaną jako od [...] lipca 2009 r., kierowca włożył do tachografu w dniu [...] lipca 2009 r. o godz. [...] i została ona wyjęta z tachografu w dniu [...] lipca 2009 r. o godz. [...]. W końcowej fazie używania wykresówki kierowca jechał. Kierowca tłumaczył, że zapomniał zmienić wykresówkę, gdyż w firmie, w której rozładowywano towar, był poganiany.
Z kontroli sporządzono protokół, który J.S. podpisał, nie zgłaszając uwag.
W dniu [...] lipca 2009 r. wszczęto postępowanie administracyjne. W trakcie tego postępowania Spółka Z. nadesłała wyjaśnienia odnośnie tygodniowych wypoczynków kierowcy oraz dokumenty. W ocenie organu nadesłane dowody nie odnosiły się do stwierdzonego naruszenia.
Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r. nałożył na Z. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł za to, że wykresówka była używana przez dłuższy okres, aniżeli przewidziany przepisami, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r. z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie nr 3821/85). Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 92 ust. 1 pkt 2, 7, 8 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej; "u.t.d.") w zw. z Lp. 11.2 załącznika do u.t.d. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., gdyż Spółka nie wskazała żadnych dowodów w tym zakresie. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji powyższej odwołała się Spółka Z. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Podniosła, że nie złożyła wyjaśnień na okoliczność stwierdzonego przez kierowcę naruszenia, gdyż nie zażądano tego od niej w zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2009 r. W piśmie tym organ I instancji wyraźnie określił zakres stanowiska odwołującej, co w odpowiedzi uczyniła. Zresztą kierowca potwierdził, iż było to zawinione zaniedbanie z jego strony, za co został ukarany karą w wysokości [...] zł. W tej sytuacji Spółka Z., nie mając wpływu na takie zachowanie kierowcy i okoliczności związane z rozładowywaniem towaru u odbiorcy, uważała, że jest zwolniona z odpowiedzialności.
Główny Inspektor Transportu Drogowego cytowaną wyżej decyzją z dnia
[...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 92 ust. 1 pkt 2, 7, 8 u.t.d., Lp. 11.2.2 załącznika do u.t.d. oraz
art. 15 ust. 2 Rozporządzenia nr 3821/85. Organ ten stwierdził, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków oraz warunków wynikających z przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, wiążących Polskę umów międzynarodowych, przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej. Wysokość kar określa załącznik do u.t.d., który w Lp.11.2.2 za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego w postaci zapisywania wykresówki za długo przewiduje karę w wysokości 200 zł.
Organ powołał się na art. 15 ust. 2 Rozporządzenia nr 3821/85 stanowiącego, że kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Generalnie wykresówki nie wyjmuje się z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował ustalenia organu I instancji. Stwierdził, że wykresówka była używana przez dłuższy okres niż 24 godziny. Spółka Z. miała możliwość zajęcia stanowiska co do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2009 r., w którym jednoznacznie wskazano naruszenie przepisów u.t.d. Pismo organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r. nie dezinformowało odwołującej co do zakresu wypowiadania się. Ponadto Spółka była pouczona o możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Z zachowania Z. wynikało, że korzystała z tego prawa. Organ odwoławczy uznał, że skarżona decyzja zawierała wszystkie elementy wymagane przez art. 107 k.p.a. Następnie organ odniósł się do okoliczności z art. 93 ust. 7 u.t.d. wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Przede wszystkim Spółka Z. nie wskazała okoliczności lub zdarzeń, na które nie miała wpływu. Nie przytoczyła także, jeżeli miała być pozbawiona przed organem I instancji czynnego udziału w postępowaniu, w postępowaniu odwoławczym żadnych argumentów uzasadniających brak jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Na Spółce zaś ciążył obowiązek wskazania takich okoliczności. Główny Inspektor odwołał się do brzmienia art. 92 ust. 1 u.t.d. i wykładni tego przepisu dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06. Stwierdził, że podlegają odpowiedzialności z art. 92 ust. 1 u.t.d. nie tylko kierowcy, ale i przedsiębiorcy – przewoźnicy. Uregulowania u.t.d. zmierzają do wymuszenia na przedsiębiorcach takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa, wykonującego transport drogowy, aby działalność ta odbywała się w bezpieczny sposób, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. ma właśnie zapewnić realizację powyższych założeń przez przewoźnika czyli ma cel prewencyjny. Kara pieniężna przewidziana przez ten przepis nie ma celu represyjnego, gdyż ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej. Dlatego do tej kary nie odnosi się reguł dotyczących odpowiedzialności karnej. Takie stanowisko potwierdza wprowadzenie z dniem 21 grudnia 2005 r. przez ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) art. 92a do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten wprowadził odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia za wymienione w nim naruszenia. Tym samym nie wykluczył co do zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy.
