II OZ 615/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. L. "[...]l" – J. K. Spółka jawna w L. Z. w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 912/09 o oddaleniu wniosku P. P. L. "[...]" – J. K. Spółka jawna w L. Z. w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi G. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 912/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek P. P. L. "[...]" – J. K. Spółka jawna w L. Z. w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku G. J. oraz J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy zamierzenia inwestycyjnego pn. Osiedle mieszkaniowe wielorodzinne "[...]" z usługami, budynek biurowo-usługowy, budynek handlowy z restauracją wraz z infrastrukturą techniczną oraz wjazd z ul. S. na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] położonych w R., wydanej na wniosek J. J. Skargę na ww. decyzję wniosła G. J. i J. J. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2009r. Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2010r. (data wpływu do Sądu 20 stycznia 2010r.) P. P. L. "[...]" sp. jawna w L. (dalej PPL "[...]l"), zwróciło się o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy podał, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją nie brał udziału, chociaż decyzja ta dotyczy interesu prawnego PPL "[...]". Inwestycja mieszkaniowa objęta nieważną decyzją sąsiaduje z nieruchomością PPL "[...]l" znajdującą się po przeciwnej stronie ul. T.. Wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego PPL "[...]" z uwagi na treść art. 73 ust. 5 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. PPL "[...]" jest zakładem stwarzającym ryzyko wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, co wynika z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2007r. Zgodnie z art. 73 ust. 5 Prawa ochrony środowiska lokalizacja osiedla mieszkaniowego powinna nastąpić w bezpiecznej odległości. Brak zachowania bezpiecznej odległości daje podstawę po powstaniu osiedla mieszkaniowego do nałożenia na właściciela takiego zakładu dodatkowych obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Wynik postępowania dotyczy interesu PPL "[...]", bo oddalenie skargi na decyzję SKO w Rzeszowie może wykluczyć możliwość nałożenia na wnioskodawcę obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Pełnomocnik skarżącej G. J. w piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2010r. wniósł o pozostawienie wniosku z dnia 19 stycznia 2010r. PPL "[...]" bez rozpoznania z uwagi na nieusunięcie braków w zakreślonym terminie ewentualnie wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia w charakterze uczestnika przedmiotowych postępowań. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że wniosek poza uchybieniami proceduralnymi nie spełnia przesłanek prawnych wynikających z normy prawnej zawartej w art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślił, że wynik przedmiotowego postępowania w żaden sposób nie dotyczy interesu wnioskodawcy. Błędnie wnioskodawca wywiódł istnienie interesu prawnego z faktu zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09, bowiem interes prawny ma wynikać z przepisów prawa materialnego. Wskazanie na art. 125 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieuzasadnione i oderwane od faktów. Sąd uznał, że wynik przedmiotowego postępowania ma znaczenie dla sprawy o sygn. akt II SA/Rz 259/09 w sensie procesowym, gdyż ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy spowoduje brak przedmiotu postępowania, w którym wnioskodawca mógłby być stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że braki formalne wniosku zostały uzupełnione przez pełnomocnika PPL "[...]", co pozwala na merytoryczną ocenę wniosku. Sąd wskazał, że jako podstawę wniosku o dopuszczenie w charakterze uczestnika wnioskodawca wskazał art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm. – zwana dalej w skrócie Poś.) zgodnie z którym osiedla mieszkaniowe, obiekty użyteczności publicznej, budynki, zamieszkania zbiorowego, obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, drogi krajowe oraz linie kolejowe o znaczeniu państwowym powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do art. 73 ust. 3 Poś. w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenia wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, że doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii. Zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, od upraw wieloletnich, od dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym (ust. 4 art. 73 Poś.). W ocenie Sądu I instancji, z przytoczonych przepisów wynika, że regulacje związane z lokalizacją osiedli mieszkaniowych dotyczą zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Przepis art. 248 ust. 1 Poś. zawiera definicję zakładu stwarzającego zagrożenia wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zwanej dalej "awarią przemysłową" w zależności od kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie uznaje się za zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii zwany dalej "zakładem o zwiększonym ryzyku", albo za zakład o dużym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o dużym ryzyku". Prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku jest zobowiązany do zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej, a zgłoszenie takie prowadzący zakład przekazuje równocześnie do wiadomości wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 250 ust. 1 i 9 Poś.). Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie zwróciło się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony środowiska w Rzeszowie o udzielenie informacji czy PPL "[...]" dokonały zgłoszenia w trybie art. 250 ust. 1 i 9 Poś. Pismem z dnia 30 października 2008r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej poinformował, że w piśmie z dnia 19 lipca 2002r. znak: [...] PPL "[...]" stwierdziło, że nie zalicza się do zakładów o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Oświadczenie tej treści złożył również w piśmie z dnia 21 czerwca 2002r. znak: [...] "A – G" Z. P. w R. (karta akt admin. nr 29). Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie pismem z dnia 15 grudnia 2008r. nr [...] poinformował, że PPL "[...]" nie zgłosiło zakładu do kategorii dużego ryzyka ani zakładów zwiększonego ryzyka. Sąd stwierdził, że przeprowadzona analiza stanu prawnego i stanu faktycznego dowodzi, że norma planistyczna, posługująca się pojęciami niedookreślonymi i nieprecyzyjnymi pojęciami poprzez użycie zwrotu "bezpiecznej odległości", w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie ma zastosowania, bo wnioskodawca nie jest zakładem zgłoszonym do kategorii zakładu o dużym ryzyku. W ocenie Sądu dopiero fakt zgłoszenia w trybie art. 250 Poś. przesądza o charakterze prowadzonego zakładu. Sąd uznaje, że zawarte we wniosku twierdzenia PPL "[...]", że jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii zostały podniesione na użytek niniejszej sprawy. Kategoria zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii jest kategorią prawną, zatem samo oświadczenie bez głoszenia w trybie art. 250 Poś. nie może wywołać skutku oczekiwanego przez wnioskodawcę, to jest dopuszczenia w charakterze uczestnika do niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na względzie przedstawione argumenty odnośnie kategorii zakładu, za niezasadny Sąd uznał argument o możliwości nałożenia dodatkowych obowiązków w trybie art. 73 ust. 6 Poś. Sąd wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne ma dostęp do drogi publicznej od ulicy S. (załącznik graficzny do decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...]). Teren inwestycji położony jest w drugim planie ulicy T., co jednoznacznie wynika z ww. załącznika graficznego, dlatego też nawet, przy szeroko rozumianym pojęciu sąsiedztwa nie można wywodzić dla wnioskodawcy interesu prawnego. Inwestycja, której dotyczy sprawa sądowoadministracyjna o sygn. akt II SA/Rz 876/09 dowodzi, że dostęp do drogi publicznej zaprojektowany przez działkę nr [...], która łączy się z działką nr [...] i działką nr [...] ( ul. T.), obydwie graniczą z działką nr [...], której właścicielem jest PPL "[...]". Z wypisu skróconego z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem obydwu tych działek jest Skarb Państwa, w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni. Urządzenie wjazdu z planowanego osiedla mieszkaniowego do drogi publicznej nie powoduje, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z drogą publiczną będą stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy, tak jak oczekuje tego wnioskodawca. W tym przypadku wnioskodawca żądanie dopuszczenia do postępowania sądowoadministracyjnego w charakterze uczestnika oparł na interesie faktycznym. Sąd nie odniósł się do argumentów skarżących o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09, gdyż w jego ocenie dotyczyły one sprawy o sygn. akt II SA/Rz 876/09, a wnioskodawca nie wskazał tej przyczyny jako podstawy do uznania za uczestnika postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie powyższe Sąd postanowił na podstawie art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić wniosek PPL "[...]" – J. K. spółka jawna w L. Z. w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło P. P. L. "[...]" – J. K. Spółka jawna z siedzibą w L., zaskarżając postanowienie w całości. Zażalenie zostało oparte na następujących zarzutach: 1) zarzucie nieważności postępowania, z uwagi na rozpoznanie wniosku PPL "[...]" o dopuszczenie do udziału w sprawie w składzie 1-osobowym na posiedzeniu niejawnym, zamiast 3-osobowym na rozprawie, a tym samym w składzie sądu orzekającego sprzecznym z przepisami prawa (art. 183 §2 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); 2) zarzucie naruszenia art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 73 ust. 5 i 6 oraz art. 248 ust. 1 i 2, a także art. 250 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, polegającym na błędnym przyjęciu, że wynik niniejszego postępowania nie dotyczy interesu prawnego PPL "[...]", mimo zaliczenia zakładu PPL "[...]" do potencjalnych sprawców poważnych awarii, na skutek magazynowania w nim substancji toksycznej – amoniaku, co jest urzędowo potwierdzone przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie i Dyrektora Wydziału Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta Rzeszowa; 3) zarzucie naruszenia art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego przez uznanie, że PPL "[...]" nie miał interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, a tym samym nie może być uczestnikiem sprawy przed Sądem – mimo że jego nieruchomość bezpośrednio sąsiaduje z terenem tej inwestycji; Na tych podstawach wnoszono o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie: 2. o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dopuszczenie PPL "[...]" do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Natomiast stosownie do art. 197 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej". W sprawie występuje przewidziana w art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanka skutkująca nieważnością postępowania. Zgodnie z tym przepisem nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Wobec tego, że ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o którym stanowi art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a dotyczącym dopuszczenia podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, w charakterze uczestnika, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym, poprzez wyraźne umieszczenie takiego przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należy przyjąć, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne (postanowienie NSA z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 436/10 dostępne w: Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach – na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl/doc/6DF3DEE31A ). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.