II OZ 966/10

Dnia 12 października 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2010 roku sygn. akt II SA/Gl 186/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie stać go na wykupienie licznych artykułów pierwszej potrzeby, zamieszkuje w lokalu o pow. 5 m² wraz z "kobietą lat 41" oraz "dzieckiem lat 7", nie posiada żadnego dochodu ani majątku i nic nie wie o dochodach osób wspólnie z nim mieszkających. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej poprzez wskazanie, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, podanie osób udzielających mu wsparcia materialnego oraz nadesłania dokumentów obrazujących poziom przeciętnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. W ocenie Sądu I instancji treść oświadczenia złożonego przez skarżącego nie była wystarczająca do rozpoznania jego wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. Skarżący wbrew wezwaniu, nie przedstawił bowiem informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, pomimo, iż to właśnie na nim spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii. Również w złożonym sprzeciwie skarżący poza wyrażeniem swego niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia nie wskazał na żadne okoliczności i nie dołączył żadnych dokumentów, które umożliwiałyby wszechstronne i obiektywne zbadanie jego sytuacji materialnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wskazując, że jest ono bezprawne i bezpodstawne i wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącego na skierowanie do niego wezwanie, zobligował Sąd I instancji do dokonania oceny jego sytuacji majątkowej wyłącznie na podstawie złożonego, urzędowego formularza. Na pełną aprobatę zasługuje sama odmowa przyznania prawa pomocy, jak również wcześniejsze wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.