Z. Spółka z o.o. na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniosła, iż stwierdzone naruszenie wystąpiło wyłącznie wskutek zaniedbania kierowcy, a skarżąca nie miała na to żadnego wpływu. Naruszenie to mieści się w sferze zindywidualizowanej odpowiedzialności kierowcy. Odwołała się również do art. 92a ust. 4 u.t.d., stanowiącego, że nie wszczyna się postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na ich naruszenie. Skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły właśnie takie okoliczności. Ponadto nie godziła się z tym, że kierowca został ukarany niższą karą aniżeli skarżąca. Odnosząc się do cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakwestionowała, aby opóźnienie w wymianie wykresówki miało wpływ na bezpieczne prowadzenia działalności gospodarczej, zagrożenie życiu, zdrowiu i mieniu innych osób. Spółka uznała, że wymierzona kara realizuje przede wszystkim cel represyjny. Jeżeli zaś organ uznał, że należy wymierzyć karę, to powinno to być co najwyżej upomnienie. Organ natomiast wykorzystał swoje władcze uprawnienia i nałożył na skarżącą karę za zupełnie niezawinione okoliczności. Utrzymaną karą w konsekwencji zostanie obciążony kierowca, mimo że już został ukarany przez organ I instancji.
W konsekwencji Z. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odwołał się do uregulowań Rozporządzenia nr 3821/85 przewidującego odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy. Nadto interpretacja art. 92a ust. 4 i art. 97 ust. 3 u.t.d. w ten sposób, że brak bieżącej kontroli nad kierowcą przez przedsiębiorcę zwalnia tego ostatniego z odpowiedzialności, prowadziłaby do tego, że przewoźnik w każdej sytuacji mógłby uwolnić się od odpowiedzialności. Przedsiębiorca nie musiałby organizować pracy w taki sposób, aby były realizowane przepisy Rozporządzenia nr 3821/85 oraz polskich aktów prawnych. W taki sposób należy odczytywać powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ podkreślił, że sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, aby dyscyplinować mógł osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdami. W dyspozycji art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących usługi kierowania pojazdem na rzecz przewoźnika. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny. Dla zwolnienia się od niej wymagane jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. W konkluzji organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta, z mocy z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest zgodna z zasadami słuszności lub współżycia społecznego, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Odnosząc się do kwestii niezapewnienia czynnego udziału skarżącemu w postępowaniu, nie można podzielić tego stanowiska. Skarżąca otrzymała kopię protokołu kontroli, z którego wynikało stwierdzone naruszenie (kopia zawiadomienia, k-[...] akt administracyjnych).W zawiadomieniu tym organ twierdził, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z przeprowadzoną kontrolą i wzywał Spółkę do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień związanych z prowadzona sprawą, i tylko przykładowo wskazał dokumenty, które powinna Z. przedłożyć (kopia zawiadomienia, k-[...] ww. akt). W sytuacji, jeżeli skarżąca błędnie odczytała powyższe zawiadomienie, to na etapie odwoławczym była już zorientowana, jakie dokumenty i wyjaśnienia powinna była dodatkowo złożyć. Spółka z tej możliwości nie skorzystała.
Odnosząc się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to stanowią ją przepisy powoływanej ustawy o transporcie drogowym oraz Rozporządzenia nr 3821/85.
Kwestią podstawową w mniejszej sprawie jest czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych przepisów wskazanych w art. 92 ust. 1 tej ustawy, gdy odpowiedzialność za to samo naruszenie ponosi kierowca wykonujący na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Ponadto zagadnieniem następnym jest kwestia zakresu takiej odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.
Co do pierwszej wątpliwości wyrażonej przez skarżącą należy odwołać się do art. 92a u.t.d. Przepis ten w ust. 1 przewiduje odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego realizującego przewóz drogowy za wymienione w pkt 1 – 3 naruszenia, stwierdzone w trakcie kontroli drogowej. Kierowca podlega karze grzywny, z tym że orzekanie w tych sprawach następuje w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia (ust. 1 i 2 tego art.). Jednakże wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy, w myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. Zatem przewoźnik ponosi także odpowiedzialność za naruszenia przepisów spowodowane przez kierowcę, a stwierdzone w trakcie kontroli drogowej. Postępowanie wobec przedsiębiorcy toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę podlega on wyłącznie karze pieniężnej, zgodnie z art. 92 u.t.d. Nie może zatem organ orzec innego środka, aniżeli kary pieniężnej. Do tego kara ta, zgodnie z art. 92 ust. 4 u.t.d. może być orzeczona za naruszenia i w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W Lp.11.2.2 powołanego załącznika przewidziano karę w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę, gdy wykresówka była zapisywana za długo.
Ponadto należy zauważyć, że odpowiedzialność administracyjna jest odpowiedzialnością obiektywną. W takiej sytuacji odpowiedzialność ponosi się za samo stwierdzenie naruszenia. Kwestia winy w takim wypadku jest obojętna dla samej odpowiedzialności. Przedsiębiorca może nie ponosić odpowiedzialności w przypadkach wskazanych w art. 92a ust. 4 albo w art. 93 ust. 7 u.t.d. Co do art. 92a ust. 4 u.t.d., przepis ten odnosi się do etapu sprawy, gdy organ podejmuje stanowisko w kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Postępowania wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na zaistniałe naruszenia przepisom prawa. Natomiast art. 93 ust. 7 u.t.d. dotyczy etapu wszczętego postępowania administracyjnego. Jeżeli przewoźnik wykaże, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których on nie mógł przewidzieć, to organ ma obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Mimo różnic redakcyjnych, kryteria uwolnienia się odpowiedzialności przez przedsiębiorcę w art. 92 ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. są równoważne. Na zachowanie kierowcy naruszającego prawo przedsiębiorca miał wpływ, jeżeli mógł to przewidzieć, a nie zapobiegł temu. I odwrotnie, jeżeli przewoźnik mógł przewidzieć naruszające prawo zachowanie kierowcy, którym posługiwał się przy wykonywaniu transportu drogowego, to z pewnością miał wpływ na to wykroczenie, jeżeli nie podjął działań zapobiegających takim naruszeniom (tak wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).
Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego co do zakresu odpowiedzialności przedsiębiorcy wynikającej z art. 92, 92a i 93 u.t.d. Przepisy te nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń. W myśl art. 10 ust. 3 Rozporządzenia nr 3821/85 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Toteż bezpodstawne jest twierdzenie, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności na podstawie art. 92a ust. 4 lub art. 97 ust. 3 u.t.d. Wówczas bowiem przedsiębiorca teoretycznie mógłby się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógłby przewidzieć" powoływać w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa. W zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej ustawodawca obciąża przedsiębiorcę różnorakimi obowiązkami. Nie są one zaś wymogami nadzwyczajnymi, którym przedsiębiorca nie mógłby sprostać, bowiem wynikają ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej - w tym przypadku działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego. Prawodawca wyraźnie nakreślił cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów Rozporządzenia nr 3821/85. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu. Prawodawca przykładowo jedynie wymienił takie obowiązki jak wydawanie odpowiednich poleceń kierowcy i przeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania przepisów. W zależności od powyższych czynników przedsiębiorca ma obowiązek wynikający z art. 10 ust. 2 i 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 takiej organizacji prowadzonej działalności, aby nie dochodziło do naruszeń. Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w powoływanym wyroku z dnia 31 marca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5 u.t.d.) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samo zatrudnienia. W dyspozycji art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 u.t.d. Rzeczą tylko i wyłącznie wynikającą z uznania przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących z nim. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dlatego, zarówno w art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a nie związane z doborem pracowników. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, zmuszającą stronę postępowania administracyjnego nie tylko do przedsięwzięcia wszystkich niezbędnych środków, ale i bezpośredniej przyczyny powstałych naruszeń prawa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnoprawnej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała dodatkowych. Odpowiedzialność administracyjna nadal ma charakter obiektywny, gdyż obciąża podmiot wykonujący transport drogowy, jeżeli wystąpił zakazany przez ustawę skutek, niezależnie od tego, kto faktycznie prowadził pojazd. Podkreśla to wolę ustawodawcy, by podmiot wykonujący przewóz drogowy był nadal odpowiednio motywowany (czy nawet dyscyplinowany) do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy.
W tej sytuacji skarga Z. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie.
Kierując się powyższym na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.,) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło