II SA/Wa 578/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-21
Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Jacek Fronczyk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej jest dopuszczalne, gdy postępowanie karne będące podstawą zawieszenia nie zostało zakończone po upływie 12 miesięcy od zawieszenia, a decyzja o przedłużeniu zawieszenia nie została wzruszona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej jest dopuszczalne, gdy upłynęło 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, a przyczyny zawieszenia (toczące się postępowanie karne) nie ustały. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter częściowo uznaniowy, ale wymaga od organu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i uwzględnienia interesu służby. Waga zarzucanych czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie przemawiają za zwolnieniem.Stan faktyczny
Skarżący, W. A., został zawieszony w czynnościach służbowych w Straży Granicznej w związku z postawionym mu zarzutem popełnienia przestępstwa. Po upływie 12 miesięcy zawieszenia, w związku z nieustaniem przyczyn zawieszenia (toczące się postępowanie karne), został zwolniony ze służby. Po uchyleniu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej części rozkazu dotyczącej daty zwolnienia i ustaleniu nowego terminu, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o Straży Granicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie Jacek Fronczyk, Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej – oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie zwolnienia W. A. ze służby stałej w Straży Granicznej w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] stycznia 2010 r., w pozostałej części utrzymał rozkaz personalny w mocy. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie.
Decyzją nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2008 r. W. A. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od [...] września 2008 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. w związku z przedstawieniem funkcjonariuszowi przez Prokuraturę Rejonową w C. zarzutu popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk, [...]. W dniu [...] listopada 2008 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] przedłużył okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego.
Toczące się postępowanie karne nie zostało zakończone.
Z uwagi na powyższe Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. zwolnił W. A. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 w związku z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.). W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego W. A. wniósł o jego uchylenie, podkreślając, że niezgodne z prawdą jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, iż nie ma możliwości określenia przybliżonego terminu zakończenia postępowania karnego, będącego przyczyną zawieszenia go w czynnościach służbowych. Ponadto podkreślił, iż na fakt przedłużającego się postępowania karnego wpłynęły okoliczności niezależne od niego.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, iż zarzuty w nim zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał na treść art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Podstawą zawieszenia było przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, które do dnia wydania zaskarżonego rozkazu nie zostało prawomocnie zakończone. Z pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. nadesłanego przez Sąd Rejonowy w C. wynika, że termin kolejnej rozprawy został wyznaczony na dzień [...] stycznia 2010 r. i w chwili obecnej nie jest możliwe wskazanie przewidywanego terminu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie.
Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu zarzutów skarżącego, organ wskazał, iż postępowanie karne, będące skutkiem "doniesienia" na jego osobę przez Komendanta PSG w D., prowadzone jest niesłusznie, ma zastosowanie w prowadzonym wobec funkcjonariusza postępowaniu karnym, natomiast nie ma wpływu na możliwość rozstrzygania przez organ w przedmiocie zwolnienia ze służby, które ma swoje umocowanie w ustawie pragmatycznej.
Ponadto organ podkreślił, iż pozostawienie w służbie funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych, który ich nie realizuje od ponad roku, na którym spoczywają zarzuty karne i dyscyplinarne, jest w konflikcie z interesem formacji. Ponadto w odwołaniu od rozkazu personalnego o nr 7758 nie podniesiono jakichkolwiek faktów bądź okoliczności, które mogły wpłynąć na zamianę zaskarżonego rozkazu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Zarzucił organom naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.
Zdaniem skarżącego, iż nie można było przyjąć, aby zaistniały przyczyny uzasadniające zwolnienie go ze służby w Straży Granicznej bez wcześniejszego wzruszenia decyzji Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2008 r. przedłużającej jego zawieszenie w czynnościach służbowych do czasu zakończenia prowadzonego postępowania karnego. W ocenie skarżącego pominięcie znaczenia prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. oraz art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne oraz prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Przytoczony powyżej przepis art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję co do zwolnienia funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Straży Granicznej, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, aby organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy Straż Graniczna konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Straży Granicznej, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Organy Straży Granicznej prawidłowo wskazały, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia W. A. w czynnościach służbowych zakończył się z dniem [...] września 2009 r. Bezspornym jest, iż w tym czasie, w stosunku do skarżącego, toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z cytowanego powyżej art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.
To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej, odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., wskazać należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną bowiem wydanej decyzji był art. 45 § 2 pkt 11 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 § 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej mogło dojść wyłącznie w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji o zawieszeniu go w czynnościach służbowych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie występuje, brak jest zatem możliwości uznania, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego została wydana z naruszeniem prawa. Natomiast zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Również taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie następuje bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotyczą zwolnienia ze służby funkcjonariusza, nie istnieje więc żadna tożsamość sprawy z decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego.
Reasumując, zarówno Komendant Główny Straży Granicznej, jak i Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, iż w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Straży Granicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło