II OZ 1153/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 207/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. i I. K. – wspólników [...] s.c. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego – budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 207/10, po rozpoznaniu wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia sąd stwierdził, że J. K. i I. K. – wspólnicy [...] s.c. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2010 r. (nr [...]) w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego - budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano stronę skarżącą do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wnieśli o zwolnienie ich z tej opłaty sądowej. Motywując złożony w dniu 1 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu wniosek J. K. wskazał, że w związku z zaistniałym kryzysem gospodarczym, którego skutki miały wpływ na prowadzoną przez niego firmę, nie jest on w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi. Podniósł ponadto, że jakkolwiek nie korzysta on z pomocy osób trzecich czy opieki społecznej, jednak jego sytuacja majątkowa jest na tyle zła, iż uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania przed sądem. Skarżący wyjaśnił przy tym, że ma na utrzymaniu syna, który jest niepracującym studentem. Dochód miesięczny brutto skarżącego z tytułu prowadzenia spółki cywilnej wynosi 3.000 (trzy tysiące) złotych. Wśród składników posiadanego majątku wnioskodawca wymienił mieszkanie wielkości 72m². Do wniosku skarżący dołączył kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, umowę spółki cywilnej, oraz wyciągi z rachunku bieżącego prowadzonego dla [...] s.c. J. K. I. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy sąd stwierdził, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie można bowiem w ocenie sądu uznać, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie solidarny wpis od skargi wynoszący 500 złotych, leżało poza zakresem możliwości finansowych J. K. oraz stwarzało zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji wnioskodawcy i pozostającego na jego utrzymaniu syna. Sąd wskazał, że skarżący w złożonym wniosku, wskazał, iż posiada dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzonej spółki w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych, a z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego dla [...] s.c. J. K. I. K. wynika, że saldo na koncie spółki np. w dniu 14 maja 2010 r. wynosiło 23.247.28 (dwadzieścia trzy tysiące dwieście czterdzieści siedem 28/100) złotych. Sąd wskazał, że oceniając zasadność przyznania w niniejszej sprawie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów miał na względzie także i to, że wnioskodawca nie udokumentował faktu zadłużenia wynikającego z pobranego kredytu i jego wysokości na potrzeby inwestycyjne, a także istnienia zaległości związanych z wypłacaniem pracownikom wynagrodzenia oraz terminowym regulowaniem należności wynikających z podatków czy ubezpieczenia społecznego. A to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 246 § 1 pkt 1) w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na odmowie zwolnienia skarżącego tylko od konieczności ponoszenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodził m.in., że sąd nie wziął pod uwagę, że zgromadzone na rachunku środki są przeznaczone na bieżącą działalność spółki, na zabezpieczenie działań spółki, spłaty rat leasingowych oraz kredytu zaciągniętego na budowę inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Na tej podstawie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego". Natomiast w art. 246 § 1 pkt 2) ustawy procesowej wskazano, że "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny". W sprawie skarżący J. K. nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tego rodzaju, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd I instancji w pełni prawidłowo stwierdził, że za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają: fakt osiągania przez skarżącego miesięcznego dochodu w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych oraz saldo na rachunku prowadzonej przez skarżącego spółki, tj. kwota 23.247,28 (dwadzieścia trzy tysiące dwieście czterdzieści siedem 28/100) złotych. Skarżący nie kwestionował w zażaleniu powyższych ustaleń, wskazywał natomiast, że zgromadzone na rachunku bankowym środki są przeznaczone na bieżącą działalność spółki. Z wywodu tego nie wynika jednak, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 (pięćset) złotych. Skoro skarżący prowadzi działalność gospodarczą i jak wskazuje - inwestycja do której odnosi się akt administracyjny w sprawie, jest również realizowana w ramach prowadzonej działalności, to także ewentualne koszty dotyczące postępowań administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego, a dotyczące inwestycji, powinny zostać uwzględnione w planach finansowych spółki. Nie jest także zasadny zarzut błędnego zastosowania przez Sąd I instancji art. 246 § 1 pkt 1) w związku z art. 243 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegający "na odmowie zwolnienia skarżącego tylko od konieczności ponoszenia wpisu sądowego". Sąd nie stosował art. 246 § 1 pkt 1) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie częściowym a nie całkowitym – którego dotyczy art. 246 § 1 pkt 1). Ponadto, Sąd rozpoznając wniosek oceniał jego zasadność, mając na uwadze okoliczności sprawy, w tym również wpis sądowy, który jest opłatą sądową w sprawie sądowoadministracyjnej, składającą się na koszty sądowe tej sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.