IV SA/Po 326/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 123 ust. 2, art. 125, art. 127 ust. 1 i 3, art. 128 ust. 1 pkt 4 oraz art. 41 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.- dalej Kpa) udzielił III Szpitalowi Miejskiemu im. dr K.J. w Ł., ul. M. [...], pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, do krytego koryta rzeki J., poprzez: wylot w1 km 7 i 850 rzeki J., wylot w2 - km 7+880 rzeki J., wylot w3 - km 71910 rzeki J., w ilości odpowiednio: Qw1=83,85 l/s, QW2=67,40 l/s, QW3=39,78 l/s i o składzie nie przekraczającym niżej wymienionych parametrów tj. zawiesina ogólna - 100 mg/l, węglowodory ropopochodne - 15 mg/l. W pkt. II organ wskazał, iż pozwolenia udziela się pod warunkiem, że do krytego koryta rzeki J. będą wprowadzane wyłącznie ścieki w postaci wód opadowych i roztopowych, na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.). Natomiast w pkt. III organ zobowiązał wnioskodawcę do: 1) wystąpienia do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. o zawarcie umowy użytkowania gruntu Skarbu Państwa koryta rzeki J., celem określenia opłaty rocznej za oddanie w użytkowanie gruntu pokrytego wodami, 2) utrzymywania w czystości zlewni przedmiotowej kanalizacji deszczowej, 3) utrzymywania we właściwym stanie technicznym istniejących wylotów kanalizacji deszczowej, 4) pokrywania wszelkich szkód i strat, wynikłych wskutek odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych do krytego koryta rzeki J., 5) przeprowadzania co najmniej dwa razy w roku przeglądów eksploatacyjnych 6) prowadzenia prawidłowej eksploatacji kanalizacji deszczowej, tj. usuwania piasku i namułów gromadzących się w osadnikach wpustów, studzienkach rewizyjnych oraz dokonywania bieżących remontów, 7) nienaruszania warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, z chwilą ustalenia ich przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., 8) wykonywania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, analiz wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do rzeki (miejsce poboru - wyloty). Wyniki badań należy każdorazowo przesyłać, w terminie 14 dni od daty ich otrzymania, do Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa UMŁ oraz do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., Zarząd Zlewni Górnej W., S. [...], [...] D., 9) postępowania z odseparowanymi związkami ropopochodnymi oraz szlamem z czyszczenia studzienek i osadnika separatora, zgodnego z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednolity w Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zmianami). W decyzji organ poinformował także, iż zgodnie z art. 137 ust. 1 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym, albo ważnymi względami gospodarczymi oraz że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka M. S. Sp. z o.o. wskazując, iż wnioskodawca do chwili obecnej nie zwrócił się do spółki o wyrażenie zgody na przebieg instalacji odprowadzania wód. Spółka zwróciła uwagę, iż sposób odprowadzania wód opadowych i własność kanałów nie był wcześniej usankcjonowany decyzją administracyjną. Zdaniem odwołującej decyzja stwarza niebezpieczny precedens, bowiem będzie ona podstawą do budowania przez wnioskodawcę na jej podstawie roszczeń o dostęp do urządzeń na terenie należącym do odwołującej. W ocenie spółki powyższe stoi w sprzeczności z zasadą, że przebieg jakichkolwiek instalacji, powinien przebiegać przez nieruchomość, której służy. Zdaniem odwołującej wydana w sprawie decyzja wpływa na prawa strony. Strona podniosła, iż brak rozstrzygnięcia o możliwości przeprowadzenia kanałów odpływowych z pominięciem nieruchomości odwołującej oraz brak umowy cywilnej pomiędzy stronami, określającej zasady korzystania z urządzeń jest kwestia podstawową i wstępną konieczną do merytorycznego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Pozwolenie to wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodny, decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz opis zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym (art. 131 ust.1 i 2 Prawa wodnego). Organ wskazał, iż z powyższych względów uznał za bezzasadny zarzut dotyczący braku rozstrzygnięcia o możliwości przeprowadzenia kanałów z pominięciem nieruchomości M. S. Sp. z o.o., gdyż nie było to przedmiotem postępowania. Dalej organ podniósł, iż stosownie do treści art. 132 ust. 1 Prawa wodnego, operat sporządza się w formie opisowej i graficznej. Organ podkreślił, iż ustawodawca nie nałożył obowiązku przedstawienia możliwości wariantów wykonania pozwolenia wodnoprawnego, tym samym nie można zarzucić, iż operat wodnoprawny nie spełnia wymagań określonych prawem, ponieważ nie przedstawił możliwości przeprowadzenia kanałów deszczowych z pominięciem nieruchomości należącej do skarżącej. Odnosząc się do zarzutu, iż w operacie wodnoprawnym nie został określony zakres, częstotliwość i uciążliwość prac konserwacyjnych dla terenu firmy, organ zauważył, iż zapis art. 132 ust. 5 pkt 2 Prawa wodnego, oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r., nie wskazują, iż operat wodnoprawny powinien opisywać również zakres, częstotliwość i uciążliwość prac konserwacyjnych związanych z utrzymaniem kanalizacji deszczowej. W ocenie organu odwoławczego dokumenty dołączone do wniosku tj. operat wodnoprawny wraz z aneksem do operatu zawierają wymienione w art. 132 Prawa wodnego elementy. W dalszej części uzasadnienia organ powołując się na definicję urządzeń wodnych wskazał, iż kanalizacja ujmująca wody deszczowe znajdująca się pod terenem należącym do skarżącej nie jest urządzeniem wodnym, a jedynie wyloty tej kanalizacji oznaczone: w1, w2, w3. Organ wskazał także, iż według Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności nieruchomości koniecznych do jego zrealizowania oraz nie -narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (art. 123 ust. 2). Co więcej, uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi podstawy do wykonania urządzeń wodnych, które są konieczne do jego realizacji (art. 62 ust. 2 Prawa wodnego). Zgodnie z tym przepisem nie rodzi ono też praw do tej nieruchomości, co oznacza, że dopiero realizacja pozwolenia wodnoprawnego wymaga zgody właściciela nieruchomości. Organ podniósł, iż w świetle art. 123 ust. 2 Prawa wodnego kwestia własności nie jest przedmiotem postępowania przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego, gdyż zgodnie z dyspozycją Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do terenu ani urządzeń wodnych niezbędnych do jego realizacji. Organ odwoławczy podzielił, stanowisko organu I instancji, iż Prawo wodne nie reguluje sporów wynikłych w związku z podpisywaniem umów i wysokością stawek ustalanych za korzystanie z cudzej własności, jak również nie uwzględnia roszczeń o zwrot poniesionych kosztów w przypadku braku możliwości realizowania uzyskanego pozwolenia, ze względu na brak prawa do korzystania z nieruchomości lub urządzeń. Rozstrzyganie powyższych sporów reguluje Kodeks cywilny, a kwestia uporządkowania wzajemnych obowiązków, związanych z korzystaniem z cudzej nieruchomości w celu wykonywania uprawnień płynących z pozwolenia wodnoprawnego, pozostaje w gestii zainteresowanych. Z powyższych względów organ uznał za bezzasadny zarzut, iż decyzja stwarza niebezpieczny precedens, bowiem będzie ona podstawą do budowania przez wnioskodawcę na jej podstawie roszczeń o dostęp do urządzeń na terenie należącym do odwołującego się, a także brak umowy cywilnej pomiędzy stronami w przedmiocie urządzeń kanalizacyjnych bądź innych urządzeń. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka M.-s. Sp. z o.o zarzucając jej naruszenie art. 138 Kpa, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, Prawa wodnego oraz art. 140,143 i 285 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi spółka powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu l instancji w oparciu o wyżej wymienione zasady wskazuje, że organy obu instancji nie naruszyły prawa. Organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, a uzasadnienie decyzji wskazuje fakty na których oparł się organ wydając swoją decyzję, z wyjaśnieniem podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, wyczerpując tym samym przesłanki prawidłowo sporządzonego uzasadnienia określone w przepisie art. 107 § 3 Kpa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 137, poz. 984). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Pozwolenie to wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny, decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz opis zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym (art. 131 ust. 1 i 2 Prawa wodnego). Ponadto stosownie do unormowania zawartego w art. 128 ust. 1 Prawa wodnego w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego do którego zgodnie z art. 131 Prawa wodnego, dołączył operat wodnoprawny. Operat został sporządzony w czerwcu 2009 r. uzupełniony aneksem z listopada 2009 r. i zawiera część opisową i graficzną stosownie do wymagań określonych w przepisie art. 132 Prawa wodnego. W ocenie Sądu operat zawiera wszystkie ustawowe wymogi określone w ww. artykule. Należy zauważyć, że operat sporządzony był w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary, a osoba sporządzająca operat posiada wiedzę i doświadczenie niezbędne do sporządzania tego rodzaju dokumentów. Na skutek złożonego wniosku organ wszczął postępowania zachowując wymagane w tym postępowaniu procedury. W szczególności zwrócić należy uwagę, iż w niniejszym postępowaniu organ wykonał wynikający z art. 127 ust. 6 Prawa wodnego obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe wynika jednoznacznie z pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia [...]sierpnia 2009 r. Po zakończeniu postępowania organ wydał decyzję, w której stosownie do art. 128 ust.1 Prawa wodnego ustalił cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska , interesów ludności i gospodarki. Podkreślenia wymaga, iż organ administracji w pkt I decyzji dokładnie określił cel pozwolenia wodnoprawnego, a w pkt III nałożył na wnioskodawcę liczne obowiązki zmierzające do prawidłowego korzystania z tego pozwolenia wodnoprawnego. W decyzji tej Prezydent poinformował także wnioskodawcę, że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym, albo ważnymi względami gospodarczymi. Decyzja ta, z zachowanie wynikającego z art. 127 ust 3 Prawa wodnego ograniczenia czasowego, wydana została na okres 10 lat. Wobec powyższego Sąd kontrolując wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia uznał, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 140 143 i 285 Kodeksy cywilnego wskazać należy, iż są one bezzasadne. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Wyjaśnić stronie skarżącej należy, iż pozwolenie wodnoprawne uprawnia tylko do szczególnego korzystania z wody i nie daje dalej idących uprawnień do nieruchomości i urządzeń, za pomocą których realizuje się uprawnienia płynące z pozwolenia. W szczególności wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom strony w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu prawa przysługującej skarżącej spółce. Podmiot, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne będzie odprowadzał wodę do istniejących już urządzeń bez potrzeby dodatkowej ingerencji na nieruchomości, co do której skarżącej spółce przysługuje prawo użytkowania. Sąd nie podziela poglądu strony skarżącej, iż brak rozstrzygnięcia o możliwości przeprowadzania kanałów odpływowych z pominięciem nieruchomości skarżącej oraz brak umowy cywilnej pomiędzy stronami, określającej sposób korzystania z urządzeń jest kwestią podstawową i wstępną konieczna do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z art. 123 wynika, że istotą pozwolenia wodnego jest tylko zgoda władzy publicznej na podjęcie przez wnioskodawcę określonych działań mających znaczenie z punktu widzenia regulacji Prawa wodnego (art. 122), w oderwaniu jednak od zagadnienia uprawnień (zwłaszcza własności) do przedmiotów (rzeczy) niezbędnych do ich realizacji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.