III SA/Lu 149/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania kierowcy na badania psychologiczne oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. (Nr [...])Komendant Wojewódzki Policji – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r., Nr 69, poz. 622 ze zm.) – utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] stycznia 2010 r., o skierowaniu L. W. na badania psychologiczne. W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że na jego wniosek organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu skarżącego L. W. na badania psychologiczne. Podstawą wniosku o sprawdzenie kwalifikacji L. W. było naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego: - w dniu [...] lipca 2007 r. przekroczenie prędkości od [...] km/h do [...]km/h (kod E02 i 8 pkt), kierowanie pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów (kod 103, 0 pkt), (odjęto 6 punktów w związku z odbytym szkoleniem); – w dniu [...] października 2007 r. przekroczenie prędkości od [...] km/h do [...] km/h (kod E04, pkt 4); - w dniu [...] maja 2008 r. wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przez nimi (kod B02 i 9 pkt), przekroczenie prędkości powyżej [...]km/h (kod E01 i 10 pkt), niestosowanie się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła (kod C11 i 5 pkt). Za wskazane naruszenia przepisów ruchu drogowego skarżącemu przypisano łącznie 30 punktów określonych w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W myśl 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zasady prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz problematykę naliczania punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego regulowało do dnia 11 sierpnia 2009 r. rozporządzenie MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 20002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) Do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (...) wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Zgodnie z jego § 4 ust. 1, wpisu wstecznego dokonuje się (...), jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W okresie od [...] lipca 2007 r. do [...] maja 2008 r. skarżący dopuścił się wykroczeń, za które naliczono mu 30 punktów określonych w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podstawą dokonania wpisów ostatecznych w ewidencji, a w efekcie wydania decyzji o skierowania skarżącego na badania psychologiczne stanowiły przyjęte (prawomocne) mandaty karne oraz w przypadku wykroczenia z dnia [...] maja 2008 r. – wyroku sądu w sprawie sygn. akt: IV W [...] (wyrok prawomocny od dnia [...] października 2009r.). W myśl § 5 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, wpisy tymczasowe usuwa się z ewidencji, gdy od momentu naruszenia minął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń za które liczba punktów ostatecznych i tymczasowych przekroczyła 24. Upływ roku od dnia popełnienia naruszenia jest również warunkiem usunięcia z ewidencji punktów przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego. Podobnie jak w przypadku wpisu tymczasowego, nie dotyczy to sytuacji w której przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Ostatni wpis w ewidencji stał się ostateczny dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku, tj. z dniem [...] października 2009 r. Mając na uwadze treść art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, punkty nabyte za wcześniejsze wykroczenia nie mogły zostać usunięte, gdyż skarżący przed upływem 1 roku dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisanych liczba punktów przekroczyłaby 24. Użycie w cytowanym przepisie słowa "przekroczyłaby" oznacza, że pod uwagę należy brać zarówno wpis ostateczny jak i tymczasowy, gdyż w przypadku orzeczenia przez właściwy organ o uniewinnieniu, punkty wpisane w ewidencji ulegają usunięciu. Odbyte szkolenie daje możliwość zmniejszenia liczby punktów, co przewiduje omawiane do rozporządzenie. W szkoleniu można uczestniczyć nie częściej niż raz na sześć miesięcy. Szkolenie, w którym uczestniczył skarżący w dniu [...] maja 2008 r. nie spowodowało zmniejszenia liczby posiadanych punktów, ponieważ od daty odbycia poprzedniego szkolenia nie upłynął wymagany okres 6 miesięcy. Ponadto odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Termin o jakim mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r. Nr 69, poz. 622 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. Z 2004 r. Nr 2, poz. 15), nie jest terminem z zakresu prawa materialnego i nie ma charakteru gwarancyjnego dla strony, ani też terminu zawitego, którego przekroczenie powodowałoby bezwzględną bezskuteczność (niedopuszczalność lub nieważność) czynności podjętych przez organ administracji. Jest to termin procesowy i instrukcyjny. Przekroczenie tego terminu nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości samej decyzji, ani też praw lub obowiązków, o których w niej rozstrzygnięto. W skardze sądowej na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, pełnomocnik L. W. zarzucił naruszenie przepisów: - art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 130 ust. 1 oraz z § 6 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, poprzez nieuwzględnienie, iż wszystkie punkty winny zostać usunięte z ewidencji ze skutkiem na dzień 30 maja 2009 r., - § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r., w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, poprzez wydanie skierowania w sytuacji, gdy nie doszło do przekroczenia 24 punktów, a nadto po upływie 30 dni od daty ostatniego naruszenia. Powołując się na powyższe naruszenia wskazanych przepisów prawa, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 litera b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przewiduje, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali o 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji (art. 130 ust. 1 w/w ustawy). W myśl jej art. 130 ust. 2, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz problematykę naliczania punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego określa rozporządzenie MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). W wersji obowiązującej do dnia 11 sierpnia 2009r. przewidywało ono, że do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (...) wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Zgodnie z jego § 4 ust. 1, wpisu wstecznego dokonuje się (...), jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. W myśl § 5 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, wpisy tymczasowe usuwa się z ewidencji, gdy od momentu naruszenia minął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń za które liczba punktów ostatecznych i tymczasowych przekroczyła 24. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, upływ roku od dnia popełnienia naruszenia jest również warunkiem usunięcia z ewidencji punktów przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego. Podobnie jak w przypadku wpisu tymczasowego, nie dotyczy to sytuacji w której przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Z akt sprawy wynika, że za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] lipca 2007 r. do [...]maja 2008 r. skarżącemu przypisano łącznie 30 punktów określonych w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, (uwzględniając zmniejszenie – z tytułu udziału skarżącego w szkoleniu w dniu [...] grudnia 2007 r. - liczbę pkt o 6 za wykroczenie z dnia [...] lipca 2007 r. za które naliczono 8 pkt). W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Okoliczność, że skarżący wziął udział w szkoleniu w dniu [...] maja 2008 r. nie świadczy o wadliwości decyzji. Odbyte szkolenie daje generalnie możliwość zmniejszenia liczby punktów. Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odbycie szkolenia nie powoduje jednak zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 ( § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego). Poza tym w szkoleniu można uczestniczyć nie częściej niż raz na sześć miesięcy (w świetle załącznika Nr 7 do w/w rozporządzenia). Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r. Nr 69, poz. 622 ze zm.) określa, że osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne wydaje się w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia (...), w którym osoba ta przekroczyła 24 pkt na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się rozbieżność na temat charakteru terminu przewidzianego w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. NSA uznał w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt I OSK (podobnie NSA w wyroku z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1016/08), że jest to termin procesowy (instrukcyjny). Odmienny pogląd zaprezentowano w wyrokach - WSA w Białymstoku z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 126/08, czy WSA w Szczecinie z dnia 14 września 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 375/08 – przyjmując, że jest to termin prawa materialnego i upływ tego terminu sprawia, że uprawnienie właściwych organów do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne wygasa. Wątpliwości interpretacyjne na tym tle usuwa uchwała 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 12/09 (publ. LEX Nr 577569) wyjaśniająca, że termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji kierującej na badania psychologiczne , o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, jest terminem instrukcyjnym. Z tych wszystkich względów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegał oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.