I OSK 1709/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-28

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Anna Łukaszewska - Macioch, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznych dotyczących statusu osoby bezrobotnej, nie odnosząc się do zarzutów skargi i nie wyjaśniając podstawy prawnej rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów skargi i nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznych dotyczących statusu osoby bezrobotnej K. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego. K. K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak rozpoznania zarzutów skargi i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 120/10 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych dotyczących osoby bezrobotnej 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2/ zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz K. K. kwotę 120 ( sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 120/10 oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych dotyczących osoby bezrobotnej. Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy. W dniu [...] lutego 2008 r. skarżący K. K. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. w celu zarejestrowania się jako bezrobotny. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. orzekł o nabyciu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z dniem [...] marca 2008 r. skarżący rozpoczął – na podstawie skierowania udzielonego przez PUP w P. - odbywanie przygotowania zawodowego w [...] S.A. Oddział Regionalny L. Od tego dnia przyznano skarżącemu prawo do stypendium w wysokości 140 % zasiłku dla bezrobotnych. Stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego u pracodawcy skarżący pobrał za okres od [...] marca 2008 r. - [...] lipca 2008 r. W dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżący zgłosił się w PUP w P., celem wyrejestrowania się z ewidencji osób bezrobotnych z powodu podjęcia pracy, na dowód czego okazał umowę o pracę, na podstawie której został zatrudniony na czas określony od [...] sierpnia 2008 r. do [...] lutego 2009 r. w [...] S.A. w W. Oddział Operacyjny w P. Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. wynikało, że skarżący oświadczył tego dnia, iż zmienił adres zameldowania oraz dowód osobisty. Na podstawie uzyskanej z Urzędu Gminy w K. informacji z dnia [...] sierpnia 2008 r. organ ustalił, że adresem pobytu stałego skarżącego w okresie od [...] maja 1982 r. do [...] stycznia 2008 r. był K., ul. [...], zaś od dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący posiadał zameldowanie na pobyt stały w L. przy ul. [...]. W związku z pozyskaną informacją, organ I instancji wydał w dniu [...] września 2009 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną Starosty P. z dnia [...] lutego 2008 r. dotyczącą nabycia przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. (znak: [...]) organ l instancji orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2008 r., mocą której skarżący nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz jednocześnie orzekł o odmowie uznania skarżącego za bezrobotnego od dnia [...] lutego 2008 r. z powodu nie spełniania wymogów ustawowych. Decyzja wysłana została pocztą na adres zameldowania stałego w L. przy ul. [...] i po dwukrotnym awizowaniu zwrócona nadawcy przez pocztę z adnotacją: Zwrot - nie podjęto w terminie. Decyzją z dnia [...] stycznia .2009 r.(znak [...]), poprzedzoną zawiadomieniem o wszczęciu postępowania oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. o wznowieniu postępowania w stosunku do decyzji z dnia [...] marca 2008 r., organ uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie której skarżący nabył od dnia [...] marca 2008 r. prawo do stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego u pracodawcy oraz jednocześnie orzekł o odmowie przyznania skarżącemu od dnia [...] marca 2008 r. prawa do stypendium z powodu nie spełniania wymogów ustawowych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. (znak: [...]), poprzedzoną zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2009 r. o wszczęciu postępowania, organ l instancji orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2008 r. w wysokości 4.043,00 zł brutto. Te dwie przesyłki także wysłane zostały na adres zameldowania stałego w L. przy ul. [...] i po dwukrotnym awizowaniu zwrócono je nadawcy jako nie podjęte przez adresata w terminie. W dniu [...] czerwca 2009 r. skarżący zgłosił się do PUP w P., celem zapoznania się z aktami sprawy, a następnie złożył w dniu [...] czerwca 2009 r. w tym Urzędzie wniosek o wznowienie postępowania w stosunku do trzech w/w decyzji ostatecznych organu l instancji z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r. z powodu niemożności uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy, ewentualnie o uchylenie tych decyzji w trybie art. 154 Kpa, a w przypadku nie skorzystania z tych możliwości