II OSK 2283/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-16
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Paweł Miładowski, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu (usunięcie nasadzeń drzew) przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne, biorąc pod uwagę, że zalesienie było związane z uzyskaniem dofinansowania z UE i nie było sprzeczne ze studium uwarunkowań przestrzennych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, stwierdzając nieważność decyzji Burmistrza. Zmiana sposobu zagospodarowania terenu poprzez zalesienie, nawet w związku z uzyskaniem dofinansowania z UE, wymaga ustalenia warunków zabudowy zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przepisy dotyczące pomocy finansowej nie wyłączają stosowania tych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza nakazującej usunięcie nasadzeń drzew na nieruchomości w związku ze zmianą jej zagospodarowania. SKO uznało, że Burmistrz rażąco naruszył prawo, wydając decyzję bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję SKO, uznając, że SKO samo rażąco naruszyło prawo, gdyż decyzja Burmistrza była zgodna z prawem. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniósł A. M.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie NSA Paweł Miładowski del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 189/10 w sprawie ze skargi R. K. i Ł. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 189/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi R. K. i Ł. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...].
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Kolbuszowej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], o nałożeniu obowiązku przywrócenia sposobu zagospodarowania nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości W. poprzez usunięcie dokonanych tam nasadzeń drzew. W podstawie prawnej organ podał art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy R. K. i Ł. F. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili rażące naruszenie prawa poprzez błędną interpretację art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium nie uwzględniło art. 14 ust. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r., zgodnie z którym grunty przeznaczone pod zalesienie określa MPO lub decyzja o warunkach zabudowy w przypadku braku planu. Zgodnie z art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każda zmiana sposobu zagospodarowania wymaga decyzji o warunkach zabudowy, nawet, gdy nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Dofinansowanie otrzymane od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie, w ramach [...], na zalesienie działki nr [...], w miejscowości W., nie może stanowić podstawy do zalegalizowania nielegalnego zasadzenia lasu. Zaznaczyli, że Agencja przyznała dofinansowanie, pomimo, że ubiegający się nie spełnili wszystkich przewidzianych prawem wymogów. Działka nr [...] leży na dobrych gruntach zmeliorowanych, które powinny być wykorzystane rolniczo. Zasadzony las będzie miał bezpośredni wpływ na niszczenie tzw. drenarki, co zabrania art. 190 ust. 1 Prawa wodnego i spowoduje zacienienie działek sąsiednich, co obniży wysokość plonów. W. i A. M. nie mają drogi dojazdowej do działki obsadzonej lasem. Zaświadczenie Urzędu Gminy w Kolbuszowej, że działka nr [...] stwierdzające, że działka jest działką rolną, a zalesienie nie jest sprzeczne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie może prowadzić do zmiany przeznaczenia działki. Zaświadczenie to wbrew jego pouczeniom, że nie powoduje zmiany zagospodarowania działki, stało się istotnym dowodem, a pominięto przeprowadzone oględziny przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy w Kolbuszowej, plany rozmieszczenia urządzeń melioracyjnych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. Organ podał, że wnioskiem z dnia 1 grudnia 2008 r. W. I A. M. wystąpili do SKO w Tarnobrzegu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Kolbuszowej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], nakładającej obowiązek przywrócenia sposobu zagospodarowania nieruchomości położonej w miejscowości W. poprzez usunięcie drzew. Zdaniem Kolegium, decyzja Burmistrza Kolbuszowej została wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania terenu, która obligowała do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 114, poz. 786 ze zm.), pomoc na zalesianie jest przyznawana rolnikowi, do gruntów użytkowanych jako grunty orne oraz sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, gdy zalesienie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy. W rozpoznawanej sprawie brak było takich ograniczeń w Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Kolbuszowa. W zaświadczeniu z dnia 31 lipca 2007 r. organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości pod zalesianie nie jest sprzeczne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kolbuszowa. Informacja zawarta w zaświadczeniu stała się podstawą oceny o spełnieniu przez rolnika niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. Według Kolegium, cytowany przepis nie wymaga od wnioskodawców uzyskania dla zalesienia gruntów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na zasadzie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Czynności podjęte na gruncie w zakresie zalesiania podjęto w ramach postępowania regulowanego przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków UE. Brak jest podstaw do zastosowania warunków przewidzianych w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a to prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czyli rażącego naruszenia prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. K. i Ł. F. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powtórzyli wywody zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucili nieodniesienie się Kolegium do argumentów podniesionych w tym wniosku. Zaakcentowali, że w świetle art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga każda zmiana sposobu zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu wniosło o oddalenie skargi. Przywołało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że regulacja prawna § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. nie wymagała od wnioskodawców uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Przepis art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie miał więc zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładnia prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl tego przepisu, w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2 (zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę) bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy, albo
2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Następnie Sąd odnotował, że Burmistrz Miasta i Gminy Kolbuszowa, decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2, nakazał W. i A.i M. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości nr [...], położonej w M., w tym usunięcie z nieruchomości wszelkich dokonanych nasadzeń.
Według Sądu, zestawienie treści rozstrzygnięcia zawartego w cytowanej decyzji, której nieważność zaskarżoną decyzją stwierdziło SKO, z treścią art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dowodzi, że zakwestionowane rozstrzygnięcie jest rozstrzygnięciem możliwym do podjęcia na podstawie tego przepisu. Z tych przyczyn Sąd uznał, że nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia art. 59 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wzorzec normatywny przewiduje bowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, której nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa stwierdziło SKO. Norma prawna zawarta w tym przepisie nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, treść jej jest jednoznaczna. Zdaniem Sądu, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Kolbuszowa, rażąco naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd nie zaakceptował poglądu, że do rażącego naruszenia prawa doszło w wyniku pominięcia przez organ regulacji zawartej w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne (Dz. U. Nr 114, poz. 786 ze zm.). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, treść rozporządzenie i delegacji ustawowej odnoszą się do warunków uzyskania środków finansowych na zalesienie terenu, co nie jest równoznaczne z uzyskaniem uprawnienia do wykonania zalesienia. Powołane przepisy nie wyłączają stosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.). Rażącego naruszenia prawa nie można uzasadniać treścią regulacji prawnej, która wynika z przepisów prawa regulujących odmienną problematykę, w tym przypadku warunki udzielania pomocy finansowej na zalesienie terenu.
Sąd posumował, że zmiana dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu, poprzez dokonanie zalesienia, wymaga decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak decyzji o warunkach zabudowy uprawnia właściwy organ do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Kolbuszowa wobec wydania jej w warunkach rażącego naruszenia prawa, które w ocenie Sądu nie zaistniały, samo naruszyło rażąco przepisy, orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji, której sentencja znajduje oparcie przepisach prawa materialnego.
Skargę kasacyjną złożył A. M.. Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię
- § 4 ust. 2 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 114, poz. 786 ze zm.) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U, Nr 64, poz. 427) poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie wyłącza przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jak i ustawy o lasach,
- art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że ma on zastosowanie do zalesiania gruntu dokonanego na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż zachodzi wymieniona w nim przesłanka,
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie prawa strony do działania w zaufaniu di organu administracji publicznej,
II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi
- art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż istniały podstawy określone tym przepisem do uwzględnienia skargi wniesionej przez skarżących i stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...], w związku z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (t. jed. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.),
- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia,
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427) co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niezastosowanie tego ostatniego przepisu wbrew nakazowi kontroli orzeczeń administracyjnych pod kątem ich zgodności z prawem – rozumianym jako całością, co wynika z zasady niezwiązania Sądu granicami skargi, a jedynie granicami sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do proceduralnej podstawy skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji powołał się na przepisy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Przeprowadził wywód, według którego decyzja Burmistrza Kolbuszowej oparta o art. 59 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.) nie była obarczona rażącym naruszeniem prawa. Dokonał analizy przepisów art. 9 ust.5, art. 59 ust.2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 14 ust.3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 45, poz.435 ze zm.) oraz § 4 ust.2 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 114, poz.786 ze zm.), w nawiązaniu do upoważnienia zawartego art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, po.427). Wojewódzki Sąd Administracyjny obszernie rozważył znaczenie użytego w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. pojęcia rażącego naruszenia prawa. W ten sposób zrealizował obowiązek wynikający z dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a., w części odnoszącej się do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. To zaś, czy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena wskazanej przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest prawidłowa, nie może być rozpatrywane w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1715/09, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 746749).
