I OZ 664/10

Dnia 17 września 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2010 roku, sygn. akt II SA/Sz 269/10 oddalające wniosek S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił S. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie zaskarżoną decyzją, umorzyło postępowanie odwoławcze wobec śmierci odwołującego się A. J. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł S. J., brat A. J., który był pełnomocnikiem brata w postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia 30 marca 2010 r. Sąd odrzucił skargę uznając, że skarżący nie posiada legitymacji do wniesienia skargi. W dniu 7 maja 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy – ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego tj. skarżącemu oraz organowi, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Ponadto, ustawa przyznaje przymiot strony także innym uczestnikom postępowania tj. osobom, które nie wniosły skargi, ale brały udział w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego, a także określonym w przepisach osobom i organizacjom społecznym, dopuszczonym do udziału w postępowaniu przez Sąd. S. J. nie był stroną ani uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu administracyjnym o przyznanie pomocy finansowej A. J. Występował jedynie jako pełnomocnik A. J. Pełnomocnictwo to wygasło z mocy prawa z chwilą śmierci A. J. W ocenie Sądu I instancji, pełnomocnik strony nie ma uprawnienia do zgłaszania we własnym imieniu, wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie jest stroną postępowania, lecz występuje w imieniu i na rzecz strony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu w zakresie w jakim Sąd I instancji określił krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jednakże nie sposób podzielić wniosków Sądu I instancji, jakoby brak było możliwości przyznania prawa pomocy skarżącemu w niniejszej sprawie. Jak wskazał Sąd I instancji odrzucając skargę, S. J. działał w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik brata A. J., który w toku tego postępowania zmarł, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Nie ulega jednak wątpliwości, że skargę od decyzji ostatecznej wniósł S. J., a zatem stał się on skarżącym – stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego też powodu uprawniony jest on do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odrębną kwestią jest ocena możliwości skutecznego wniesienia skargi przez S. J. Kwestia ta była przedmiotem postanowienia o odrzuceniu skargi, a odmawiając skarżącemu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji pozbawił go jednocześnie możliwości skorzystania z instancyjnej kontroli postanowienia z dnia 30 marca 2010 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.