II OSK 2377/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia del. WSA Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, opierając się na niewyjaśnieniu przez organ kwestii odległości planowanej inwestycji od zbiornika wodnego oraz potencjalnego korytarza migracyjnego płazów, a także czy dopuszczenie przez Sąd dowodu ze zdjęć satelitarnych i fotografii było zgodne z przepisami PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał na konieczność wyjaśnienia przez organ odwoławczy kluczowych okoliczności faktycznych, takich jak istnienie zbiornika wodnego w pobliżu planowanej inwestycji oraz potencjalnego korytarza migracyjnego, co było niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dopuszczenie przez WSA dowodu ze zdjęć nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, a zarzut nieważności postępowania z powodu niezawiadomienia Wójta Gminy P. o rozprawie okazał się bezzasadny, gdyż Wójt nie był stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku gospodarczego i altany. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ uzgadniające inwestycję, mimo sprzeciwu Parku Krajobrazowego, który podnosił negatywny wpływ inwestycji na przyrodę i walory krajobrazowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie GDOŚ, wskazując na niewyjaśnienie przez organ kwestii odległości od zbiornika wodnego i korytarza migracyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia wojewody, naruszenie przepisów postępowania poprzez dopuszczenie dowodu ze zdjęć oraz niedopuszczenie dowodów z dokumentów urzędowych, a także naruszenie przepisów o postępowaniu skutkujące nieważnością z powodu niezawiadomienia Wójta Gminy P. o rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 587/10 w sprawie ze skargi [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 587/10, po rozpoznaniu skargi [...] Parku Krajobrazowego, uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Urząd Gminy P. skierował do Wojewody W., na podstawie art.106 k.p.a. w związku z art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 z późn. zm.), wniosek o uzgodnienie inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego i altany na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w obrębie M., gmina P. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Wojewódzki Konserwator Przyrody, działając z upoważnienia Wojewody W. odmówił uzgodnienia planowanej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Minister Środowiska uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. RDOŚ uzgodnił planowaną inwestycję. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł [...] Park Krajobrazowy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r. GDOŚ wskazał w szczególności, że działka nr ewidencyjny [...], mająca kształt prostokąta (o długości około 185 metrów i szerokości około 17,5 metra) przylega bezpośrednio do drogi i ciągnie się na długości około 185 metrów w kierunku południowo - zachodnim, w kierunku jeziora M. Jezioro M. położone jest około 60 metrów od południowej granicy działki, natomiast roślinność tworząca jego obudowę około 40 metrów. Obiekt budowlany powstanie około 140 metrów od jeziora M. Projektowana linia zabudowy respektuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 metrów od linii brzegów jezior. Skargę na postanowienie GDOŚ wniósł [...] Park Krajobrazowy. Skarżący podniósł, że realizacja inwestycji wywrze znaczący, negatywny wpływ na przyrodę i walory krajobrazowe Obszaru Chronionego Krajobrazu Otuliny [...] Parku Krajobrazowego - Zachód i na samą otulinę Parku oraz na obszary Natura 2000 "Puszcza P." (PLB 280008) i "Ostoja P." (PLH 280013). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 22 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że: - planowane budynki będą umiejscowione w odległości mniejszej niż 100 metrów od wód powierzchniowych, czyli jeziora M. i śródpolnego zbiornika wodnego eutroficznego, na dowód czego złożył do akt sprawy materiał zdjęciowy, - powierzchnia zbiornika wynosi 100-150 metrów kwadratowych, zezwolenie na realizację inwestycji naruszałoby postanowienia Rozporządzenia Nr 158 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego, tj. § 4 ust.1 pkt 8, między jeziorem M., a śródpolnym zbiornikiem wodnym jest trasa migracji zwierząt, szczególnie płazów, na przedmiotowym obszarze występują siedliska, tj. zbiornik śródpolny, siedliska łąkowe ekstensywnie użytkowane oraz las olszowy na niżu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazał Sąd, podstawą uzgodnień w niniejszej sprawie był art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i otulina tego parku - obszaru objętego ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Teren inwestycji znajduje się jednocześnie: 1) w Obszarze Chronionego Krajobrazu Otuliny [...] Parku Krajobrazowego - Zachód, 2) w otulinie [...] Parku Krajobrazowego oraz 3) w obszarze Natura 2000 "Puszcza P.", tj. na obszarze chronionym przepisami o ochronie przyrody. Jest zatem objęty trzema różnymi formami ochrony przyrody. Obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie była ocena dopuszczalności inwestycji pod kątem rygorów obowiązujących w każdej z wyżej wymienionych form ochrony przyrody. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr 158 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Otuliny Mazurskiego Parku Krajobrazowego - Zachód na obszarze tym obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W ocenie Sądu w postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący, czy inwestycję można zaakceptować z punktu widzenia rygoru ustalonego w § 4 ust.1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia. Jak wskazał Sąd, przedłożony przez pełnomocnika skarżącego do akt sprawy sądowej materiał zdjęciowy, tj. zdjęcie satelitarne z 2005 r., ukazujące teren inwestycji wraz z obszarem go otaczającym (k. 37) oraz fotografia terenu inwestycji (k.38) sugerują, że w odległości mniejszej niż 100 metrów od terenu inwestycji, na działce nr 56 może znajdować się niewielki zbiornik wodny. Skarżący twierdzi, że jest to zbiornik eutroficzny o powierzchni około 100 - 150 metrów kwadratowych, który podlega ochronie przyrodniczej. W ocenie inwestora natomiast można mówić co najwyżej o miejscu, w którym zbierają się opady deszczowe. Kwestia ta winna zostać jednoznacznie rozstrzygnięta przez organ odwoławczy w celu ustalenia, czy rzeczywiście teren inwestycji znajduje się w pobliżu zbiornika wodnego, którego istnienie powodowałoby konieczność zachowania strefy wolnej od zabudowy. Skarżący twierdzi również, że między tym zbiornikiem a jeziorem znajduje się korytarz ekologiczny, umożliwiający migrację płazów. To twierdzenie również należy zweryfikować. Niewyjaśnienie powyższych zagadnień w postępowaniu odwoławczym Sąd uznał za naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia GDOŚ z obrotu prawnego. Nie budzą natomiast zastrzeżeń Sądu ustalenia organu odwoławczego dotyczące dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia wymagań otuliny parku krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. P. zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Z "ostrożności procesowej" na podstawie art. 188 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny wszelkich zarzutów podnoszonych przez wnoszącego skargę kasacyjną, a uznaniu jednie zarzutów naruszenia prawa materialnego Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z uwagi na podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: 1. rażące naruszenie prawa materialnego polegające na: a) błędnym zastosowaniu § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 158 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Otuliny Mazurskiego Parku Krajobrazowego - Zachód (Dz. Urz. Województwa Warmińsko - Mazurskiego Nr 198 z dnia 24 grudnia 2008 r., poz. 3109) poprzez niezastosowanie § 4 ust. 5 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, który to przepis wyłącza stosowanie § 4 ust. 1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia; 2. naruszenie przepisów postępowania mających bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. art. 244 i n. k.p.c., poprzez dopuszczenie dowodu nieznanego ustawie, tj. innego niż dowód z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.; b) art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z dokumentu urzędowego, tj. dowodu z dokumentów urzędowych w postaci: - katastru zbiorników wodnych i wód płynących, prowadzonego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., z siedzibą przy ul. [...] w W. ([...]), w zakresie w jakim stwierdza on nieistnienie zbiornika wodnego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. P.; - ewidencji urządzeń wodnych, prowadzonej przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., z siedzibą przy ul. [...] w O. ([...]), w zakresie w jakim stwierdza ona nieistnienie zbiornika wodnego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. P.; - rejestru i ewidencji gruntów, prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w M., z siedzibą przy ul. [...] w M. ([...]), w zakresie w jakim stwierdzają one nieistnienie zbiornika wodnego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gm. P.; chociaż było to w ocenie skarżącego niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie nie zastosował normy zawartej w § 4 ust. 5 pkt 1 przywołanego rozporządzenia, który to przepis wyłącza stosowanie § 4 ust. 1 pkt 8 dla obszarów zwartej zabudowy miast i wsi. Tymczasem inwestycja, będąca przedmiotem uzgodnienia w uchylonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniu, jest planowana przez skarżącego w ścisłym obszarze zwartej zabudowy wsi M., w bezpośrednim sąsiedztwie innych zabudowań wiejskich (odległość od miejsca planowanej inwestycji do najbliższego budynku mieszkalnego wynosi 60 metrów, w promieniu zaledwie 300 m znajduje się ok. 15 gospodarstw rolnych, na obszarze których znajduje się ok. 35 budynków, w tym przynajmniej 15 domów mieszkalnych). Istnienie zwartej zabudowy wsi w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja potwierdza również dokument urzędowy, jakim jest projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...], obręb M., gm. P., znajdujący się w aktach sprawy. Skarżący kasacyjnie podniósł, że dopuszczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie dowodu ze zdjęć satelitarnych oraz fotografii stanowi naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może dopuścić jedynie dowód z dokumentów, i tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. [...] Park Krajobrazowy nie przedstawił dokumentów, które mogłyby być środkami dowodowymi przewidzianymi w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 106 § 3 p.p.s.a. wyraźnie ogranicza zakres środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym do dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek dowodów innych niż dowód z dokumentów jest niedopuszczalne (tak: NSA w wyroku z 30.09.2005 r., FSK 2282/04). W konsekwencji, w ocenie skarżącego, [...] Park Krajobrazowy - skarżąc postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów w rozumieniu art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., w szczególności nie przedstawił żadnych dokumentów urzędowych zaświadczających o istnieniu rzekomego zbiornika wodnego. Z tych samych względów skarżący podniósł, że uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentu, podniesionego przez [...] Park Krajobrazowy, jakoby planowana inwestycja stanowiła zagrożenie dla korytarza migracyjnego płazów, gadów i ptaków narusza art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. [...] Park Krajobrazowy nie przedstawił na okoliczność istnienia zagrożenia dla korytarza migracyjnego płazów i ptaków żadnych dokumentów w rozumieniu art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z dokumentu urzędowego, skarżący stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był z urzędu przeprowadzić dowód z dokumentu urzędowego na okoliczność istnienia rzekomego zbiornika wodnego i na okoliczność odległości w jakiej miałby się on znajdować od miejsca planowanej inwestycji. Dokumentem takim mógł być przykładowo wypis z map rejestru i ewidencji gruntów prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w M., wypis z katastru zbiorników wodnych i wód płynących prowadzonego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. tudzież wypis z ewidencji urządzeń wodnych prowadzonej przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu, które skutkuje nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego w I instancji. Sąd mianowicie nie zawiadomił o rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. uczestnika postępowania, tj. Wójta Gminy P., z siedzibą przy ul. [...] w P., czym naruszył art. 91 § 2 w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a., a następnie rozstrzygnął sprawę zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r., czym pozbawił uczestnika postępowania na prawach strony - Wójta Gminy P. - możności obrony jego praw i naruszył przepisy o postępowaniu w sposób skutkujący nieważnością postępowania, na zasadzie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skarżący podkreślił, że Wójt Gminy P. był uczestnikiem wpadkowego postępowania administracyjnego o uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, toczącego się w ramach postępowania o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu prowadzonego przez Wójta Gminy P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało odnieść się do podniesionego w uzupełnieniu skargi kasacyjnej zarzutu nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Co prawda uzupełnienie to wpłynęło już po terminie przewidzianym na wniesienie skargi kasacyjnej jednak ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania należało rozważyć tą kwestię. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w sprawie niniejszej zachodzi podstawa nieważności wymieniona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez niezawiadomienie Wójta Gminy P. o terminie rozprawy, na której zapadł zaskarżony wyrok przez co strona – Wójt Gminy P. został pozbawiony możności obrony swych praw. W związku z powyższym należy zauważyć, że Wójt Gminy P. nie był zarówno stroną postępowania sądowoadministracyjnego sensu stricto, którym jest skarżący – w sprawie niniejszej [...] Park Krajobrazowy oraz organ, którego akt administracyjny został zaskarżony do sądu administracyjnego, którym był Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (art. 32 p.p.s.a.), ani też uczestnikiem postępowania (art. 33 § 1 p.p.s.a.), bowiem oczywiste jest, że organ administracji publicznej powołany do wydania decyzji administracyjnej – w sprawie niniejszej decyzji o ustalenie warunków zabudowy - nie może być jednocześnie stroną postępowania administracyjnego w tej samej sprawie (patrz: postanowienie NSA z dnia 26 maja 1982 r., SA/Gd 165/82, publ. ONSA 1982/1/49), a tym samym uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, którego na mocy art. 12 p.p.s.a. traktuje się jako stronę tego postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej nie zachodzi podstawa nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazana w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Jeżeli bowiem Wójt Gminy P. nie był stroną (uczestnikiem) postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie to brak jego zawiadomienia o terminie rozprawy, na której zapadł zaskarżony wyrok nie uzasadnia stwierdzenia, że w sprawie niniejszej zachodzi nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5, który to przepis ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy to strona (uczestnik) postępowania sądowoadministracyjnego zostanie pozbawiona możności obrony swych praw. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr 158 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Otuliny Mazurskiego Parku Krajobrazowego - Zachód na obszarze tym obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Jednocześnie stosownie do § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego zakaz ten nie obowiązuje w przypadku zwartej zabudowy miast i wsi. Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca niezastosowanie powyższego przepisu wyłączającego zakaz, o którym mowa wyżej. Zarzut ten nie może jednak zostać uznany za usprawiedliwiony, gdyż wobec nieustalenia przez organ okoliczności faktycznych sprawy, ocena czy powinien on znaleźć zastosowanie byłaby przedwczesna. Należy przypomnieć w tym miejscu, że zasadniczą przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie było niewyjaśnienie, przez organ odwoławczy, czy w odległości mniejszej niż 100 m od terenu inwestycji znajduje się zbiornik wodny, tak jak twierdzi skarżący [...] Park Krajobrazowy. Co prawda, gdyby okazało się, że projektowana inwestycja znajduje się w obszarze zwartej zabudowy wsi M. – jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną, to kwestia jej odległości od najbliższego zbiornika wodnego nie miałaby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawie niniejszej, gdyż uchylałoby to zakaz, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, to jednak okoliczność czy rzeczywiście inwestycja znajduje się w takim obszarze nie była w ogóle, choć powinna, przedmiotem ustaleń Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a sąd administracyjny nie może zastępować orzekających organów w ustaleniu okoliczności faktycznych mających podstawowe znaczenie dla wiążącego zastosowania norm prawa materialnego i załatwienia sprawy administracyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mających bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. art. 244 i n. k.p.c., poprzez dopuszczenie dowodu nieznanego ustawie, tj. innego niż dowód z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. W sprawie niniejszej chodzi o dopuszczenie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zdjęcia z geoportalu według którego, zdaniem [...] Parku Krajobrazowego, planowane budynki będą umiejscowione w odległości mniejszej niż 100 m od wód powierzchniowych, czyli jeziora M. oraz śródpolnego zbiornika wodnego eutroficznego. W związku z powyższym należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z protokołu rozprawy wynika jedynie, że pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy zdjęcia. Fakt złożenia do akt sprawy zdjęć, w tym pochodzących z zasobów internetowych, powszechnie dostępnych, nie jest równoznaczny z przeprowadzeniem postępowania dowodowego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdy Sąd na podstawie rozbieżnych twierdzeń stron oraz przedłożonego przez skarżącego zdjęcia satelitarnego, powziął istotną wątpliwość, co do określonego faktu mieszczącego się w granicach rozpatrywanej sprawy, to pozwalało to na przyjęcie przez tenże Sąd, że organy orzekające w sprawie nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadniało to tym samym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie pozwala bowiem na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Dodatkowo należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyrok NSA z 13 maja 2009 r., II FSK 1886/07, Legalis). Jednocześnie odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej argumentu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był przeprowadzić samodzielnie postępowanie dowodowe na okoliczność istnienia omawianego zbiornika wodnego eutroficznego należy wskazać, że jak już wspomniano wyżej sąd administracyjny nie może zastępować organów administracyjnych orzekających w sprawie w ustaleniu okoliczności mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, gdyż co do zasady sąd administracyjny opiera się na stanie faktycznym ustalonym w postępowaniu administracyjnym, a możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego ma jedynie charakter wyjątku od tej zasady. Oznacza to, że sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżony akt i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 307). Stanowisko powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że w sprawie niniejszej istotną okolicznością mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy jest nie tylko odległość projektowanej inwestycji od zbiorników wodnych, w tym kwestia istnienia czy też nie śródlądowego zbiornika eutroficznego, ale również kwestia znajdowania się czy też nie planowanej inwestycji w zwartym obszarze zabudowy wsi M. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że powołane przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzuty naruszenia art. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. art. 244 i n. k.p.c., okazały się być oparte na nieuzasadnionych podstawach. Wnoszący skargę kasacyjną podniósł również, że uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentu, podniesionego przez [...] Park Krajobrazowy, jakoby planowana inwestycja stanowiła zagrożenie dla korytarza migracyjnego płazów, gadów i ptaków narusza art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie potwierdził, że planowana inwestycja stanowi takie zagrożenie, lecz jedynie stwierdził, że okoliczność, iż pomiędzy zbiornikiem eutroficznym a jeziorem znajduje się korytarz ekologiczny, umożliwiający migrację płazów, wymaga weryfikacji przez organ administracji. Jednocześnie należy wskazać, że nie budziły natomiast zastrzeżenia Sądu I instancji ustalenia organu odwoławczego dotyczące realizacji inwestycji z punktu widzenia wymagań otuliny parku krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000. Z powyższych względów, skoro skarga kasacyjna okazała się być oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło