VII SA/Wa 2486/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-23
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która nie uwzględnia wymogów dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz została wydana bez sprawdzenia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która nie zapewnia niezbędnych warunków do korzystania z obiektu użyteczności publicznej przez osoby niepełnosprawne, naruszając przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, a także została wydana bez sprawdzenia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością, jest obarczona rażącym naruszeniem prawa. Takie naruszenia uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego na sklep oraz dobudowę schodów zewnętrznych. Wojewoda pierwotnie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując na brak dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz problemy z prawem do dysponowania nieruchomością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta jedynie w części dotyczącej dobudowy schodów zewnętrznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. K., uznając, że decyzja Prezydenta Miasta w części dotyczącej schodów została wydana z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowę schodów zewnętrznych przy ulicy Z. [...] w G. - stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2007 r. - uznając, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem organu wadliwość decyzji związana była z niedopełnieniem wymogu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późniejszymi zmianami), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń sprawdzeń; w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowej budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich.
Organ wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) pod pojęciem budynku użyteczności publicznej należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji.
Natomiast dyspozycja § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.
W ocenie organu projekt budowlany sporządzony w odniesieniu do obiektu użyteczności publicznej powinien zawierać opis dostępności dla osób niepełnosprawnych.
Tymczasem zatwierdzony kwestionowaną decyzją projekt budowlany inwestycji zaliczanej do obiektu użyteczności publicznej, nie zawierał opisu dostępności dla osób niepełnosprawnych, co rażąco naruszało przepisy § 16 i § 86 oraz § 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Organ stwierdził nadto, że zakres inwestycji wymieniony we wniosku inwestora z dnia 5.03.2007 r.. ("zmiana sposobu użytkowania lokalu w G. ul. Z. [...], działka Nr [...] ) nie był tożsamy z orzeczeniem kwestionowanej decyzji (przebudowa lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowa schodów zewnętrznych przy ulicy Z. [...] w G., dz. Nr [...]) oraz z zakresem robót zamieszczonym w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].05.2006 r. ("zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, z dobudową schodów zewnętrznych w parterze budynku usługowo-mieszkalnego położonego przy ulicy Z. [...] w G.").
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor był zobowiązany podpisać oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wskazać dokumenty, które potwierdzają to prawo. Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć m.in. tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Z. [...], Nr [...] z dnia [...].04.2001 r. , zgody Wspólnoty z dnia [...].03.2007 r., co uniemożliwiło mu zweryfikowanie poprawności złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Poza tym organ stwierdził, niezgodność numerów działek zamieszczonych w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2007r. - na której miała być realizowana inwestycja (tj. [...]) w porównaniu z numerem działki wpisanej przez inwestora w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 10.10.2007 r. ([...]) oraz numerem działki zamieszczonym przez inwestora we wniosku z dnia 05.03.2007 r. ([...]) - co ocenione została jako rażące naruszenie prawa - art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Nadto oświadczenie projektanta i sprawdzającego "iż niniejsza dokumentacja dotycząca zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszczącego się przy ulicy Z. [...] w G., została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej" w ocenie organu było wadliwe, ponieważ nie wskazano numeru działki inwestycji oraz nie określono nazwy dokumentacji projektowej zgodnej z nazwą projektu budowlanego zatwierdzonego przedmiotową decyzją.
J. K. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] w [...] z dnia [...] lipca 2010r. zarzucając jej:
- naruszenie przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 353 Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali.
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym zwłaszcza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 2 k.p.a. i podstawowych zasad postępowania administracyjnego przez potraktowanie oczywistych omyłek pisarskich i ogólnikowości oświadczeń za rażące błędy.
Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że decyzja Wojewody [...] nie wykazała, aby w kwestionowanej decyzji wystąpiło rażące naruszenie prawa. Nie uwzględniono w szczególności, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nie dotyczyła obiektu nowego, lecz stanowiła adaptację lokalu już od dawna istniejącego i wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.).
Dokonana przebudowa faktycznie ułatwia dostęp do przedmiotowego lokalu. Inwestor wykazał swoje prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane i nie ponosi odpowiedzialności za to, że organowi nie udostępniono zgody Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...].03.2007r. Inwestor taką zgodą dysponował i złożył ją organowi I instancji. Drobne pomyłki pisarskie w odniesieniu do numerów ksiąg wieczystych w żadnym stopniu nie pozwalają na uznanie ich za rażące naruszenie prawa. Rażącego naruszenia prawa nie stanowi ogólnikowość (zdaniem Wojewody [...]) oświadczenia projektanta i sprawdzającego oświadczenie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w części zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na dobudowę schodów zewnętrznych do budynku. W pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Prezydent Miasta [...] zmienił własną (kwestionowaną) decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy i dobudowę schodów zewnętrznych przy ul. Z. [...] w G., na działce nr ew. [...].
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm. ), ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budynku użyteczności publicznej - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, świadczenia usług pocztowych lub telekomunikacyjnych oraz inny ogólnodostępny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji, w tym także budynek biurowy i socjalny.
W kontekście tej definicji stwierdził, że projektowany lokal usługowy jest budynkiem użyteczności publicznej.
Nadto stosownie do § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, zaś stosownie do § 55 ust. 2 rozporządzenia, w niskim budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej, niewymagającym wyposażenia w dźwigi, należy zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi, z których mogą korzystać.
Analiza projektu budowlanego wykazała, że zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany rozwiązania takiego dla osób niepełnosprawnych nie przewiduje. Projekt przewiduje natomiast budowę schodów zewnętrznych prowadzących do sali sprzedaży.
Zgodnie z § 69 ust. 5 ww. rozporządzenia, szerokość stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach do budynku powinna wynosić w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej co najmniej 0,35 m.
Z projektu budowlanego wynika, że szerokość stopnia prostego projektowanych schodów zewnętrznych zabiegowych wynosi 0,3 m - zatem niezgodnie z wymaganiami określonymi w § 69 ust. 5 rozporządzenia.
Dlatego zdaniem organu przedmiotowa inwestycja w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, nie spełnia warunku określonego § 16 ust. 1 i § 55 ust. 2 oraz § 69 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor nie złożył jednak oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani wniosku o pozwolenie na budowę na działce nr ew. [...], na której zaprojektowano omawiane schody.
Powyższe ustalenia doprowadziły organ odwoławczy do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 16 ust. 1 i § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego,
Skutki społeczne w postaci dyskryminacji obywateli niepełnosprawnych w życiu społecznym oraz pozbawienie ich możliwości korzystania z zaprojektowanej powierzchni handlowej, nie pozwalają na stwierdzenie, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana przez organ praworządnego państwa.
Jednocześnie w pozostałym zakresie decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisem art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
J. K. wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 8 listopada 2006 r. złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane. Planowana inwestycja, nie narusza ustaleń decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006 r. o warunkach zabudowy. Z projektu budowlanego wynika, że cechy planowanego przedsięwzięcia odpowiadają warunkom określonym w tej decyzji.
Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu wojewódzkiego dotyczącego nieprawidłowości oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Badana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., w zakresie, w którym nie dotyczyła dobudowy schodów zewnętrznych, nie jest dotknięta żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Stąd organ odmówił stwierdzenia nieważności w tej części.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożnością przywrócenia stanu pierwotnego oraz, że wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym.
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007r . zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym zwłaszcza art. 35 ust.1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz § 3, § 14, § 16, § 55 i § 69 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, w tym podstawowych zasad postępowania administracyjnego;
3) wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. lub uchylenia jej w całości.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że przebudowa schodów w zdecydowany sposób poprawiła dostępność (w tym dla osób niepełnosprawnych) do przedmiotowego lokalu. Charakter zabudowy uniemożliwiał wybudowanie innych schodów do lokalu. Nowych wymogów techniczno-budowlanych nie można zdaniem skarżącego stosować do drobnych przeróbek będących koniecznym ulepszeniem. Decyzja o pozwoleniu na budowę odnosi się do obiektu wybudowanego na długo przed wejściem w życie przepisów o ułatwieniu osobom niepełnosprawnym dostępu do lokali.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
Kwestionowaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją z dnia [...].04.2007 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi J. K., pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowę schodów zewnętrznych przy ulicy Z. [...] w G., na działkach Nr [...].
Dokonana w trybie nadzwyczajnym ocena zgodności z prawem tej decyzji wykazała, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Wadliwość decyzji związana jest z niedopełnieniem przez organ wymogu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r., ze zmianami), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. : zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.
Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowej budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich.
Fakt, iż przedmiotowy lokal stanowiący odrębną nieruchomość jest obiektem użyteczności publicznej wynika z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zgodnie z którym pod pojęciem budynku użyteczności publicznej należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji.
W kontekście tej definicji projektowany lokal usługowy jest obiektem użyteczności publicznej.
Zatwierdzony projekt budowlany przedmiotowej inwestycji należący do obiektu użyteczności publicznej nie zawierał opisu dostępności dla osób niepełnosprawnych, a brak rozwiązań technicznych ułatwiających dostęp do obiektu osobom niepełnosprawnym, w szczególności poruszającym się na wózkach inwalidzkich w ocenie Sądu rażąco naruszał przepisy § 16 ust. 1 i § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późniejszymi zmianami).
Stosownie bowiem do § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, zaś stosownie do § 55 ust. 2 rozporządzenia, w niskim budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej, niewymagającym wyposażenia w dźwigi, należy zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi, z których mogą korzystać.
Analiza projektu budowlanego wykazała, że zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany rozwiązania takiego dla osób niepełnosprawnych nie przewiduje. Projekt przewidywał natomiast budowę schodów zewnętrznych prowadzących do sali sprzedaży.
Skutki w postaci faktycznej dyskryminacji osób niepełnosprawnych przez pozbawienie ich możliwości korzystania z obiektu handlowego, wskazywały na konieczność wyeliminowania decyzji z obiegu prawnego.
Wprawdzie zgodnie z § 69 ust. 5 ww. rozporządzenia, szerokość stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach do budynku powinna wynosić w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej co najmniej 0,35 m,
a z projektu budowlanego wynika, że szerokość stopnia prostego projektowanych schodów zewnętrznych zabiegowych wynosi 0,3 m - jednak ta niezgodność z warunkami technicznymi, sama w sobie w ocenie Sądu nie stanowi o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Istotniejsze jest zdaniem Sądu Wojewódzkiego, że organ wydał kwestionowaną decyzję przewidującą wybudowanie schodów na działce nr ew. [...], bez oceny prawa inwestora do dysponowania tym terenem na cele budowlane.
Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor nie złożył jednak oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też wniosku o pozwolenie na budowę w odniesieniu do działki nr ew. [...], na której zaprojektowano omawiane schody. Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnym nie wskazują aby inwestor takie prawo posiadał.
Powyższe okoliczności słusznie doprowadziły organ odwoławczy do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, wydana została także (zdaniem Sądu przede wszystkim) z rażącym naruszeniem 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Jednocześnie w pozostałym zakresie, nie dotyczącym dobudowy schodów zewnętrznych, prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisami art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło