VII SA/Wa 292/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska(spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją nr [...] wydaną [...] sierpnia 2009 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie przebudowy przyłącza energetycznego napowietrznego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w S. przy ul. [...] [...]. W uzasadnieniu organ podał, że przebudowę przyłącza wykonała D. M. bez wymaganego prawem zgłoszenia. Organ ustalił, że przebudowa była dokonana w 2000 r., a przyłącze w części przebiegało nad terenem działki sąsiedniej o nr. ew. [...] i znajduje się w zbyty bliskiej odległości (ok. 70 cm) od okapu balkonu budynku mieszkalnego należącego do M. B. Po dokonaniu przez M. B. obcięcia narożnika balkonu w elewacji frontowej budynku podczas kontroli przeprowadzonej przez Zakład Energetyczny ustalono, że przewód energetyczny zachowuje wymaganą odległość od płyty balkonowej, a przyłącze jest w należytym stanie technicznym. Zdaniem organu wobec tego, że przyłącze energetyczne do budynku D. M. istniało już przed nabyciem działki przez M. B. i przed wybudowaniem budynku mieszkalnego, brak zgody na jego przebieg nie może być wzięty pod uwagę. Wobec ustaleń, że przyłącze zdaniem Zakładu Energetycznego nie jest w kolizji z budynkiem mieszkalnym M. B. i nie narusza przepisów, organ uznał, że nie wymaga wydania decyzji w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego, wobec tego dalsze prowadzenie postępowania w powyższej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji złożył M. B. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] listopada 2009 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. B. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 105 kpa podkreślając, że organ umorzył postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy skarżący jest zainteresowany merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Zarzucił też, iż organy nie wyjaśniły w sposób właściwy prawidłowości wykonania przyłącza do budynku D. M., a szczególnie jego wykonanie z naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2000 r. oraz nie wzięto pod uwagę faktu, że samowolna zmiana przyłącza nastąpiła po wybudowaniu jego budynku mieszkalnego do wysokości poddasza, a więc już po wybudowaniu balkonu od strony południowej budynku. Zarzucił też organowi, że umorzył postępowanie bez uzyskania właściwej oceny technicznej wykonanego samowolnie przyłącza energetycznego powstałego niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za zasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] listopada 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie przebudowy przyłącza energetycznego napowietrznego do budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul [...] [...] w S. Podstawą prawną kontrolowanych decyzji był art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Istniejąca w sprawie sytuacja nie uzasadniała jednak zastosowania wyżej wymienionego przepisu i umorzenia postępowania. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego toczyło się na wniosek M. B. i dotyczyło samowoli budowlanej polegającej na przebudowie przyłącza energetycznego napowietrznego (przebiegającego nad działką wnioskodawcy) do budynku należącego do D. M. Istniały więc przesłanki zarówno prawne, jaki i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W związku ze zgłaszanymi zarzutami do przedmiotowej inwestycji oraz żądaniem likwidacji przyłącza organ nadzoru budowlanego zobowiązany był rozpatrzeć sprawę i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 1988 r., SA/Wr 957/08). Organ I instancji nie mógł bowiem umorzyć postępowania, jeżeli strona żądała rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Żądanie takie świadczyło bowiem, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917). Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Tak więc nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa. Tak rozumianej bezprzedmiotowości nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania oznacza brak przesłanek do uwzględnienia wniosku. Uznając, że żądanie strony jest bezzasadne organ musi to wykazać w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. W rozpoznawanej sprawie organy nie dokonały nawet podstawowych ustaleń – tj. nie ustaliły jednoznacznie daty samowolnie wykonanych robót, ich zakresu i osoby, która wykonała roboty, ani też nie dokonały oceny wykonanych robót w świetle przepisów prawa budowlanego i przepisów techniczno-wykonawczych. Należy przy tym podkreślić, że przywołane przez organ postanowienie organu ścigania umarzające postępowanie prowadzone na podstawie przepisów prawa karnego, nie zwalniało organów nadzoru budowlanego od przeprowadzenia stosownego postępowania w kontekście przepisów prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, organ będzie zobowiązany ponownie przeprowadzić postępowanie w sprawie uwzględniając wyżej wymienione uwagi Sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.