o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanych decyzji. W wyniku rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, organ l instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. (znak: [...]) orzekł o odmowie wznowienia postępowania w stosunku do powyższych własnych decyzji ostatecznych z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r. Decyzja ta, po wniesieniu przez skarżącego odwołania, została przez organ odwoławczy uchylona w całości decyzją z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]), a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ l instancji, ponownie rozpatrując sprawę, wydał w dniu [...] listopada 2009 r. zawiadomienie o prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz postanowienie o wznowieniu postępowania w stosunku do w/w własnych decyzji ostatecznych, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. (znak: [...]) orzekł o odmowie uchylenia: decyzji z dnia [...] października 2008 r.; decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r.; decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Wojewody Lubelskiego, zarzucając, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 42 i 44 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. organ odwoławczy uchylił w całości skarżoną decyzję Starosty P. z dnia [...] listopada 2009 r. oraz odmówił uchylenia wszystkich wyżej wymienionych decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda Lubelski wskazał, że wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też nie. Podał, iż po wydaniu postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. o wznowieniu postępowania, organ I instancji zbadał, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i w wydanej w dniu [...] listopada 2009 r. decyzji stwierdził, że skarżący był w sposób prawidłowy zawiadomiony o prowadzonych postępowaniach. Doręczenie zawiadomień i wydanych decyzji, wysłanych na posiadany przez skarżącego od dnia [...] stycznia 2008 r. adres zameldowania na pobyt stały w L. przy ul. [...], nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a., wobec niemożności doręczenia ich w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził, że wprawdzie zaistniał fakt niebrania przez skarżącego udziału w postępowaniu, jednakże nie można stwierdzić, że wystąpił w tym przypadku brak winy strony. Zatem, zdaniem organu I instancji, przyczyna wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rzeczywiście nie wystąpiła. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji. Podał, że nie można pominąć argumentacji odwołującego się, który w odwołaniu stawia zarzut, że "Powiatowy Urząd Pracy w P. kierował do niego korespondencję wyłącznie na adres zameldowania stałego w L., a nie na wskazany w karcie rejestracyjnej adres do korespondencji, którym był adres w K., ani zgodnie z art. 42 Kpa, w miejscu zamieszkania lub pracy". Podkreślono, że organowi I instancji mógł nie być znany faktyczny adres zamieszkania skarżącego wobec zmiany zameldowania stałego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skoro [...] lutego 2008 r. w dniu rejestracji w PUP w P., skarżący podał adres zameldowania na pobyt stały oraz adres do korespondencji w K. przy ul. [...], to zmiana meldunku stałego na L., ul. [...] pociągała za sobą skutek w postaci zmiany adresu do korespondencji, także na adres w L. Zdaniem organu, takie adnotacje zawarte w karcie rejestracyjnej stwarzały podstawę do uznania, że adres do korespondencji jest tożsamy z adresem zameldowania, toteż organ nie miał prawa kierować do skarżącego korespondencji na adres, pod którym już skarżący zameldowania nie posiadał. W ocenie organu odwoławczego, takie stanowisko organu I instancji nie jest zasadne. Na uznanie zasługuje natomiast argument odwołującego się, że PUP w P. powinien był zastosować przede wszystkim tryb doręczenia zgodny z art. 42 k.p.a. a nie opierać się na trybie doręczenia określonym w art. 44 k.p.a., który powoduje domniemanie skutku doręczenia. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżący zawiadomił urząd pracy o podjęciu zatrudnienia w [...] S.A. w W. Oddział Operacyjny w P., na dowód okazując umowę o pracę, z której wynikało, że umowa zawarta została na czas określony od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] lutego 2009 r., tak więc organowi I instancji znane było miejsce zatrudnienia skarżącego, co najmniej do dnia [...] lutego 2009 r. Organ zgodził się ze stroną, że kierowanie korespondencji wyłącznie na adres zameldowania stałego w L., bez weryfikacji dostępnych danych, czyli podjęcia próby skierowania jej do miejsca zatrudnienia, odwołującego się, spowodowało ten skutek, że nie zostały przez urząd pracy wyczerpane wszystkie możliwości doręczenia przesyłki, o których mowa w art. 42 § 1 k.p.a. W ocenie organu, instytucja doręczenia zastępczego może być stosowana tylko w takiej sytuacji, gdy zachodzi niemożność doręczenia adresatowi pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Powiatowy Urząd Pracy w P. nie podjął próby skierowania kolejnych przesyłek do miejsca zatrudnienia skarżącego, pomimo posiadanej w tej sprawie wiedzy oraz w sytuacji, gdy korespondencja kierowana na adres zameldowania stałego w L. wracała do nadawcy z adnotacją: Nie podjęto w terminie. W świetle powyższych ustaleń budzi istotne wątpliwości skuteczność doręczenia zastępczego przynajmniej dwóch decyzji organu I instancji: z dnia [...] października 2008 r. i z dnia [...] stycznia 2009 r. (zatrudnienie skarżącego miało trwać co najmniej do dnia [...] lutego 2009 r.), a zatem ta wątpliwość przemawia na korzyść skarżącego. Z powyższych względów, organ odwoławczy stwierdził, że zachodzi - odmiennie niż przyjął to organ I instancji w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. - podstawa wznowieniowa, na którą się skarżący powołuje, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. czyli niebrania przez skarżącego bez własnej winy, udziału w postępowaniu. Organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa procesowego w prowadzonym poprzednio postępowaniu przy wysyłaniu zawiadomień o prowadzonym postępowaniu (z [...] września 2008 r., [...] grudnia 2008 r. i [...] lutego 2009 r.) oraz przy wydawaniu decyzji (z [...] października.2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.), ponieważ - jak to wyżej wyjaśniono - uznać należy, że bez własnej winy skarżący nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. To naruszenie prawa procesowego nie miało jednakże żadnego wpływu na treść podjętych w sprawie merytorycznych rozstrzygnięć, wyrażonych w decyzjach organu I instancji (z [...] października.2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.). W wyniku przeprowadzonego postępowania co do przyczyn wznowienia, organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w której odmówił uchylenia trzech własnych decyzji ostatecznych (z [...] października.2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.) z powodu braku podstaw do ich uchylenia. Zdaniem organu odwoławczego, podstawą wydania obecnie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowych, tzn. trzech w/w decyzji wydanych w poprzednim postępowaniu, a w stosunku do których obecnie wznowiono postępowanie, powinien być art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Według art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wskazał, że skarżący zgłaszając się do rejestracji w PUP w P. w dniu [...] lutego 2008 r. w karcie rejestracyjnej podał adres zameldowania na pobyt stały: [...] K., ul. [...], podczas gdy - jak później ustalono - zameldowanie to było aktualne do dnia [...] stycznia 2008 r. Od dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący posiadał bowiem zameldowanie na pobyt stały w L. przy ul. [...]. Dokonując w urzędzie pracy rejestracji skarżący podał nieprawdziwą informację dotyczącą zameldowania na pobyt stały. W prowadzonym następnie przez Powiatowy Urząd Pracy w P. postępowaniu (po ujawnieniu tej informacji), urząd ten stwierdził, że w dniu [...] lutego 2008 r. nie był dla skarżącego urzędem właściwym miejscowo. W związku z czym - po wznowieniu postępowania (bez udziału skarżącego, co jest wadą procesową) - w dniu [...] października 2008 r. organ wydał decyzję, mocą której uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] lutego 2008 r., na podstawie której skarżący nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz jednocześnie tą samą decyzją orzekł o odmowie uznania skarżącego za bezrobotnego od dnia [...] lutego 2008 r. z powodu niespełniania wymogów ustawowych. Podany w podstawie prawnej decyzji przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wymienia przesłanki dotyczące określenia statusu osoby bezrobotnej, stanowiąc, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę (..) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (. . .). Jedną zatem z tych przesłanek, poza szeregiem innych wymienionych w tym przepisie, jest zarejestrowanie się bezrobotnego we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r., wniesionym w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, skarżący zakwestionował merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie uznania za bezrobotnego (decyzja z dnia [...] października 2008 r.), oświadczając, że stale przebywał w K., pomimo zmiany zameldowania stałego na adres w L., a zatem organem właściwym ze względu na rzeczywiste miejsce pobytu, przez cały okres był Powiatowy Urząd Pracy w P. Organ wskazał, że ustanowione w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przesłanki, od spełnienia których zależy uznanie danej osoby za osobę bezrobotną mają charakter materialnoprawny i dotyczy to także wymienionej w tym przepisie przesłanki zameldowania stałego lub czasowego. Rejestrując się w dniu [...] lutego 2008 r. w PUP w P. skarżący nie spełniał warunków ustawowych do nabycia statusu osoby bezrobotnej, ponieważ urząd ten nie był w tym dniu właściwym miejscowo dla skarżącego organem zatrudnienia. Z akt nie wynika, aby w dniu [...] lutego 2008 r. skarżący posiadał zameldowanie czasowe na obszarze działania PUP w P. Organ I instancji, wydając w dniu [...] października .2008 r. decyzję o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] lutego 2008 r., wydał tę decyzję zgodnie z prawem. Kolejne decyzje organu I instancji, tj. decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r., na mocy której organ uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2008 r. przyznającą skarżącemu prawo do stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego u pracodawcy oraz jednocześnie orzekł o odmowie przyznania skarżącemu od dnia [...] marca 2008 r. prawa do stypendium oraz decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą organ ten orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2008 r. w wysokości [...] zł brutto, były konsekwencją wydania przez ten organ decyzji z dnia [...] października 2008 r. o odmowie uznania skarżącego od dnia [...] lutego 2008 r. za osobę bezrobotną i decyzje te wydane były zgodnie z prawem. Utrata statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę prawa do korzystania ze świadczeń Funduszu Pracy. Organ odwoławczy zastosował przepis art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. Wadliwość procesowa wydawanych przez organ I instancji decyzji w poprzednio prowadzonym postępowaniu, czyli decyzji (z [...] października.2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.) polegająca na tym, że bez własnej winy skarżący nie brał udziału w postępowaniu, nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie przez ten organ w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W/w decyzje organu I instancji posiadają jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości są pozbawione wadliwości materialnych, ponieważ wydane zostały zgodnie z prawem. Oznacza to, że w przypadku uchylenia ww. decyzji (z [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.) musiałyby zapaść wyłącznie decyzje odpowiadające w swej istocie decyzjom dotychczasowym, o czym stanowi art. 146 § 2 k.p.a. Odnosząc się do wniosku skarżącego "o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z art. 42 § 1 i art. 44 § 1 Kpa zaskarżonych decyzji", jak formułuje to skarżący we wstępie odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r., organ wyjaśnił, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku, gdy zostało wniesione odwołanie, w trakcie postępowania odwoławczego organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156, z uwagi na inny zakres i charakter jego działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzoru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że : - decyzję Wojewody wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10, art. 73, art. 75, art. 81 i art. 89 k.p.a., gdyż nie przeprowadzono postępowania dowodowego i ograniczono się jedynie do przyjęcia jednostronnych ustaleń organu I instancji poczynionych bez udziału strony; - decyzja ta zawiera oczywistą sprzeczność pomiędzy ustaleniem, że organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa procesowego przy wysyłaniu zawiadomień przez co strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a konkluzją, iż nie miało to wpływu na wydane decyzje merytoryczne;. - w toku postępowania dowodowego nie przeprowadzono wnioskowanych przez stronę dowodów z zeznań S. K. i R. K.; - decyzja jest merytorycznie niesłuszna i niezasadnie restrykcyjna skoro cała sytuacja powinna być uwzględniona na korzyść skarżącego, za czym przemawiają zasady współżycia społecznego, w tym młody wiek skarżącego, brak większego doświadczenia życiowego i praktycznej znajomości procedur administracyjnych. Skarżący stwierdził, że jest prawdą, że formalnie był zameldowany w L., gdzie jednak nie mieszkał. Wyjaśnił, że mieszkał całe życie w K., co chciał udowodnić zeznaniami w/w świadków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 120/10, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Na wstępie Sąd wyjaśnił, w jakich przypadkach na mocy art. 145 § 1 k.p.a. wznawia się postępowanie administracyjne. W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdził, co następuje. Według posiadanych przez Starostę P. informacji na dzień [...] lutego 2008 r. skarżący był zameldowany na pobyt stały w K., ul. [...]. Powyższy adres był równocześnie adresem do korespondencji. Takie dane wynikały z karty rejestracyjnej bezrobotnego. Starosta P. z urzędu wznowił postępowanie zakończone własną ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. dotyczącą uznania skarżącego za osobę bezrobotną, po uzyskaniu od samego skarżącego informacji, że zmienił on adres zamieszkania. Sąd wskazał, że bezrobotnym jest osoba zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Do zadań samorządu powiatu należy wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną, przyznaniu lub odmowie przyznania prawa do stypendium (art. 9 ust. 1 pkt 14 litera a/ i b/ cyt. ustawy). W myśl jej art. 33 ust. 4 pkt 1, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Do dnia [...] sierpnia 2008 r. Starosta P. nie wiedział, że skarżący jest osobą zameldowaną na pobyt stały w L. przy ul. [...]