II OSK 609/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-29
Skład orzekający: sędzia NSA Anna Łuczaj, sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać udzielone na obiekty, które nie były objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach ani decyzją o warunkach zabudowy, a których zakres jest szerszy niż te decyzje?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Sąd stwierdził, że organy administracji nie zbadały należycie zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zakres inwestycji objętej pozwoleniem na budowę (w tym zbiorniki na gnojówkę, ścieki i silosy) był szerszy niż zakres ustalony w poprzednich decyzjach, które dotyczyły zabudowy zagrodowej z budynkiem mieszkalnym. Brak budynku mieszkalnego w projekcie budowlanym uniemożliwiał zakwalifikowanie inwestycji jako zabudowy zagrodowej.Stan faktyczny
Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę obejmujące dwa kurniki, budynek garażowy, zbiornik na gnojówkę, zbiornik na ścieki i sześć silosów na paszę. Wcześniejsze decyzje (o środowiskowych uwarunkowaniach i warunkach zabudowy) dotyczyły budowy siedliska zagrodowego, w tym budynku mieszkalnego, dwóch budynków drobiarskich, stodoły i budynku gospodarczego. Sąsiedzi sprzeciwiali się inwestycji z uwagi na zapachy i hałas. WSA uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając niezgodność projektu z warunkami zabudowy. NSA oddalił skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 czerwca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 367/10 w sprawie ze skargi M. M., R. M. i S. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 367/10, po rozpoznaniu skargi M. M., R. M. i S. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Kartuzach z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; w pkt III zasądził od Wojewody Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących R. M. i M. M. kwotę 774 zł oraz na rzecz S. K. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, M. S. wnioskiem z dnia 18 września 2009 r. wystąpił do Starosty Powiatowego w Kartuzach o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na realizacji dwóch budynków drobiarskich (2 kurniki), budynku garażowego na maszyny rolnicze K-16, zbiornika przejazdowego na gnojówkę Z-17A, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe oraz sześciu silosów na paszę na działce nr [...] w gminie C.
Pismami z dnia 15 i 27 listopada 2009 r. R. i M. M. oraz S. K. zgłosili sprzeciw przeciwko planowanej inwestycji wskazując, że jej powstanie zakłuci spokojne życie okolicy z uwagi na zapachy oraz hałas jaki towarzyszy prowadzeniu dużej fermy drobiarskiej.
Starosta Powiatowy w Kartuzach decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006 r. Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił M. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że brak jest przeciwwskazań do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Analiza dokumentacji pod względem zgodności obiektu budowlanego z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz z ostateczną decyzją Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] listopada 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a także zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego i posiadanych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane prowadzi do wniosku, że planowana działalność przy realizacji przyjętych w dokumentacji założeniach technicznych i technologicznych nie spowoduje w jej sąsiedztwie żadnych przekroczeń dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. Organ uznał też, że prognozowane poziomy hałasu powinny zapewnić dotrzymanie wszelkich norm środowiskowych zarówno w dzień jak i nocy. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na wszelkie komponenty środowiska naturalnego, takie jak czystość powietrza, klimat akustyczny, wody podziemne, glebę zgodnie z opracowanym raportem i przy zastosowaniu opisanych rozwiązań technicznych i organizacyjnych będzie niższe od ustalonych przepisami standardów jakości środowiska poza terenem siedliska. Organ wskazał także, że przedstawione w opracowaniu raportu założenia przemawiają za realizacją opisanej inwestycji.
Odwołania od ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. do Wojewody Pomorskiego złożyli R. i M. M. i S. K. wskazując, że inwestor nie ma żadnej możliwości aby powstrzymać smród, hałas i rozprzestrzenianie się nieczystości na sąsiednie działki, na których znajdują się budynki mieszkalne, w których mieszkają oprócz odwołujących się również dzieci.
Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatowego w Kartuzach z dnia [...] stycznia 2010 r., podnosząc, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w trybie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, albowiem w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Przy czym, jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego dla całego zamierzenia budowlanego.
Zdaniem Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na zasadność i legalność kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie siedliska zagrodowego – dwóch kurników do hodowli brojlerów, budynku gospodarczego, stodoły i budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w miejscowości L. w obrębie C. w gminie C. W decyzji tej określono rodzaj i miejsce inwestycji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Ustalono, że eksploatacja obiektu produkcyjnego nie powinna przekraczać standardów jakości w środowisku poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Ustalono warunki określone w uzgodnieniu ze Starostą, a także ustalono warunki określone w uzgodnieniu z Państwowym Inspektorem Sanitarnym. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wójt Gminy Chmielno uznał za konieczne sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Raport ten został przedstawiony do publicznej wiadomości i nie wniesiono do niego żadnych uwag. Gospodarstwo rolne, jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko spełnia wymagania stawiane przez normy i wymogi ochrony środowiska, pod warunkiem uwzględnienia w decyzjach administracyjnych w projekcie budowlanym działań wskazanych w raporcie mających na celu zapobieganie, zmniejszenie lub kompensowanie potencjalnych szkodliwych oddziaływań na środowisko.
W ocenie Wojewody Pomorskiego opracowany przez inwestora projekt budowlany posiada wymagane uzgodnienia w zakresie sanitarnym, higieniczno-zdrowotnym oraz uzgodnienia w zakresie zgodności projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Zatem zamierzona inwestycja spełnia wszystkie warunki i nie pozostaje w sprzeczności z prawem miejscowym i przepisami szczególnymi oraz że planowane przedsięwzięcie nie narusza również interesów osób trzecich.
Na powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli M. i R. M. oraz S. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 367/10, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. w pkt I uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Kartuzach z dnia [...] stycznia 2010 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 35 w zw. z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Z przepisów tych wynika obowiązek orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę w przypadku ustalenia przez organ architektoniczno-budowlany niezgodności projektu budowlanego z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której to niezgodności inwestor w wyznaczonym przez ten organ terminie nie usunął.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy nie wywiązały się w sposób należyty z obowiązku zbadania zgodności projektu z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i w konsekwencji bezzasadnie uznały, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 2009 r. Wstępna analiza postanowień decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazuje, że warunki ustalone decyzją Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazują warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy zagrodowej poprzez budowę czterech obiektów: budynku mieszkalnego, dwóch budynków drobiarskich (160 DJP), stodoły oraz budynku gospodarczego przeznaczonego na garaże i magazyn na działce nr [...]. Tymczasem decyzja Starosty Powiatowego z dnia [...] stycznia 2010 r. obejmuje pozwolenie na realizację inwestycji polegającej na wybudowaniu ogółem jedenastu obiektów: dwóch budynków drobiarskich (2 kurniki), budynku garażowego na maszyny rolnicze K-16, zbiornika przejazdowego na gnojówkę (gnojowicę) Z-17A, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe oraz sześciu silosów na paszę. W szczególności obiekty takie jak zbiornik przejazdowy na gnojówkę, zbiornik na ścieki socjalno-bytowe oraz sześć silosów na paszę nie były objęte treścią decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2009 r. ustalającą warunki zabudowy. Dodatkowo jako drugi etap inwestycji na planie zagospodarowania działki wskazano budynek mieszkalny.
Zdaniem Sądu inwestycje przewidziane w decyzji o warunkach zabudowy i kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie są zatem tożsame, albowiem, realizacja inwestycji opisanej w pozwoleniu na budowę nie odpowiada treści wskazanej wyżej decyzji dotyczącej zabudowy zagrodowej dla potrzeb gospodarstwa rolnego, składającej się z ilościowo wymienionych obiektów. Niezgodność występuje także przy porównaniu funkcji zabudowy wskazanej w warunkach oraz objętej pozwoleniem na budowę. Zabudowa zagrodowa stanowi szczególny rodzaj zabudowy – w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – zabudowę tę stanowią w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej to budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych (§ 3 pkt 8 ww. rozporządzenia). Zabudowa zagrodowa (siedlisko) służy prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiąc jednocześnie miejsce zamieszkiwania i pracy rolnika i jego rodziny, a grunty zajęte pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo. Zabudowa zagrodowa łączy zatem funkcję mieszkaniową z funkcja produkcji rolnej.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zamierzenie budowlane inwestora obejmuje w pierwszym etapie budowę wyłącznie dwóch kurników służących do produkcji drobiarskiej wraz z towarzyszącymi tej produkcji obiektami takimi jak: budynek garażowy na maszyny rolnicze K-16, zbiornik przejazdowy na gnojówkę, zbiornik na ścieki socjalno-bytowe oraz sześć silosów na paszę. Zatem planowana inwestycja ma służyć realizacji na terenie przeznaczonym pod siedlisko rolnicze funkcji wyłącznie produkcyjnej. Jest to przy tym produkcja dużych rozmiarów, obejmująca produkcję w każdym kurniku 19180 sztuk brojlerów w cyklu produkcyjnym trwającym 48 dni, 6 cykli rocznie. Ponadto inwestor w pierwszym etapie zrezygnował całkowicie z funkcji mieszkalnych. W przekonaniu Sądu rozmiary zamierzonej produkcji wskazują na konieczność oceny, czy planowana funkcja pozwala na zaliczenie obiektów jej służących do kategorii zabudowy zagrodowej. Powyższe powinno zastać rozważone przez organ pierwszej instancji przed udzieleniem inwestorowi pozwolenia na budowę.
Ponadto Sąd podniósł, że teren Gminy Chmielno znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego. Zapis ust. 4.2. decyzji o warunkach zabudowy wyraźnie wskazuje na konieczność zastosowania do oceny inwestycji położonej na tym terenie przepisów rozporządzenia wojewody z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego. W tym przypadku, zasadny jest zarzut skarżących, że organy przyjęły, iż planowana inwestycja nie wpłynie na tereny objęte granicą i otuliną parku krajobrazowego bez dokonania analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście obowiązujących przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia. W szczególności rozważenia wymaga zgodność planowanego przedsięwzięcia z szczególnym celem ochrony Parku, określonym w § 2 ust. 7 wspomnianego rozporządzenia, który wskazuje na konieczność zachowania i eksponowania zasobów dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza krajobrazu kulturowego, wartościowych układów przestrzennych osadnictwa, tradycyjnych i historycznych form zabudowy, obiektów kultury materialnej i wartości kultury niematerialnej. W tym kontekście rozważona powinna zarówno funkcja jak też rozmiary planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy na terenach przyległych występuje wyłącznie zabudowa zagrodowa czy planowana inwestycja narusza uzasadnione interesy właścicieli sąsiedniej działki nr [...], na której w niewielkiej odległości od granicy działki znajduje się typowa dla tych okolic zabudowa siedliskowa, stanowiąca własność skarżących R. i M. M.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2010 r. wniósł M. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 35 ust. 1 w zw. z art. 29 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ wydał pozwolenie na budowę w oparciu o projekt budowlany niezgodny z decyzją o warunków zabudowy, a także wymaganiami środowiskowymi, w sytuacji, gdy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i prawomocną decyzją Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] określającą uwarunkowania środowiskowe dla planowanej inwestycji;
2) art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż planowana przez skarżącego realizacja inwestycji polegająca na budowie budynku mieszkalnego w drugim etapie inwestycji uniemożliwia zakwalifikowanie całej inwestycji jako zabudowy zagrodowej;
3) art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie organ obowiązany był do wezwania inwestora do usunięcia rzekomych nieprawidłowości, mimo że projekt budowlany został sporządzony z wymaganiami określonymi w art. 34 Prawa budowlanego, w zakresie wskazanym w decyzji o warunkach zabudowy oraz zgodnie z decyzją Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] określającą uwarunkowania środowiskowe dla planowanej inwestycji;
4) art. 1 p.p.s.a poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, bowiem Sąd I instancji w sposób niewłaściwy rozszerzył kognicję sądu poza kontrolę legalności zaskarżonych decyzji dotyczących pozwolenia na budowę także na prawomocne, nie zaskarżone do WSA decyzje Wójta Gminy Chmielno z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] określającą uwarunkowania środowiskowe dla planowanej inwestycji; oraz utrzymującą ją w mocy decyzję SKO w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku o uzgodnieniu inwestycji. Orzekanie poza zakres kompetencji jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przeanalizować jakie decyzje i czego dotyczące zostały wydane przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wójt Gminy Chmielno określił uwarunkowania środowiskowe na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "siedliska zagrodowego: dwóch kurników do hodowli brojlerów, budynku gospodarczego, stodoły i budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości C., gmina C. Powyższa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wójt Gminy Chmielno ustalił warunki zabudowy na realizację "zabudowy zagrodowej w zakresie budowy budynku mieszkalnego, dwóch budynków drobiarskich (160 DJP), stodoły oraz budynku gospodarczego przeznaczonego na garaże i magazyn, na działce nr [...] położonej w miejscowości C".
Natomiast zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wojewody Pomorskiego utrzymana została w mocy decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r., którą Starosta Powiatowy w Kartuzach zatwierdził projekt budowlany i wydał dla M. S. pozwolenie na budowę:
– dwóch budynków drobiarskich (2 kurniki),
– budynku garażowego na maszyny rolnicze K-16,
– zbiornika przejazdowego na gnojówkę (gnojowicę) Z-17A,
– zbiornika na ścieki socjalno-bytowe,
– sześciu silosów na paszę (6 szt.) na działce nr [...] w miejscowości L., obręb C., gmina C.
Już z prostego porównania osnów powyżej wymienionych decyzji środowiskowej, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że dotyczą one różnych przedsięwzięć. Tymczasem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną (art. 56 ust. 9 ustawy – Prawo ochrony środowiska) (wyrok NSA z 16 września 2008 r., II OSK 821/08).
Podobnie decyzja o warunkach zabudowy zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.
Klamrą spinającą powyższe przepisy jest art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, który nakłada na organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę lub odrębną decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższych uregulowań prawnych, mających dla rozpoznania niniejszej sprawy kluczowe znaczenie nie może zamieniać rozumienie art. 33 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym, w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem.
Jak wynika z powyższych analiz, zamierzenie budowlane w takim zakresie, jak określono w osnowie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie było przedmiotem postępowania i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ani też ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę nie mógł więc sprawdzić zgodności projektu budowlanego zgodnie z wymaganiami art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, bowiem zakres postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach i o warunkach zabudowy był inny i węższy niż postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Nie mają więc usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego zamieszczone w pkt 1, 2 i 3 skargi kasacyjnej.
W decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach i o warunkach zabudowy była mowa o realizacji zabudowy zagrodowej (budowa siedliska zagrodowego), w skład której wchodziła budowa budynku mieszkalnego. W decyzji o pozwoleniu na budowę nie mówi się nawet o zabudowie zagrodowej i o czym też świadczy brak wcześniej planowanego budynku mieszkalnego, co całkowicie zmienia charakter i funkcję projektowanego zamierzenia budowlanego, czego nie można usprawiedliwiać też brzmieniem art. 33 ust. 1 prawa budowlanego, który pozwala na realizację zamierzenia budowlanego etapowo. W przypadkach zabudowy zagrodowej (siedliska zagrodowego) należy przyjąć, że zabudowa taka jest jedynie możliwa pod warunkiem, że pozwolenie na budowę w pierwszym etapie dotyczy również budynku mieszkalnego, bez którego nie mogą funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem inne budowle rolnicze.
Jak wynika z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zabudowa zagrodowa to w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Mówiąc wprost zespół obiektów budowlanych objętych decyzją Starosty z dnia 18 stycznia 2010 r. nie ma charakteru zabudowy zagrodowej w rozumieniu przepisów, przez brak budynku mieszkalnego.
Błędny jest też pogląd, że w tym przypadku na budowę zbiornika na gnojówkę i silosów wymagane było jedynie zgłoszenie na budowę stosownie do przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Należy zauważyć, że przepis ten może mieć zastosowanie jedynie wtedy kiedy chodzi o budowę obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Trudno w tym przypadku mówić o obiektach "Uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej", skoro nie przewidziano w projekcie budowlanych budynku mieszkalnego.
Błędny jest też pogląd, że w przypadku kiedy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie zgłoszenie, to nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy (patrz: art. 59 u.p.z.p.).
Nie znajduje żadnego uzasadnienia w aktach sprawy zarzut zamieszczony w pkt 4 skargi kasacyjnej, gdyż Sąd w zaskarżonym wyroku nie podważył żadnej prawomocnej decyzji, która została wydana w tej sprawie ani też nie objął kontrolą sądową w tym postępowaniu innej decyzji niż została zaskarżona. Sąd jedynie zauważył, że zakres przedmiotowy regulacji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzji o warunkach zabudowy jest inny, niż decyzji o pozwoleniu na budowę i z tym poglądem należy się zgodzić w całej rozciągłości, co też przesądza o nieuwzględnieniu skargi kasacyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło