II OZ 872/10

II OZ 872 / 10 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 359/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzeniu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 359/10 w sprawie ze skargi L. R. i P. R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. II OZ 872 / 10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej L. R. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 18 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 18 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. R. i P. R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym dnia 1 lipca 2010 r. L. R. wniosła do Sądu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu podniosła, iż z przyczyn niezawinionych przez nią nie mogła złożyć wniosku w terminie. W dniu 25 czerwca 2010 r. była, bowiem w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w W., gdzie otrzymała comiesięczną dawkę leku. Po przyjęciu leku przez parę dni czuła się źle i nie mogła sporządzić wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącej przywrócenia terminu. Jak wskazał Sąd z akt sprawy wynika, iż skarżąca została w sposób prawidłowy pouczona przy zawiadamianiu o terminie rozprawy, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Skoro wyrok oddalający skargę zapadł na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010 r. to termin do złożenia wniosku o jego sporządzenie i doręczenie upłynął dnia 25 czerwca 2010 r. W ocenie Sądu nie można uznać, by skarżąca nie ponosiła winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionych przez stronę kopii dokumentów "informacji dla pacjenta oraz formularza świadomej zgody do badania klinicznego" nie wynika, by konieczność korzystania z pomocy medycznej była sytuacją nagłą i niezależną od wnioskodawczyni. Wręcz przeciwnie, ze złożonego formularza medycznego wynika, iż była to wizyta zaplanowana celem odebrania zgody L. R. na kontynuowanie uczestnictwa w czteroletnim badaniu, prowadzącym do leczenia stwardnienia rozsianego. Skarżąca miała, więc własne doświadczenia w tym zakresie i wiedziała, na czym ten program leczniczy polega oraz jakie są uboczne skutki podjętego leczenia (zastosowanego leku). Z zaświadczenia tego nie wynika nadto, że kolejna dawka wskazanego preparatu została zaaplikowana jej już w dniu 25 czerwca 2010 r. Zatem, w ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dołożyła należytej staranności w dbałości o podjęte czynności prowadzące do zaskarżenia przedmiotowego wyroku. Wizyta w Instytucie Medycznym w dniu 25 czerwca 2010 r. nie była wynikiem nagłego pogorszenia się stanu zdrowia, a jedynie okresowym dawkowaniem owego leku. Skutki przyjęcia tego leku były już L. R. znane. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca winna była, więc tak zaplanować swoje działania, by mogła w ustawowym terminie złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Nadto Sąd stwierdził, iż skarżąca nie zamieszkuje sama pozostaje, bowiem we wspólnym gospodarstwie domowym z P. R. Wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie mogła skorzystać z jego pomocy w złożeniu wniosku, co było szczególnie uzasadnione w sytuacji, gdy jest on drugim skarżącym w sprawie. Nadto L. R. nie wykazała, że nie mogła skorzystać z pomocy innej osoby w celu złożenia wniosku w ustawowym terminie. Przedstawione wyżej okoliczności w ocenie Sądu pierwszej instancji wskazują na to, iż skarżąca ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Fakt ten powoduje, iż wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać uwzględniony, mimo iż spełnione zostały pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). W tej sytuacji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia skarżącej terminu. Zażalenie na powyższe postanowienia wniosła L. R., zaskarżając je całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącej można przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z kopii dokumentu potwierdzającego daty planowanych wizyt skarżącej w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w W. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i w konsekwencji o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów sądowych, a w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu swego zażalenia skarżąca wskazała, iż jak wynika z załączonego dowodu, termin wizyty był wyznaczony na dzień 18 czerwca 2010 r., przy czym termin ten mógł ulec zmianie "+/- o 7 dni". Na krótko przed zaplanowanym terminem wizyty skarżąca została poinformowana, że z przyczyn technicznych termin zostaje przesunięty na 25 czerwca 2010 r. Termin wizyty zbiegał się zatem z ostateczną datą wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto w uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż funkcjonowanie skarżącej jest znacznie utrudnione wobec tego, że choruje na stwardnienie rozsiane. Skarżąca zarówno przed każdą wizytą, jak też bezpośrednio po niej czuje się bardzo źle. Działania jej rodziny, jak też oczywiście jej bezpośrednio skupiają się wokół wizyty. Zmiany terminu powodują znaczący stres i dodatkowe dolegliwości somatyczne. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż jej mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie zamierzał składać przedmiotowego wniosku. Nie mogła się również wyręczyć domownikiem, bowiem tego dnia w ogóle nie funkcjonowała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazania wymagało, iż przepisy art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uzależniają przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, którym strona uchybiła, od uprawdopodobnienia przez tę stronę okoliczności wyłączających brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, iż na stronie, która uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności, wnoszącej o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek takiego udokumentowania lub wskazania okoliczności, aby uprawdopodobniła ona, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, tj. przytoczyła twierdzenia i wskazała na takie okoliczności sprawy, z których wynika przekonanie o prawdziwości jej twierdzeń. Uprawdopodobnienie oznacza również złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ukształtował się pogląd, iż brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., zachodzi tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż termin rozprawy został wyznaczony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na dzień 18 czerwca 2010 r., bowiem rozprawa wyznaczona na 14 maja 2010 r. została odroczona z uwagi na uchybienia w zakresie doręczenia zawiadomień o rozprawie. Jednocześnie na dzień 18 czerwca 2010 r. skarżąca miała wyznaczony termin wizyty w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w W., przy czym termin ten mógł ulec zmianie +/- o 7 dni. Termin ten przesunięto na 25 czerwca 2010 r. W dniu 25 czerwca 2010 r. skarżąca otrzymała comiesięczną dawkę leku na stwardnienie rozsiane, co wywołało u niej bardzo złe samopoczucie, uniemożliwiające sporządzenie przedmiotowego wniosku. Powyższe okoliczności nie pozwalają na podzielenie stanowiska Sądu pierwszej instancji, co do kwestii zawinienia przez skarżącą braku terminowego dopełnienia czynności procesowych. Co prawda, zasadnie podnosi Sąd pierwszej instancji, iż nie można było uznać, iż choroba na którą choruje skarżąca jest chorobą nagłą, a udzielona jej pomoc niezależna od niej, jednakże nie można było przesądzić przez to, iż przyjęcie leku w ramach prowadzonej terapii nie mogło spowodować u skarżącej takiego złego samopoczucia, które winno być przez stronę przewidziane, tym bardziej iż jak wynika z "formularza świadomej zgody" załączonego do wniosku o przywrócenie terminu, przyjmowanie leku nie miało charakteru nieciągłego, ale polegało na wznowieniu przyjmowania leku- "badanie (...) po wznowieniu dawkowania u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, którzy ukończyli badania kliniczne (...)". Ponadto nie można było stronie zarzucić, iż powinna ona dostosować termin przyjęcia leku do terminów toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie słusznie podniosła skarżąca w zażaleniu, że wizyty w Instytucie w ramach prowadzonych badań klinicznych są planowane z pewnym wyprzedzeniem, natomiast przesunięcie terminu tych badań wraz z podaniem leku, zostało przesunięte nie w wyniku jej decyzji, ale z przyczyn od niej niezależnych. Tak samo nie w wyniku decyzji skarżącej został przesunięty termin rozprawy zakończonej wydaniem wyroku. Na wyznaczenie zarówno terminu rozprawy, jak i daty podania leku skarżąca nie miała żadnego wpływu, a to są względy, które należy mieć na uwadze przy ocenie zaistnienia winy bądź jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności przez stronę. Za odmową przywrócenia terminu, nie mogła również przemawiać okoliczność, iż skarżąca mogła posłużyć się pomocą osoby trzeciej, a jednocześnie drugim skarżącym, który sam stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie złożył. Uwzględniając neurologiczny charakter choroby oraz skutki, jakie może wywołać podanie leku, wymienione zresztą w "Informacji dla pacjent oraz formularza zgody do badania klinicznego", załączonego do wniosku o przywrócenie terminu, można było przyjąć, iż staranność w działaniach skarżącej mogła ulec znacznemu obniżeniu, uniemożliwiając nawet posłużenie się osobą trzecią, tym bardziej że z treści ww. informacji wynika, że ze względu na objawy, których leczony może nie być nawet świadomy, należy powiadomić partnera/ opiekuna o przyjmowaniu leku. Nie byłoby też uzasadnionym nakładanie na współskarżącego obowiązku dbania o sprawy skarżącej, skoro nie ustanowiła go ona swym pełnomocnikiem w sprawie. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku i dokonanie jego oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.