. Tego właśnie dnia skarżący zgłosił się do tamtejszego Urzędu Pracy celem wyrejestrowania się z powodu podjęcia pracy. Skarżący oświadczył wówczas, że zmienił adres zamieszkania oraz dowód osobisty. Okoliczność tę udokumentowano notatką służbową (k. 25 akt adm.). W tych okolicznościach wznowienie postępowania z urzędu w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją Starosty P. z dnia [...] lutego 2008 r. było czynnością prawidłową w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. - wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i skierowaną na adres w L., podany przez skarżącego – Starosta P. uchylił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. i orzekając merytorycznie odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną. Skarżący utracił status osoby bezrobotnej, a w konsekwencji prawo do świadczeń przewidzianych ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W tym stanie rzeczy Starosta P. słusznie wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. przyznającą skarżącemu prawo do stypendium, a następnie uchylił ją na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r.(skierowaną na adres w L.) i orzekając merytorycznie odmówił przyznania skarżącemu prawa do stypendium z powodu niespełnienia przez skarżącego wymogów ustawowych. Decyzja Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. (skierowana na adres w L.) nakazująca skarżącemu zwrot nienależnie pobranego świadczenia w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2008 r. w wysokości [...] zł brutto (w tym stypendium z tytułu przygotowania zawodowego w kwocie [...] zł) znajduje normatywne oparcie w treści art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższy przepis określa, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania (art. 76 ust. 2 pkt 1) oraz świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń (..) albo w przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (art. 76 ust. 2 pkt 2). Jak wynika z akt sprawy wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Starosty P. z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r. nastąpiło na wyraźne żądanie skarżącego, argumentującego we wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. (data wpływu wniosku do organu), że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wystąpił z powyższym wnioskiem, po tym jak w dniu [...] czerwca 2009 r. zapoznał się osobiście z aktami sprawy w PUP w P. Skarżący uznał, że w/w decyzje były skierowane na adres, pod którym w ogóle nie przebywał i nie mieszkał. W przedmiotowym wniosku skarżący wyjaśnił, że mieszka w K. Rozpoznając po raz pierwszy ten wniosek Starosta P. odmówił wznowienia postępowania (decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r.), a po uchyleniu jej przez Wojewodę w toku kontroli instancyjnej (decyzją z dnia [...] października 2009 r.), postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wznowił postępowanie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. – wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i skierowaną na adres w K. – odmówił uchylenia tych decyzji. W uzasadnieniu Starosta podał między innymi, że zaistniał fakt nie brania przez skarżącego udziału w postępowaniu, jednakże nie można stwierdzić, iż wystąpił w tym przypadku brak winy strony skoro urząd nie miał prawa kierować korespondencji na adres, pod którym strona nie posiadała już zameldowania. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia Wojewody wynika, że w obrocie prawnym nie powinna funkcjonować ta ostatnia decyzja Starosty zawierająca błędne stanowisko co do podstaw odmowy uchylenia trzech ostatecznych decyzji (z [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.) określających na nowo sytuację prawną skarżącego w świetle przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewoda wyjaśnił, że instytucja doręczenia zastępczego przewidziana w art. 44 k.p.a. może być stosowana tylko wtedy gdy zachodzi niemożność doręczenia adresatowi pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Tymczasem organ i instancji zaniechał próby doręczenia skarżącemu korespondencji w miejscu pracy (w [...] w P.). Wobec tego – zdaniem Wojewody - nie można mówić, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie każdej z trzech ostatecznych decyzji (z [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.), a w konsekwencji o tym, iż nie było przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji Wojewoda dochodzi do wniosku, że prawidłową podstawą rozstrzygnięcia powinien być przepis art. 146 § 2 k.p.a. określający, że nie uchyla się decyzji w przypadkach, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, co skutkuje koniecznością uchylenia skarżonej decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2009 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz wydania orzeczenia przewidzianego w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i kończącego postępowanie wznowieniowe. W ocenie Sądu, argumentacja Wojewody na temat wadliwego trybu doręczania skarżącemu korespondencji (w tym decyzji Starosty) nie zasługiwała na aprobatę, jeśli się weźmie pod uwagę oświadczenie skarżącego złożone w dniu [...] sierpnia 2008 r. w sprawie zmiany adresu zamieszkania (udokumentowane wspomnianą notatką służbową sporządzoną przez pracownika organu). Rzeczą organu było kierować korespondencję na aktualny adres podany przez skarżącego. Zaskarżona decyzja Wojewody oznacza jednak, że kwestionowane przez skarżącego decyzje Starosty P. (z [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r.) pozostają w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy Sąd skargę uznał za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 120/10 skargę kasacyjną wniósł K. K., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości pełnomocnik wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W przypadku, gdyby Sąd uznał naruszenia procedury za mało istotne dla rozstrzygnięcia pełnomocnik wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przyjęcie sprawy do rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania przed sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 76 w związku z art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 53 ust. 6 w związku z art. 53 ust. 1 i art. 49 wyżej wymienionej ustawy polegające na tym, że WSA nie zweryfikował błędnego stanowiska skarżonych organów administracji i stanął na stanowisku, że skarżący utracił status bezrobotnego jedynie z powodu formalnej zmiany zameldowania, mimo tego, że w istocie cały czas przebywał w Kurowie, oraz gdyby nawet uznać, że utrata statusu bezrobotnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 20.04.2004 r. mimo odbycia stażu powoduje obowiązek zwrotu stypendium podczas gdy obowiązek ten nie rodzi się poprzez sam fakt utraty statusu bezrobotnego, a ewentualnie jedynie gdy ta utrata następuje w okresie odbywania stażu i skutkuje jego nieukończeniem, co wynika z treści ust. 6 art. 53 ustawy stanowiącego, że do stażysty, który otrzymuje na podstawie ustawy stypendium stosuje się odpowiednio art. 41 ust. 6 wskazanej ustawy, a nie art. 76 wprost. 2. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi: a) przez to, że WSA w istocie rzeczy z naruszeniem zasady zawartej w art. 1 P.p.s.a. i wbrew przepisowi art. 141 § 4 P.p.s.a. nie rozpoznał zarzutów skargi, szczególnie w zakresie jej pkt. 3 i 4, na podstawie własnych ustaleń nie wykazał, że skarga była pozbawiona merytorycznych podstaw, a stanowisko organów słuszne, a jedynie ograniczył się do bezkrytycznego zreferowania działań i stanowiska organów administracji podważając w ten sposób ustrojową funkcję kontroli działalności administracyjnej w postępowaniu, b) poprzez nie podanie przez WSA podstawy prawnej rozstrzygnięcia albowiem w zakresie w jakim Sąd oddalił skargę powołał się jedynie na art. 151 P.p.s.a, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. c) orzeczenie zapadło z naruszeniem art. 7 k.p.a. albowiem Sąd nie poddał kontroli mimo treści art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia tego, że z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej Wojewoda preferował w postępowaniu interes społeczny wynikający z utraty statusu bezrobotnego przez stronę kosztem słusznego interesu strony wynikającego z tego, że K. K. jako bezrobotny absolwent otrzymał stypendium nie bezekwiwalentnie lecz w zamian za odbyty staż u pracodawcy zgodnie z zawartą umową, z której się wywiązał. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podniósł, iż trudno jest polemizować z wyrokiem WSA, w sytuacji kiedy w istocie rzeczy Sąd nie rozpoznał skargi, a świadczy o tym treść uzasadnienia, które nie odnosi się choćby jednym zdaniem do zarzutów podniesionych w skardze oraz na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. Sąd nie wykazał w żaden sposób dlaczego zaskarżona decyzja jest słuszna a skarga pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Sąd w wyroku zreferował stan sprawy przed organami administracji natomiast ani ich nie skontrolował merytorycznie ani nie dokonał ich oceny pod kątem zgodności z prawem. Wyrok mówi wyłącznie o tym co ustalił Sąd jako ustalenia skarżonego organu administracji. Nie zawiera natomiast w istocie ustaleń samego Sądu. Nie zawiera oceny ustaleń Wojewody. Trudno za taką uznać argumentację WSA na temat nie zasługiwania na aprobatę akurat korzystnego dla skarżącego stanowiska Wojewody na temat skutków doręczania decyzji (uzasadnienie in fine) w sytuacji kiedy nie ma to dla sprawy żadnego znaczenia. Sąd nie odniósł się ani do formalnych zarzutów skargi (pkt 1 i 2 skargi) ani do zarzutów merytorycznych zgłoszonych w pkt 3 i 4 skargi ani też do argumentów strony zgłoszonych na rozprawie a związanych z obowiązywaniem art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 53 ust. 6 tej ustawy w kontekście zaprezentowanego przez stronę skarżącą wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt II S.A./Wa 446/06 z dnia 18 maja 2006 r., Lex nr 227697. Niepodobna w takiej sytuacji twierdzić, że Sąd zrealizował ciążący na nim z mocy art. 1 ustawy P.p.s.a. obowiązek kontroli chyba, że jedynie w aspekcie formalnym. Negatywna dla strony treść wyroku zdaje się wskazywać, że Sąd podzielił fundamentalne dla stanowiska Wojewody wyrażonego w skarżonej decyzji mniemanie, że jeżeli chodzi o prawo do stypendium, a szczególnie obowiązek zwrotu stypendium decydująca dla sprawy jest utrata statusu bezrobotnego przez mojego klienta. Po pierwsze utrata tego statusu nie zachodzi albowiem fakt bycia rzeczywiście bezrobotnym jak i zamieszkiwania przez cały czas w K. świadczy na korzyść skarżącego. Gdyby jednak nawet dopuścić, że formalnie utracił status bezrobotnego z racji meldunku w Lublinie, to nie powinno się to przekładać na utratę prawa do stypendium, a szczególnie na obowiązek zwrotu kwot otrzymanego stypendium. Sąd nie wziął pod uwagę, że jeżeli chodzi o stypendium sprawa ta jest uregulowana w art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym, należy odpowiednio stosować art. 41 ust. 6 ustawy, co oznacza, że nie obowiązek utraty statusu bezrobotnego lecz jedynie nie ukończenie umówionego zadania (odpowiednio szkolenia i stażu) z winy stażysty rodzi obowiązek zwrotu stypendium. Pełnomocnik przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2006r. sygn. akt II S.A./Wa 446/06, LEX nr 227697, zgodnie z którym, fakt utraty statusu osoby bezrobotnej nie stanowi podstawy do zwrotu kosztów szkolenia na podstawie art. 76 ust. 1 i art. 2 oraz art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i gdzie w uzasadnieniu znajduje się słuszne stwierdzenie, że bezzasadnie organ administracji uznał, że sam fakt utraty statusu osoby bezrobotnej przez bezrobotnego absolwenta odbywającego staż i otrzymującego stypendium oznaczane jest on obowiązany do zwrotu świadczenia. Sąd nie wziął pod uwagę całej treści art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia. Fakt, że nie uczynił tego Wojewoda nie zwalniał Sądu z tego obowiązku skoro Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Kolejny zarzut dotyczy niewskazania przez Sąd w wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd jako podstawę prawną oddalenia skargi powołał art. 151 P.p.s.a. a zatem przepis o charakterze blankietowym. Zarzut ten ma związek bezpośredni z przywołanym na wstępie zarzutem nie rozpoznania przez Sąd istoty sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie, w sytuacji kiedy skarżący wypełnił obowiązki odbywanego stażu trafny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z preferowaniem w postępowaniu mimo racji faktycznych i prawnych (art. 53 ust. 6 w związku z art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia...) interesu społecznego kosztem słusznego interesu skarżącego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Lubelski, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że dokonana przez Sąd wykładnia prawa materialnego i przepisów postępowania stanowi o bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę i podlega uwzględnieniu. Trafnie autor skargi kasacyjnej zarzucił bowiem Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia ustawowych wymogów w stopniu, który uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej w niniejszej sprawie. Wskazania wymaga, że czynność procesowa sporządzenia pisemnych motywów orzeczenia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma charakter sprawozdawczy, dlatego sama przez się nie może wpływać na rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy. Jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiada przepisom prawa. Prawidłowe uzasadnienie wyroku jest zatem niezwykle istotne. Jest ono odzwierciedleniem toku badania danej sprawy przez sąd, przez co powinno umożliwiać skontrolowanie tak przez strony, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w rozumowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się przez Sąd do zarzutów skargi oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że to właśnie uchybienie polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia w konsekwencji dokonanie oceny, czy rozumowanie Sądu było w niniejszej sprawie prawidłowe i czy zasadnie skarga została oddalona. Sąd powołał wprawdzie w podstawie wyroku art. 151 P.p.s.a., jednakże nie wyjaśnił powodów oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w związku z powyższym, że zastosowanie przez sąd administracyjny art. 151 P.p.s.a., tak jak i innych podstaw podejmowanych rozstrzygnięć, zawsze łączy się z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uzasadnienie wyroku powinno bezwzględnie dawać wyraz zastosowaniu przez Sąd tych przepisów. Powinno być ono sporządzone w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że Sąd przeprowadził rzeczywistą kontrolę zgodności z prawem działania administracji publicznej i właśnie w wyniku tej kontroli podjął takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie wyroku niespełniające ustawowych wymogów może wywoływać wrażenie, że sąd administracyjny swego konstytucyjnego zadania nie wypełnił. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku właściwie nie zawiera rozważań Sądu, co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz postępowania, w ramach którego decyzja ta została przez organ administracji publicznej wydana. Brak jest również odniesienia się do zarzutów skargi. Trafnie podnosi autor skargi kasacyjnej, że Sąd ograniczył się do bezkrytycznego zreferowania działań i stanowiska organów administracji. W uzasadnieniu prawnym zaskarżonego wyroku, Sąd właściwie ponownie przywołał, jak w części historycznej, okoliczności faktyczne i stanowiska organów administracji bez dokonania własnej oceny ich zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla więc, że rozważania Sądu nie mogą sprowadzać się do powielenia ustaleń stanu faktycznego. Nie jest również wystarczające i nie stanowi wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia samo twierdzenie przez Sąd, że organ słusznie podjął takie a nie inne rozstrzygnięcie. Zaznaczyć przy tym należy, że twierdzenie Sądu o słuszności rozstrzygnięć nie odnosiło się do zaskarżonej decyzji, ale do działań Starosty P., który "słusznie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] marca 2008 r. przyznającą skarżącemu prawo do stypendium, a następnie uchylił ją na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. (...)". Również samo stwierdzenie Sądu, że decyzja Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakazująca zwrot nienależnie pobranego świadczenia, znajduje normatywne oparcie w treści art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie stanowi, pomimo przywołania treści przepisu, o dokonaniu przez Sąd oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd wskazując przy tym, że argumentacja Wojewody na temat wadliwego trybu doręczania skarżącemu korespondencji (w tym decyzji Starosty) nie zasługiwała na aprobatę nie wyjaśnił jednocześnie, dlaczego powyższe nie miało wpływu – wobec oddalenia skargi – na wynik sprawy. Przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska i wniosków Wojewody Lubelskiego, bez dokonania przez Sąd własnej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i postępowania, w ramach którego decyzja ta została podjęta, uniemożliwia w konsekwencji ocenę zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie. Ocena przez NSA prawidłowości dokonanej wykładni i zastosowania prawa materialnego wymaga bowiem dokonania wcześniej takiej wykładni w procesie stosowania prawa przez Sąd I instancji. Z tego też względu ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokona analizy zarzutów postawionych w skardze i oceni ich zasadność konfrontując z ustaleniami organu, na podstawie akt postępowania administracyjnego. Wydając zaś rozstrzygnięcie i uzasadniając wyrok Sąd nie poprzestanie na ocenie zasadności jedynie tych zarzutów, ale dokona pełnej kontroli działalności administracji publicznej w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd obowiązany jest dokonać kontroli zaskarżonej decyzji i postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wszystkich znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Ocenie Sądu podlega przy tym nie tylko wznowione już postępowanie i podjęta w jego wyniku decyzja, ale i kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania w tej sprawie. Wymaga to zbadania m.in., czy decyzje, których dotyczy wniosek o wznowienie weszły do obrotu prawnego i są ostateczne. W postępowaniu wznowieniowym pełne zastosowanie znajdują również zasady ogólne postępowania administracyjnego, a zatem oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organu, należy wziąć je pod uwagę. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, której realizacja jest warunkiem uznania orzeczenia organu za prawidłowe, jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Ocena zgodności z prawem działania administracji publicznej w niniejszej sprawie nie może zatem obyć się bez dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem tej zasady. W części historycznej uzasadnienia wyroku Sąd zwięźle przedstawi stan sprawy. Powołując zaś podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wyjaśni ją, przez co należy rozumieć logiczny i spójny wywód prawny przeprowadzony na podstawie znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wynikiem rozważań Sądu będzie wskazanie przyczyn, dla których Sąd skargę uwzględnił, bądź odmówił jej uwzględnienia, co umożliwiać będzie kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło