I OSK 1786/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 968/09 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 968/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego unieważnił, na podstawie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, część praktyczną egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii C zdawanego w dniu 18 czerwca 2007 r. przez G. S. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w P. W uzasadnieniu wskazano, że G. S. przystąpił w dniu 18 czerwca 2007r. do części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C. Egzamin zakończył się oceną pozytywną. Na tej podstawie Starosta Chodzieski podjął decyzję o wydaniu G. S. prawa jazdy kat. C. Wobec tej decyzji Prokurator Okręgowy w P. wniósł w dniu 17 czerwca 2009 r. sprzeciw, wskazując, że decyzja o wydaniu prawa jazdy wydana została w wyniku przestępstwa popełnionego przez G. S. Zainteresowany w zamian za uzyskanie wyniku pozytywnego egzaminu udzielił przez pośrednika korzyści majątkowej nieustalonemu egzaminatorowi z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P. Uzasadniając powyższą okoliczność powołał się na wyrok z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy w P., uznał G. S. winnym popełnionego czynu tj. przestępstwa z art. 229 § 1 k.k. i wydał wyrok skazujący, który uprawomocnił się dnia 7 maja 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania G. S., decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję z [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że podczas egzaminu w dniu 18 czerwca 2007 r. doszło do naruszenia obowiązku rzetelnego i bezstronnego wykonywania powierzonych zadań przez egzaminatora (art. 110a pkt 1 powołanej ustawy). Wręczenie korzyści majątkowej egzaminatorowi, w ocenie organu II instancji, rodzi uzasadnione wątpliwości co do obiektywnej oceny przez egzaminatora umiejętności G. S. podczas egzaminu oraz jego rzeczywistych kwalifikacji jako kierowcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu podkreśliło ponadto, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 kwietnia 2009 r. do dnia wydania decyzji nie został wzruszony, a zatem wiązał organ i nie mógł być pominięty przy ustalaniu stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że zarzuty podniesione przez G. S. w skardze, a uprzednio w odwołaniu, nie podważają związania prawomocnym wyrokiem Sądu karnego (art. 11 P.p.s.a.), ani nie prowadzą do odmiennych ustaleń. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że dowody utrwalone w aktach sprawy karnej, mogą być podstawą ustaleń, tym bardziej, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie obowiązuje zasada bezpośredniości. Nadto, w ocenie Sądu I instancji, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, takich jak m. in. zapisów rozmów telefonicznych wynika, że podjęto rzeczywiste i konkretne działania, by wpłynąć na rezultaty egzaminu w części praktycznej. Sam G. S. przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 229 § 3 k.k. i dobrowolnie poddał się karze. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że fakt zdania egzaminu na prawo jazdy, zwiany z wręczeniem korzyści majątkowej egzaminatorowi, rodzi uzasadnione wątpliwości co obiektywnej oceny przez egzaminatora umiejętności skarżącego podczas egzaminu oraz jego rzeczywistych kwalifikacji jako kierowcy. Ponadto dla unieważnienia egzaminu na podstawie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – ustawy Prawo o ruchu drogowym wystarczy już sam fakt podjęcia próby wręczenia korzyści majątkowej, bowiem podjęcie takiej próby skutkuje tym, że egzamin prowadzony jest niezgodnie z przepisami. Samo podjęcie rzeczywistych działań przez egzaminowanego dla zakłócenia prawidłowego i obiektywnego przebiegu egzaminu państwowego, stanowi spełnienie przesłanek z art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. S., domagając się jego zmiany poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 112 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w uzasadnieniu wskazując, że dowody, na które powołuje się Sąd I instancji nie zostały zweryfikowane i potwierdzone. Wobec powyższego w sprawie nie zweryfikowano czy egzamin G. S. został przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 153 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., co oznacza, że sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Tak oceniając wniesioną skargę kasacyjną należało uznać za niezasadną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), w myśl którego marszałek województwa sprawujący nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych może przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami. Jak wskazuje treść powyższego przepisu możliwość unieważnienia egzaminu poprzedzić musi stwierdzenie, że egzamin ten prowadzony był niezgodnie z przepisami. Zadaniem organu administracji publicznej w takim postępowaniu jest zatem ocena, czy w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa, które mogą stanowić podstawę do oceny, iż egzamin winien zostać unieważniony. Podkreślić też trzeba, że unieważnienie egzaminu na prawo jazdy uzależnione jest nie tylko od stwierdzenia naruszenia przepisu, ale i od oceny stopnia tego naruszenia, ponieważ ustawodawca pozostawił organowi nadzorującemu - przez użycie sformułowania "może przerwać lub unieważnić" - swobodę w zakresie oceny naruszenia prawa. Gdyby bowiem organ stwierdzający naruszenie prawa był związany takim stwierdzeniem, treść przepisu miałaby postać kategoryczną. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w art. 229 § 1 k.k., tj. za udzielenie korzyści majątkowej innej osobie w związku z pełnioną przez nią funkcją publiczną jest bezsporny. Okoliczność ta została ustalona w postępowaniu karnym i potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...]. Wobec powyższego, organy opierając się na treści wyroku sądu karnego wydanego m.in. w sprawie skarżącego, zasadnie unieważniły część praktyczną egzaminu państwowego na prawo jazdy. Takie działanie organów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest w pełni uzasadnione i wypełnia przesłankę z art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodzić się zatem należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, że przeprowadzenie egzaminu na prawo jazdy, związanego z wręczeniem korzyści majątkowej egzaminatorowi, rodzi uzasadnione wątpliwości co do obiektywnej oceny przez egzaminatora umiejętności skarżącego podczas egzaminu oraz jego rzeczywistych kwalifikacji jako kierowcy. Skazanie skarżącego prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo korupcyjne związane z egzaminem na prawo jazdy dają podstawy do twierdzenia, że w trakcie czynności egzaminacyjnych zostały naruszone przepisy prawa i mogły stanowić podstawę do oceny, iż egzamin winien zostać unieważniony. Tej kwalifikacji prawnej nie zmienia okoliczność, iż w zakończonej przeciwko skarżącemu sprawie karnej nie zostali oskarżeni i skazani prawomocnym wyrokiem pośrednik ani egzaminator, który przeprowadzał egzamin G. S. W tej sytuacji zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawa materialnego uznać należy za niezasadny. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.