II OSK 2159/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-01
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Barbara Adamiak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji może wydać pozwolenie na użytkowanie jedynie części obiektów budowlanych, które nie były objęte wadą nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została częściowo wyeliminowana z obrotu prawnego (stwierdzono jej nieważność), organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie i po uchyleniu wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wydał nowe pozwolenie jedynie w odniesieniu do tych części inwestycji, dla których pozwolenie na budowę nie było dotknięte wadą nieważności. Brak pozwolenia na budowę uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie kontroli warunków pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw. Po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji wznowił postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie, uchylił własną decyzję i wydał nowe pozwolenie tylko na część obiektów (drogi, nawierzchnie, odwodnienie, przyłącza, oświetlenie), wyłączając stację paliw. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora (Stołecznego Zarządu Infrastruktury), uznając częściowe pozwolenie za prawidłowe. NSA oddalił skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stołecznego Zarządu Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/10 w sprawie ze skargi Stołecznego Zarządu Infrastruktury na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 15 lipca 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 826/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stołecznego Zarządu Infrastruktury na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 roku, Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie po wznowieniu postępowania.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Szefa Stołecznego Zarządu Infrastruktury utrzymał
w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającą – po wznowieniu postępowania administracyjnego – własną decyzję ostateczną Nr [...] z dnia
[...] czerwca 2007 roku, udzielającą pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw KSP-20 wraz z urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanej w kompleksie wojskowym [...] przy ul. [...] 35 w Warszawie (dz. ew. nr 1/4, obręb 6-03-04) oraz udzielającej pozwolenia na użytkowanie nw. obiektów budowlanych:
— dróg obsługujących stację paliw;
— nawierzchni szczelnej w rejonie dystrybucji paliw i pod kontenerem;
— systemu odwodnienia rejonu dystrybucji paliw z odprowadzeniem wody deszczowej po podczyszczeniu w separatorze związków ropopochodnych do istniejącej kanalizacji deszczowej;
— przyłącza elektroenergetycznego dla zasilania stacji paliw;
— przyłącza wody;
— przyłączy kanalizacji sanitarnej;
— przyłącza teletechnicznego,
— oświetlenia terenu,
posadowionych w tejże lokalizacji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie, uchylił – po wznowieniu postępowania administracyjnego – własną decyzję ostateczną Nr [...] z dnia
[...] czerwca 2007 roku, udzielającą pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw KSP-20 wraz z urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanej w kompleksie wojskowym [...] przy ul. [...] 35 w Warszawie (dz. ew. nr 1/4, obręb 6-03-04) oraz udzielił pozwolenia na użytkowanie nw. obiektów budowlanych:
— dróg obsługujących stację paliw;
— nawierzchni szczelnej w rejonie dystrybucji paliw i pod kontenerem;
— systemu odwodnienia rejonu dystrybucji paliw z odprowadzeniem wody deszczowej po podczyszczeniu w separatorze związków ropopochodnych do istniejącej kanalizacji deszczowej;
— przyłącza elektroenergetycznego dla zasilania stacji paliw;
— przyłącza wody;
— przyłączy kanalizacji sanitarnej;
— przyłącza
eletecbniczneg0,
— oświetlenia terenu,
posadowionych w tejże lokalizacji.
Podstawą ww. decyzji było stwierdzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 roku nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2006 roku Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kontenerowej stacji paliw KSP-20 wraz z urządzeniami budowlanymi w kompleksie wojskowym [...] przy ul. [...] 35 w Warszawie.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Szef Stołecznego Zarządu Infrastruktury.
W wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdził, że wyłączną przesłanką wznowienia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Budowlanego postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw KSP-20 wraz z urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanej w kompleksie wojskowym[...] przy ul. [...] 35 w Warszawie było stwierdzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji w zakresie pozwolenia na montaż kontenerowej stacji paliw typu KSP2O/MON.
Stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem.
Zgodnie z art. 59a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Stosownie natomiast do treści przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona.
Regulacja powołanego przepisu k.p.a. nawiązuje do sytuacji, w której powstaje ciąg działań prawnych, gdzie jedna decyzja stanowi podstawę do wydania drugiej (innej) decyzji. Wydanie tej drugiej decyzji nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej. Ponadto wcześniejsza decyzja określa warunki wydania tej drugiej i z tego też względu może stanowić dla niej swoistą podstawę prawną. Przepisy k.p.a. nie określają, jakimi wadami musi być dotknięta decyzja wcześniejsza, by stanowiła podstawę do wznowienia postępowania. Rozstrzygające znaczenie ma tutaj fakt jej uchylenia, zmiany, jak również unieważnienia.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że podniesione przez odwołującego się kwestie dotychczasowego użytkowania przedmiotowej stacji paliw pozostają bez wpływu na rozstrzygniecie, albowiem nie mają one znaczenia dla oceny prawnej będącej podstawą jego wydania. Za bezzasadne organ odwoławczy także uznał zarzuty naruszenia przez organ I instancji zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażonych przepisami art. 7 i 9 k.p.a. Specyfika prowadzonego w tej sprawie postępowania nie wymagała bowiem od organu prowadzenia postępowania dowodowego i dokonywania uzupełniających ustaleń faktycznych, gdyż jak to wykazano wcześniej, wyłączną podstawą wydania skarżonej decyzji było stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę.
Zważywszy na fakt, iż decyzja kończąca przedmiotowe postępowanie przed organem I instancji zapadła w dniu [...] grudnia 2009 roku, strona miała dość czasu, by przy dochowaniu należytej staranności skorzystać z przysługujących jej uprawnień procesowych w zakresie zapoznawania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także składania pisemnych i ustnych wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę złożył Stołeczny Zarząd Infrastruktury podnosząc zarzuty:
1) rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy obowiązek taki wynika zarówno z ustawy, jak i orzecznictwa sądowego,
2) rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 138 k.p.a. polegającego na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I-ej instancji, która obarczona jest wadami nieważności, a którą to decyzję organ II-ej instancji z uwagi na wymienione powyżej okoliczności obowiązany był uchylić,
3) rażącego naruszenia przez organ I-ej, jak i II-ej instancji przepisów postępowania a mianowicie art. 6, 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. polegającego na oparciu w/w decyzji na dowolnej argumentacji w oderwaniu od materialno – prawnych przepisów prawa,
4) rażącego naruszenia przez organ II-ej instancji przepisów postępowania
a mianowicie art. 107 k.p.a. polegającego na braku uzasadnienia prawnego przedmiotowej decyzji i oparciu jej na argumentacji odbiegającej od zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ bezpodstawnie wyłączył
z pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw typu KSP-2O/MON, dostarczonego w całości, jako jeden element gotowy typu KSP2O/MON, gdyż
w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organ zezwolił na użytkowanie całości kontenerowej stacji paliw. Wówczas nie dokonał on rozgraniczenia inwestycji na część stanowiącą stację oraz jej otoczenie. Dlatego też bezprawnie organ I-ej instancji dokonał takiego rozgraniczenia w swojej decyzji, a organ II-ej instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący podał także, że aktualnie, stacja paliw funkcjonuje na podstawie pozwolenia na budowę nieprzerwanie od czerwca 2007 roku. Uchylenie decyzji w części pozwolenia na jej użytkowanie z możliwością użytkowania dróg ją obsługujących, nawierzchni, systemu odwodnienia, przyłączy i oświetlenia pozbawione jest jakichkolwiek podstaw prawnych. Jest to działanie na szkodę interesu publicznego, interesu strony oraz interesu Wojska Polskiego. W sytuacji, gdy organ uznał, że na wykonanie stacji potrzebne jest odrębne pozwolenie na budowę powinien skorzystać z możliwości jej legalizacji zgodnie z przepisami ustawy prawo budowlane (art. 59 stawy), a nie wstrzymywać jej działalność pomijając inne możliwości uregulowania tej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 15 lipca 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 826/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził,
że zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzające je rozstrzygnięte organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które jednak nie mogło doprowadzić do uchylenia decyzji. Zgodnie bowiem z zasadą zawartą w art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zdaniem Sądu, dostrzeżone w niniejszej sprawie uchybienie nie mieści się w kategorii przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji wskazał, że podkreślenia wymaga, iż zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań jakim jest postępowanie wznowieniowe. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie,
w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie organ administracji postanowieniem z dnia 14 września 2009 roku z urzędu wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2007 roku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wskazując, że decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku GINB stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 roku
w części dotyczącej pozwolenia na montaż kontenerowej stacji paliw, w oparciu
o którą została wydana decyzja z dnia [...].06.2007r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie.
Następnie – po wznowieniu postępowania – w oparciu o art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ administracji uchylił (w całości) własną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie i udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych, co do których nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie organu
w tej części należało uznać za prawidłowe. Decyzja z dnia [...] września 2006 roku
w pkt. 3 nakładała na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania. W tej części decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Prawidłowe są również ustalenia organu co do tego, że w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie co do obiektów budowlanych wymienionych w decyzji. Zgodnie z treścią art. 59 organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli. Kontrola ta – jak wynika
z akt sprawy została przeprowadzona w dniu 5 czerwca 2007 roku i podczas niej stwierdzono, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem, z odstępstwami zatwierdzonymi przez inwestora nadzoru inwestorskiego
i projektanta, który jednocześnie zakwalifikował je, jako nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu i warunków pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu, wymaga podkreślenia, że wbrew zarzutom skargi organ administracji prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy udzielił pozwolenia na użytkowanie jedynie, co do części obiektów wskazanych w decyzji. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z treścią art. 59a ust. 1 właściwy organ przeprowadza na wezwanie inwestora obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, w tym co do zgodności obiektu z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno – budowlanym. A zatem dla wydania pozwolenia na użytkowanie niezbędne jest uprzednie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub innej wskazanej w art. 49 ust. 4 lub 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Brak takiej decyzji uniemożliwia przeprowadzenie w sposób prawidłowy obowiązkowej kontroli. Skoro decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę została częściowo wyeliminowana z obrotu prawnego (decyzją stwierdzającą nieważność) to prawidłowo organ administracji wznowił postępowanie i po uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2007 roku udzielił pozwolenia na użytkowanie jedynie, co do części inwestycji, co do której pozwolenie na budowę nie było dotknięte wadą nieważności.
Sąd stwierdził, że jedynie na marginesie wskazać należy, że Sąd nie może odnieść się do zarzutów skargi wskazujących na to, że organ bezprawnie dokonał rozgraniczenia inwestycji na montaż kontenerowej stacji paliw i pozostaną część inwestycji. Zarzuty te odnoszą się bowiem de facto do decyzji GINB z dnia 27 maja 2009 roku stwierdzającej nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na budowę
z dnia [...] września 2006 roku, a zatem decyzji, której Sąd nie może kontrolować
w niniejszym postępowaniu nawet w oparciu o art. 135 p.p.s.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazał, że nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, iż organ administracji winien przeprowadzić legalizację obiektu w oparciu o art. 59 Prawa budowlanego. Przepis tego artykułu reguluje bowiem jedynie kwestię pozwolenia na użytkowanie. Natomiast – po wyeliminowaniu z obrotu prawnego części decyzji o pozwoleniu na budowę organy nadzoru budowlanego winny przeprowadzić w tym zakresie postępowanie naprawcze określone w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zakończenie tego postępowania umożliwi przeprowadzenie postępowania o pozwolenie na użytkowanie tej części obiektu.
Sąd stwierdził, że uszło uwadze organów obu instancji, że decyzje wydane
w postępowaniu wznowieniowym nie zawierają żadnego rozstrzygnięcia co do rozstrzygnięcia w części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie kontenerowej stacji paliw. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku MWINB uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] czerwca 2007 roku a ta ostatnia decyzja została wydana w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 26 kwietnia 2007 roku dotyczącego całej inwestycji. Uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2007 roku spowodowało konieczność ponownego rozpoznania wniosku. Wydanie decyzji w dniu [...] grudnia 2009 roku
a następnie w dniu [...] lutego 2010 roku jedynie, co do części obiektów budowlanych skutkuje tym, że wniosek skarżącego jest częściowo nierozpoznany. Uchybienie
to nie mogło jednak prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo wniosku skarżącego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia spowodowałoby bowiem naruszenie zakazu reformationis in peius albowiem zostałaby wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja korzystna dla skarżącego. Sąd wskazał, że nie może przy tym ujść uwadze, że skarżący wnosił o uchylenie całej decyzji, mimo że podniesione przez niego zarzuty dotyczyły głównie nieudzielania pozwolenia na użytkowanie inwestycji w części kontenerowej stacji paliw.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Stołeczny Zarząd Infrastruktury, podnosząc zarzuty:
1) rażącego naruszenia art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity) poprzez brak jego zastosowania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy obowiązek taki wynika zarówno z ustawy jak i orzecznictwa sądowego,
2) naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. polegającego na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w tym przepisie i nie uwzględnił skargi oraz nie uchylił decyzji administracyjnej pomimo wykazania przez skarżącego przesłanek przemawiających za takim właśnie rozstrzygnięciem.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w sytuacji, gdy organ administracji uznał, że na wykonanie stacji paliw potrzebne jest odrębne pozwolenie na budowę, powinien skorzystać z możliwości jej legalizacji zgodnie z art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, a nie wstrzymywać jej działalność, pomijając możliwości uregulowania tej sytuacji.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd I instancji powielił błędy interpretacyjne organu administracji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało koniecznością jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Z art. 59 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy wynika, że właściwy organ administracji wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Z art. 59a ust. 1 tej ustawy wynika z kolei, że właściwy organ administracji przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi
w pozwoleniu na budowę. Kontrola ta obejmuje m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym (art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2).
Z art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane wynika,
że właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Z przepisu tego wynika, że w przypadku odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i w art. 57 ust. 1 – 4, przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
Analiza treści wymienionych wyżej przepisów we wzajemnym ich powiązaniu prowadzi do wniosku, że odpowiednie zastosowanie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie ma miejsce wówczas, gdy inwestor jest w posiadaniu pozwolenia na budowę, to jest ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, ale w toku kontroli okaże się, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z projektem budowlanym.
Odpowiednie zastosowanie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie będzie miało natomiast zastosowania, gdy inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia na budowę może być brakiem pierwotnym, gdy inwestor zrealizował inwestycję bez pozwolenia, lub brakiem następczym, gdy inwestor zrealizował inwestycję na podstawie pozwolenia, które zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku braku pozwolenia na budowę organy administracji zobowiązane są do podjęcia czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, przewidzianych w art. 51 ustawy z dnia
7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. Kontrola zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji administracyjnej przeprowadzona została przez ten Sąd prawidłowo. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji, który oddalił skargę na zaskarżoną do tego Sądu decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego kwestionowania. Twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zaskarżoną decyzje uchylić, w realiach niniejszej sprawy nie znajduje uzasadnienia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło