I OW 52/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-01
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Izabella Kulig-Maciszewska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o właściwość pomiędzy organami administracji publicznej dotyczący umieszczenia małoletniego w placówce opiekuńczo-wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych, który ma być rozstrzygnięty w drodze porozumienia między powiatami, jest sprawą administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Spór o właściwość między organami administracji publicznej może dotyczyć jedynie spraw administracyjnych, które są rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej. W przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych, właściwy organ (powiat) zawiera porozumienie z innym powiatem. Porozumienie to ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny, co oznacza, że sprawa nie jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia takiego sporu.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Katowice wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Częstochowa a Prezydentem Miasta Katowice w sprawie umieszczenia małoletniego Ł. N. w placówce opiekuńczo-wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych. Spór wynikał z odmiennej oceny właściwości miejscowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Prezydent Miasta Katowice wskazywał na właściwość MOPS w Częstochowie, podczas gdy Prezydent Miasta Częstochowa wnosił o wskazanie Prezydenta Miasta Katowice jako organu właściwego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Katowice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Katowice a Prezydentem Miasta Częstochowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej umieszczenia małoletniego Ł. N. w placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia: odrzucić wniosek.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie przekazał zgodnie z właściwością miejscową do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie V Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie umieszczenia małoletniego Ł. N. w placówce opiekuńczo – wychowawczej.
Wnioskiem z dnia 9 marca 2010 r. Prezydent Miasta Katowice wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Częstochowa, a Prezydentem Miasta Katowice w sprawie skierowania małoletniego do placówki opiekuńczo – wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych.
W uzasadnieniu wskazano, że organem w sprawie jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie z uwagi na treść art. 86 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Częstochowa wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Katowice jako organu właściwego do rozpoznania wniosku w związku z treścią art. 86a powołanej ustawy o pomocy społecznej. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Ł. N. zamieszkiwał w Katowicach na ul. [...] przed pierwszą formą opieki zastępczej, a zatem Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie nie jest właściwym do rozpoznania w/w sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej.
Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 94). Chodzi tu więc nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale indywidualną sprawę należącą do jego właściwości, a więc nie tylko rozstrzyganą przez organ administracji publicznej, ale też w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną.
Zagadnienie dotyczące umieszczenia dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo - wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych uregulowane zostało w art. 86 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Ustęp 4 powołanego przepisu stanowi, że "powiat prowadzący całodobową placówkę opiekuńczo – wychowawczą lub rodzinę zastępczą przyjmującą dziecko oraz powiat na terenie którego funkcjonuje całodobowa placówka opiekuńczo – wychowawcza zawiera z powiatem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przejętego dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do całodobowej placówki opiekuńczo – wychowawczej porozumienie w sprawie umieszczenia dziecka i wysokości wydatków, o których mowa w ust. 2 lub 3".
Porozumienie, o którym mowa w tym przepisie prawa nie ma charakteru aktu administracyjnego lecz umowy cywilnoprawnej. Jeżeli zatem sprawa pokrywania kosztów umieszczenia i pobytu dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej załatwiana jest w formie porozumienia (umowy) między powiatami, to znaczy, że w tym przypadku nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Brak jest bowiem materialnoprawnej podstawy do wydania przez organy decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie sporu w sytuacji, kiedy organy administracyjne zobligowane są do zawarcia porozumienia, oznaczałoby rozstrzygnięcie sprawy cywilnej, a sprawy te nie podlegają rozpoznawaniu i rozstrzyganiu w formie decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skoro zatem sprawa umieszczenia dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo - wychowawczej i pokrycia wydatków z tym związanych nie jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić, aby w rozpoznawanej sprawie powstał spór o właściwość w rozumieniu przepisu art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło