II SA/Wa 249/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-17
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest równoznaczne ze skazaniem za przestępstwo. W związku z tym, samo warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy administracji publicznej powinny wnikliwie analizować całokształt okoliczności sprawy, w tym prognozy sądu co do przyszłego zachowania sprawcy oraz jego właściwości osobiste.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia K.K. pozwolenia na broń palną myśliwską. Przesłanką do cofnięcia pozwolenia było prawomocne warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu (przywłaszczenie programów komputerowych). K.K. zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że warunkowe umorzenie nie jest równoznaczne ze skazaniem i nie powinno stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia, zwłaszcza przy jego nienagannej opinii. Organy administracji uznały jednak, że popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o cofnięciu K.K. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny sprawy.
K.K. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich na podstawie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...].
W toku postępowania organ I instancji uzyskał informację, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K., Sądu Grodzkiego z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] postępowanie karne o popełnienie przez wyżej wymienionego czynu
z art. 278 § 3 k.k., tj. za to, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej bez zgody osoby uprawnionej uzyskał cudze programy komputerowe o łącznej wartości [...] zł na szkodę firmy [...] reprezentowanej przez [...], zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący dwa lata.
Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, iż fakt skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (przywłaszczenie cudzej rzeczy) w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy
o broni i amunicji decyzją z dnia [...] października 2009 r. cofnął K.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.
Od tej decyzji K.K. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie
i umorzenie postępowania. Zarzucił organowi I Instancji obrazę prawa materialnego, tj. art. 66 k.k. poprzez przyjęcie, że warunkowe umorzenie postępowania karnego o czyn z art. 278 § 3 k.k. jest równoznaczne z jego prawomocnym skazaniem za przestępstwo przeciwko mieniu, podczas gdy dopiero jego zachowanie opisane w art. 68 § 1 k.k. mogłoby spowodować podjęcie postępowania karnego i na mocy art. 551 k.p.k. doprowadzić do ewentualnego skazania bądź uniewinnienia. Ponadto podkreślił, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. nie nadał dowodom w sprawie właściwej rangi pomijając opinię z macierzystego koła łowieckiego oraz opinię policyjną,
z których wynika, że jest osobą o nieposzlakowanej postawie, odznaczoną za zasługi dla łowiectwa i [...].
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Organ podkreślił, że prawomocna ocena strony, wyrażona w wyroku umarzającym warunkowo postępowanie o czyn z art. 278 § 3 k.k. stanowi tylko prognozę, iż nie popełni ona w przyszłości przestępstwa. Nie jest ona jednak równoznaczna z oceną, iż strona nie narusza przepisów prawa administracyjnego określającego zasady bezpiecznego posiadania i używania broni, a tym samym nie stworzy takiego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, które nie jest stypizowane w kodeksie karnym lub w innych ustawach jako przestępstwo. W związku z tym, prawomocny wyrok sądu warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże organu Policji w ocenie postępowania strony w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. ocenie czy ustalony stan faktyczny stwarza podstawę do wyciągnięcia konsekwencji administracyjnoprawnych w postaci obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia. Przywołane przepisy nie nakazują udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia wykorzysta broń w sposób w nich opisany, wystarczające jest bowiem domniemanie obawy takiego zachowania.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji taka obawa istnieje, bowiem K.K. popełnił przestępstwo przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez co utracił wiarygodność co do zgodnego
z prawem posiadania i używania broni. Wskazał, że od posiadaczy broni oczekuje się,
z uwagi na ścisły związek tego prawa ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, nieskazitelnej postawy, a strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko mieniu takiej postawy nie wykazała. W takim przypadku sam ustawodawca uznał, iż osobom posiadającym pozwolenie na broń, które popełniają przestępstwa m.in. przeciwko mieniu, prawo to winno być cofnięte na podstawie dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, który ma charakter obligatoryjny, a zatem nie przewidziano innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nadano priorytet interesowi społecznemu nad indywidualnym interesem obywatela. Dlatego też pozytywnie świadczące o stronie opinie z miejsca zamieszkania i z koła łowieckiego nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia i przesądzić sprawy na jej korzyść.
Organ odnosząc się zaś co do wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia jej pozwolenia na broń palną myśliwską wskazał, że zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Jednym z warunków umorzenia postępowania było jego wszczęcie na wniosek strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem organ I instancji wszczął postępowanie
z urzędu. Ponadto podkreślił, że stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanka ta także nie jest spełniona, gdyż postępowanie dotyczy posiadanego przez stronę prawa do broni, a zatem musi być rozstrzygnięta co do jej istoty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej [...] Sądu Rejonowego w K.
Wnoszący skargę zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a.,
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez wadliwą wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że wydanie wyroku skazującego za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu, tworzące swego rodzaju domniemanie istnienia okoliczności obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, dotyczy także warunkowego umorzenia postępowania karnego.
Wnoszący skargę podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ograniczono się jedynie do analizy wyroku warunkowo umarzającego postępowanie i uznania, iż popełnił on przestępstwo przeciwko mieniu i to stanowiło wystarczającą przesłankę do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Pominięto zaś jego wyjaśnienia co do popełnionego czynu zawarte
w sprawie karnej o sygn. akt [...]. W ocenie skarżącego automatyczne zastosowanie wobec niego normy prawnej, które spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji nie może być uznane za poprawne, bez szczegółowego zbadania okoliczności sprawy karnej, w której doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego. Jednocześnie podniósł, że na gruncie obowiązującego prawa karnego osobę, co do której warunkowo umorzono postępowanie karne uważa się, mimo istnienia okresu próby, za niekaraną.
Ponadto K.K. zarzucił organom wykroczenie poza granice ich utrwalonej wykładni poprzez restrykcyjne jej zastosowanie co do prawa nabytego, jakim było jego uprawnienie do posiadania broni myśliwskiej, zwłaszcza w sytuacji, iż jest osobą o nienagannej opinii policyjnej oraz nienagannej opinii koła myśliwskiego posiadającą to pozwolenie od 15 lat.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U.
z 2004 r. Nr 52, poz.525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje
w drodze decyzji administracyjnej.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt popełnienia czynu z art. 278 § 3 k.k.,
w następstwie czego Sąd Rejonowy w K., Sąd Grodzki prawomocnym wyrokiem
z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] warunkowo umorzył postępowanie karne na okres dwóch lat próby wobec K.K. oskarżonego o to, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej bez zgody osoby uprawnionej uzyskał cudze programy komputerowe o łącznej wartości [...] zł na szkodę firmy [...] reprezentowanej przez [...].
Decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, co oznacza że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 wyżej wskazanej ustawy), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia uzależnione jest zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni
i amunicji - cofnięcie pozwolenia na broń), istnieje, czy nie.
W rozpoznawanej sprawie organy dokonały błędnych ustaleń tak faktycznych, jak
i prawnych, co przejawia się przede wszystkim w przyjęciu, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego przez Sąd, jest równoznaczne ze skazaniem. Zarówno poglądy doktryny, jak również orzecznictwo w tym zakresie, nie pozostawiają wątpliwości, że warunkowe umorzenie postępowania karnego [...], nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania (por. uchwała połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1971 r., sygn. akt VI KZP 26/69, OSNKW 1971, z. 3, poz. 33). Z kolei B. Kunicka-Michalska stwierdziła, że warunkowe umorzenie jest stosowane "nie tylko zamiast kary, lecz zamiast wyroku skazującego" (w: E. Bieńkowska, B. Kunicka-Michalska, G. Rejman, J. Wojciechowska, Kodeks karny, Część ogólna, Warszawa 1999 r., s.107). Podobne stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt I KZP 34/93 (OSNKW 1994, z. 1-2, poz. 9).
Nie można zatem wywodzić, jak uczyniły to organy Policji w niniejszej sprawie, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w stosunku do skarżącego, oskarżonego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, stanowi przesłankę zawartą w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obligującą do cofnięcia pozwolenia na broń. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że w związku
z prawomocnym wyrokiem, postępowanie karne wobec skarżącego zakończyło swój byt,
a zatem także druga przesłanka wymieniona w wyżej powołanym przepisie nie została spełniona.
Natomiast wywody organów Policji w odniesieniu do wystąpienia uzasadnionej obawy użycia przez K.K. broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pozostają w sprzeczności z wyrokiem Sądu Rejonowego w K., Sąd Grodzki z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzającego, m.in. na podstawie art. 66 § 1 k.k., postępowanie karne
w stosunku do skarżącego. Już z treści wskazanego przepisu wynikają wprost wymogi, jakie muszą być spełnione, by można było zastosować tę instytucję. Są nimi
w szczególności nieznaczna wina i społeczna szkodliwość czynu, a nade wszystko okoliczność, że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy tryb życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa.
Nie sposób doprawdy dociec, na jakiej podstawie organy Policji przy takiej prognozie Sądu, a nadto pomimo pozytywnych opinii, tak z miejsca zamieszkania skarżącego, jak i z koła łowieckiego uznały, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć, co powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien mieć na względzie poczynione rozważania oraz wnikliwie przeanalizować możliwość zastosowania w stanie faktycznym sprawy tych przepisów ustawy o broni i amunicji, które dotyczą cofania pozwolenia na broń.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło