II OZ 651/10

Dnia 7 lipca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. H. – W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2203/09 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi I.H.- W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 roku znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. 1 4 Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I. H.-W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 29 października 2009 r. Il. H.-W. złożyła skargę wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że w czasie kiedy awizowano przesyłkę z odpisem zaskarżonej decyzji przebywała na urlopie za granicą. Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2010 r. wezwano I. H.-W. do uzupełnienia braków wniosku poprzez nadesłanie biletu lotniczego, vouchera, wskazania daty powrotu do kraju oraz daty dowiedzenia się o treści decyzji. Skarżąca w zakreślonym terminie uzupełniła opisane wyżej braki oraz wskazała, że nie otrzymała pierwszego awiza, ponieważ przed samym wylotem sprawdzała zawartość skrzynki. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, okoliczność podnoszona we wniosku, że awizowanie przesyłki nastąpiło w okresie kiedy przebywała za granicą jest nieprawdziwe. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, że pierwsze awizo nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2009 r., natomiast z biletu lotniczego oraz vouchera wynika, że wylot skarżąca miała w dniu 20 sierpnia 2009 r. o godz. 15:00. Ponadto na okoliczność nie pozostawienia przez listonosza w skrzynce pocztowej pierwszego awizo, I. H.-W. nie przedstawiła wyniku postępowania reklamacyjnego, który mógłby uprawdopodobnić powyższą okoliczność. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Wniosła o uchylenie postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy z przyczyn oczywistych i uzasadnionych oraz o zmianę postanowienia i przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przedstawiła okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarzuciła także, że organy wydając zaskarżoną decyzję również naruszyły terminy jej wydania, lecz nie ponoszą w związku z tym żadnej odpowiedzialności. Skarżąca obszernie opisała okoliczności związane z powrotem z urlopu i wykonywaniem pracy zawodowej, co uniemożliwiło jej w konsekwencji wniesienia skargi w terminie. Wskazała, że w organie uzyskała informację o konieczności oczekiwania na przesłanie decyzji. Ponownie podkreśliła, że pierwszego awiza nie otrzymała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. W pierwszej kolejności odnieść się należy do twierdzenia skarżącej, że nie otrzymała ona pierwszego awiza zawiadamiającego o próbie doręczenia zaskarżonej decyzji. Co do zasady argument ten mógłby zostać uwzględniony, gdyby skarżąca w jakikolwiek sposób uprawdopodobniła, że taka okoliczność miała miejsce. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem w dacie pozostawienia pierwszego awiza skarżąca była na terenie kraju, a zatem nie sposób przyjąć, że wyjazd zagraniczny uniemożliwiał jej odbiór przesyłki. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że skarżąca prowadząca postępowanie administracyjne powinna liczyć się z możliwością przesłania jej korespondencji, z której doręczeniem przepisy wiążą określone skutki w sferze praw i obowiązków strony postępowania. W związku z tym strona należycie dbająca o swoje interesy powinna zapewnić w takiej sytuacji skuteczne doręczenie jej korespondencji, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. Na powyższą ocenę nie mógł również wpłynąć zarzut zażalenia zmierzający do wykazania, że również organ uchybia nałożonym na niego terminom, lecz nie ponosi z tego tytułu konsekwencji. Po pierwsze bowiem, powyższa okoliczność nie ma żadnego wpływu na stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Po drugie zaś, wszelkie uchybienia organu w postępowaniu mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, co jest możliwie po jej skutecznym wniesieniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu ----------------------- 3 2