Proceduralna podstawa kasacji zawierająca zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że istniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, może być rozważona jedynie w powiązaniu z odniesieniem się do materialnej podstawy kasacji. Omawiany zarzut proceduralny byłby zasadny tylko wówczas, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w materialnej podstawie skargi kasacyjnej. W tym miejscu zauważyć natomiast można, że wadliwe przyjęcie przez organ nadzorczy, że badana decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje oceną o rażącym naruszeniu prawa przez organ nadzorczy (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1984 r., sygn. akt II SA 824/84, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/; Małgorzata Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego", LEX 2011, teza 12; Krzysztof Sobieralski "Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego", PRESSCOM Wrocław 2009, s. 151).
Nie jest usprawiedliwiona podstawa kasacji sformułowana jako naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 134 P.p.s.a. przez niezastosowanie przepisów art. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust.1 pkt 15 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427) przez niezastosowanie tego ostatniego przepisu wbrew nakazowi kontroli orzeczeń administracyjnych pod kątem ich zgodności z prawem. Przepis art. 1 P.u.s.a. jest przepisem prawa ustrojowego, który nie mieści się w podstawach art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1874/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 3206170; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 311/05, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 187459). Nadto, jest bezsporne, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Nie stosował innego kryterium oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Niezależnie więc od tego, czy powołany przepis art. 1 § 2 P.u.s.a. mieści w podstawach kasacji wymienionych w art. 174 P.p.s.a., stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył tej normy ustrojowej. Jeśli zaś zarzut polega w istocie na błędnym niezastosowaniu przepisów prawa materialnego, to podlega on rozważeniu w ramach odniesienia się do materialnej podstawy skargi kasacyjnej.
Zarzuty zgłoszone w części materialnej kasacji nie są zasadne. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni norm art. 59 ust.3 pkt 2 w związku z art. 59 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Trafnie przyjął, iż przepisy te mają zastosowanie także w sytuacji, gdy zmiana zagospodarowania terenu jest związana ze staraniami o uzyskanie środków na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 114, poz.786 ze zm.).
Przepis art. 59 ust.2 w związku z art. 59 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, w przypadku braku planu miejscowego, wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. W przypadku zalesiania regulacje tę uzupełnia przepis art. 14 ust.3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz.435 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że zmiana zagospodarowania terenu w postaci zalesienia, w przypadku braku planu miejscowego, wymaga ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 536/04, ONSA i wsa 2005/6/134). Wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, sformułowany w art. 59 ust.2 w związku z art. 59 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odnosi się do zmiany zagospodarowania terenu. Ta szczegółowa regulacja nie pozostaje w sprzeczności z przepisem należących do norm określających zakres przedmiotowy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. art. 1 ust.1 pkt 2 tej ustawy. W myśl tego przepisu, ustawa określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Przesłanka uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, określona w art. 14 ust.3 ustawy o lasach, warunkuje przeznaczenie gruntów do zalesienia. Również ta norma pozostaje w zgodzie z zakresem przedmiotowym ustawy o lasach, wskazanym w art. 1 tej ustawy, uwzględniającym zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych.
Przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, na które powołuje się wnoszący skargę kasacyjną, nie stanowią przepisów szczególnych w zakresie zmiany zagospodarowania terenu polegającej na zalesieniu. W myśl art. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ustawa określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań, wskazanych w art. 1 pkt 2 lit. a i b. Do działań tych należy, zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 15 tej ustawy, zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne. Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy, minister właściwy do spraw rozwoju wsi został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań. W dacie wydania decyzji Burmistrza Kolbuszowej, będącej przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, obowiązywało przywoływane już wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 114, poz.786 ze zm.). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, określało ono szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania.
Z tak zakreślonym zakresem przedmiotowym ustawy i rozporządzenia zgodny jest przepis § 4 ust.2 pkt 1 rozporządzenia. W myśl tego przepisu, pomoc na zalesianie gruntów rolnych, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000, jest przyznawana rolnikowi do gruntów, które m.in. zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Tak więc przeznaczenie gruntów w planie, a w braku planu niesprzeczność ze studium, są przesłankami przyznania rolnikowi pomocy. Warunki te są przejawami przestrzennego zasięgu wdrażania działania (art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy i § 1 rozporządzenia), a nie szczególnymi hipotezami z zakresu zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w przepisach art. 59 ust.2 i 3 ustawy o planowaniu przestrzennym.
Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął, że treść ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie innych gruntów niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, odnoszą się do warunków uzyskania środków finansowych na zalesienie terenu, co nie jest równoznaczne z uzyskaniem uprawnienia do wykonania zalesienia. Powołane przepisy nie wyłączają stosowania przepisów art. 59 ust.2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 14 ust.3 ustawy o lasach.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło