II OZ 873/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-16
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaścicielka firmy, która wykazuje wysokie dochody i znaczące saldo na koncie spółki, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) pomimo braku udokumentowania wszystkich zobowiązań finansowych?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała w sposób dostateczny, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Wysokość dochodów, saldo na koncie spółki oraz fakt, że koszty miały być ponoszone solidarnie z innym wspólnikiem, przemawiają za oddaleniem wniosku. Brak udokumentowania wszystkich zobowiązań finansowych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wysokie dochody wnioskodawczyni i znaczące saldo na koncie spółki cywilnej. Od tego postanowienia I. K. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i podnosząc, że środki na koncie spółki są przeznaczone na bieżącą działalność i spłatę zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu [...] września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 207/10 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. i I. K. – wspólników P. s.c. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr 134/2010 w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego - budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r.( sygn. akt II SA/Wr 207/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji powołał się na brzmienie art. 245 § 3, z którego wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazał także, że stosownie do postanowień art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślił przy tym, że ciężar wykazania zaistnienia wyżej wymienionej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż I. K. jako współwłaścicielka firmy nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Skarżąca w złożonym wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem i ich łączny dochód miesięczny wynosi 10 000 z. brutto. Z przedstawionych wyciągów rachunków bankowych prowadzonej przez I. K. w ramach spółki cywilnej działalności gospodarczej wynika, iż saldo na koncie spółki cywilnej na końcu maja wynosiło 23 247,28 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, iż skoro wnioskodawczyni ponadto nie udokumentowała faktu zadłużenia z tytułu pobranego kredytu, a także istnienia zaległości w wypłacaniu pracownikom wynagrodzenia, to brak jest podstaw do uwzględniania jej wniosku.
Od powyższego postanowienia I. K. wniosła zażalenie, w którym zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyżej wymienionego zażalenia podniosła , że Sąd nie wziął pod uwagę faktu, iż zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne przeznaczone są na bieżącą działalność jej firmy, na zabezpieczenia działań spółki, spłaty rat leasingowych oraz kredytu zaciągniętego na budowę inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Dodała też, że dostosowała się do poleceń referendarza sądowego, wskazując wysokość salda na koncie, nadsyłając odpis umowy spółki oraz stosowne deklaracje podatkowe. Podkreśliła, że nie była wzywana do udokumentowania zalegania z płatnościami na rzecz pracowników i kontrahentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie I. K. nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tego rodzaju, że nie jest ona w stanie uiścić kwoty 500 zł., należnej z tytułu wpisu od skargi. Zważywszy na wysokość dochodów wnioskodawczyni, a także uwzględniając wysokość salda na koncie spółki oraz mając na uwadze fakt, iż kwota ta miała być uiszczona solidarnie przez nią i J. K., podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, może nastąpić jedynie wówczas gdy strona występująca z wnioskiem wykaże, że nie posiada wystarczających środków finansowych, ani majątku na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
Zauważyć również należy, że wnioskodawczyni nie udokumentowała w dostateczny sposób wydatków związanych ze spłatami rat leasingowych oraz kredytu zaciągniętego na budowę inwestycji. Z przedstawionego do akt wyciągu z rachunku bieżącego Banku Raiffeisen za okres 01.04.2010 do 31.05.2010 r. nie wynika w jakiej wysokości został zaciągnięty kredyt na budowę inwestycji, jak również na jakich warunkach została zawarta umowa leasingu. Obowiązkiem wnioskodawczyni, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym było wykazanie, że jest ona obciążona wskazanymi wyżej zobowiązaniami finansowymi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło