IV SA/Gl 718/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia del. WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. P.K. został zarejestrowany [...], w Powiatowym Urzędzie Pracy w R., jako osoba poszukująca pracy. W dniu rejestracji został poinformowany o prawach i obowiązkach osoby poszukującej pracy, otrzymał egzemplarz " Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R., jako osoby poszukujące pracy", zawierające stosowne pouczenie, której odbiór potwierdził własnoręcznym podpisem. Od dnia rejestracji, Powiatowy Urząd Pracy w R. wyznaczał P.K. terminy stawiennictwa celem potwierdzania gotowości do podjęcia pracy. Kolejnym wyznaczonym terminem był dzień [...]. W dacie tej P.K. nie stawił się. Stawił się natomiast w dniu [...] i złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż przyczyną niestawienia się w Urzędzie Pracy była "pomyłka". Następnie w dniu [...] przedłożył zaświadczenie lekarskie specjalisty chorób wewnętrznych J.S., stwierdzające leczenie z powodu cukrzycy typu II oraz nadciśnienia. Decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz.415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezydent Miasta R. orzekł o utracie przez P.K. statusu osoby poszukującej pracy z dniem [...] na okres 120 dni z powodu niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. i nie powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W uzasadnieniu swego stanowiska organ przedstawił stan faktyczny spawy i powołując się na przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wyjaśnił, że starosta pozbawia statusu poszukującego pracy min. osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem i nie powiadomi w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Od powyższej decyzji P.K. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, iż przyczyną niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. w terminie wyznaczonym na dzień [...] było niewłaściwe odczytanie wyznaczonej daty zgłoszenia. Oświadczył, iż jest osobą niepełnosprawną, schorowaną, leczy się u lekarza ogólnego, a także u diabetologa oraz u okulisty. Ponadto podniósł, iż niezależnie od rejestracji w PUP, zarejestrował się również w [...] Organizacji A, jako osoba poszukująca pracy. W związku z okolicznościami wskazanymi w odwołaniu P.K. został przesłuchany w PUP w R.. W trakcie przesłuchania, podtrzymując oświadczenie złożone w dniu [...], jako przyczynę niestawienia się w PUP w dniu [...] wskazał, błędne odczytanie daty, wskazał również, iż został poinformowany, że usprawiedliwieniem nieobecności może być zaświadczenia o niezdolności do pracy lub inne udokumentowane zdarzenie losowe jak również, iż w przypadku niedostarczenia tych dokumentów zostanie pozbawiony statusu osoby poszukującej pracy. Ponadto podniósł, iż od [...] leczy się u specjalisty chorób wewnętrznych, który odmówił mu wydania zaświadczenia o niezdolności do pracy. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż odwołujący potwierdził własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej poszukującego pracy, ustalony na dzień [...] termin kolejnego zgłoszenia się w Urzędzie Pracy, będąc świadom ciążących na nim obowiązków, jaki i konsekwencji związanych ze niestawieniem się w terminie. Za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa uznać należy tylko taką przyczynę, która w sposób niezamierzony i niezawiniony przez poszukującego pracy uniemożliwia mu zgłoszenie się w urzędzie w wyznaczonym terminie, przy czym przyczyną taką nie jest pomylenie wyznaczonej daty. W ocenie organu odwoławczego odwołujący nie przedstawił żadnych obiektywnie uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających mu stawiennictwo w urzędzie. Od powyższej decyzji P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem organ rozpoznając odwołanie nie uwzględnił okoliczności sygnalizowanych w złożonym odwołaniu a uzasadniających w sposób właściwy przyczynę niestawienia się w terminie wyznaczonym. W szczególności organ pominął, iż skarżący w wyniku wypadku na kopalni w [...] stracił [...]. Brak [...] oraz pozostałe choroby: cukrzyca oraz choroba oczu , bardzo utrudniają mu egzystencję. Wyjaśnił, iż choroba oczu, z którą związany jest brak ostrości widzenia i zlewanie się liter, była przyczyną błędnego odczytania daty kolejnego terminu stawienia się w Urzędzie Pracy, "cyfrę [...] odczytał jako [...]" zaś jego wyjaśnienia w tej kwestii nie zostały uwzględnione. Wskazał również, iż od dnia pierwszej rejestracji PUP w R. nie miał żadnej propozycji pracy, którą mógłby wykonywać, zarejestrował się w [...] Organizacji A, natomiast w dniu [...] przebywał w K. gdzie poszukiwał pracy, a powyższą okoliczność potwierdza przedłożona kartą wraz z pieczęciami (vide: skarga i załączone dokumenty). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podnosił, iż choroba oczu, na która powołuje się skarżący nie jest niezależną od skarżącego przyczyna pomylenia wyznaczonego terminu, bowiem od skarżącego, osoby świadomej ciążących na niej obowiązków i konsekwencji związanych z niestawieniem się, jak również zdającej sobie sprawę ze swych problemów ze wzrokiem oczekiwać należało szczególnej staranności przy zapoznawaniu się z wyznaczonym terminem. W ocenie organu fakt zawarcia przez skarżącego ugody pozasądowej, jak również jego dolegliwości zdrowotne, rejestracja w [...] Organizacji A oraz jego wizyty u potencjalnych pracodawców nie wpłynęły na merytoryczne rozstrzygnięcie spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ponieważ nie wszystkie strony postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego były w sprawie reprezentowane przez fachowych pełnomocników rozważania wypada rozpocząć od wskazania na kognicję sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydając rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.). W ustawie tej zdefiniowano pojęcie osoby poszukującej pracy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 22 poszukującą pracy jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, poszukujący zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy. Status osoby poszukującej pracy w tym rozumieniu jest zatem instytucją prawną a nie tylko stanem faktycznym wynikającym z niewykonywania pracy zarobkowej. Istota uprawnień osoby poszukującej pracy nie wynika z samego faktu poszukiwania źródła dochodu, gdyż ustawa wiąże te uprawnienia z określonymi w niej warunkami. Z tymi warunkami związana jest wskazana w ustawie aktywność w poszukiwaniu pracy. W rozpatrywanej sprawie Prezydent R. orzekł o utracie przez P.K. statusu osoby poszukującej pracę z dniem [...] na okres 120 dni z powodu niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. i niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Powołując się na przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ I instancji stwierdził, że pozbawia się statusu osoby poszukującej pracy osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomi w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pomimo odwołania strony, w którym skarżący P.K. wykazywał, że omyłkowo odczytał datę terminu kolejnego wstawiennictwa w urzędzie oraz pomimo stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. [...] czyli 4 dni po wcześniej ustalonym terminie, Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania strony. Organ odwoławczy uznał, że skarżący był świadom ciążącego na nim obowiązku i konsekwencji związanych z niestawiennictwem, gdyż własnoręcznie przy poprzednim zgłoszeniu w organie I instancji potwierdził datę kolejnego stawiennictwa. Według organu odwoławczego za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa uznać należy taką, która w sposób niezamierzony i niezawiniony przez poszukującego pracy uniemożliwia mu zgłoszenie się w urzędzie w wyznaczonym terminie przy czym przyczyną taką nie jest pomylenie wyznaczonej daty. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika bezspornie, że P. K. został pouczony przy zarejestrowaniu w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. o obowiązkach powstałych z mocy prawa z dniem rejestracji. Dowodem na to jest podpis złożony na formularzu "Karty rejestracyjnej poszukującego pracy". Trzeba w tym miejscu zaznaczyć że status osoby poszukującej pracy nabywa się nie z urzędu wskutek niezależnych od strony działań organu administracji lecz z inicjatywy danej osoby poszukującej pracy. W konsekwencji osoba, która wnioskuje o status poszukującej pracy przyjmuje na siebie obowiązki wynikające z faktu rejestracji. Wśród nich jest także obowiązek stawiania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ustalonych terminach, przy czym każdy kolejny termin jest ustalany wspólnie przez pracownika urzędu i stronę, która termin ten potwierdza podpisem na stosownym druku karty rejestracyjnej. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do prawidłowości zastosowania w sprawie przepisu art. 33 ust. 4a pkt 2 i w konsekwencji pozbawienie P.K. statusu poszukującego pracy na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa na podstawie art. 33 ust. 4b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem sądu skarżący przedstawił organowi okoliczności wymagające rozważenia na gruncie art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy. W szczególności oceny, czy strona wskazała uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w dniu [...]. Po pierwsze w tygodniowym terminie o jakim mowa w tym przepisie P.K. stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. i usprawiedliwił wcześniejszą nieobecność. Po wtóre organowi od dnia rejestracji było wiadomym, że P.K. ma orzeczony bezterminowo lekki stopień niepełnosprawności. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2008r. Nr 14 poz. 92 z późn. zm.) do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością fizyczną i psychiczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Wymagało zatem oceny oświadczenie strony złożone [...] wobec organu I instancji na tle całokształtu okoliczności sprawy, w tym właściwości, cech i warunków osobistych tej osoby. Ponadto organ odwoławczy dysponował oświadczeniem P.K., że oprócz stanu zdrowia uzasadniającego orzeczoną niepełnosprawność leczy się u lekarza ogólnego, diabetologa i okulisty. Od dłuższego czasu leczy chorobę związaną z brakiem ostrości widzenia i cukrzycę. W konsekwencji zdaniem sądu rozpoznającego sprawę zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza zasadę prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a. oraz reguły postępowania dowodowego uregulowane w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zaskarżone decyzje nie spełniają także wymogów art. 107 § 3 K.p.a. w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji poprzestają na zacytowaniu art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i zdawkowym stwierdzeniu, że strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. i nie przedstawiła żadnych obiektywnie uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających stawiennictwo. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ administracji podejmie czynności dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności oceni przyczynę niestawiennictwa na tle całokształtu okoliczności dotyczących P.K., znanych organowi urzędowo już od dnia rejestracji jak i podniesionych w odwołaniu z dnia [...], jego zeznaniu, zaświadczeniu lekarskim z [...] wykazującym stałe leczenie z powodu cukrzycy i nadciśnienia oraz w skardze sądowoadministracyjnej i załączonych do niej dokumentach. Sąd zauważa przy tym, że przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia nie określa, aby uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa mogło być tylko i wyłącznie zwolnienie lekarskie i to potwierdzone na specjalnym druku ZUS ZLA wymaganym w procedurze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Każda przyczyna niestawiennictwa wskazana przez stronę musi być oceniona przez organ na tle całokształtu okoliczności sprawy nie wyłączając cech i warunków osobistych strony, które mają lub mogą mieć wpływ na jej zachowanie odnoszone do pewnego wzorca postępowania. Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a. ----------------------- 6