II OZ 1303/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. i G. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/10 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. Z. i G. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprzeciwu dotyczącego zgłoszenia budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z. i G. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprzeciwu dotyczącego zgłoszenia budowlanego. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący zostali pouczeni o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Pismem z dnia 24 września 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o jego sporządzenie. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że skarżący G. Z. cierpi na przewlekłą depresję. Pod koniec czerwca 2010 r. stan zdrowia skarżącego wskazywał na nasilenie objawów chorobowych, w związku z czym nie mógł podejmować czynności wywołujących napięcia i emocje, zaś informacja o negatywnym załatwieniu niniejszej sprawy mogłaby wywołać negatywny wpływ na chorego, dlatego skarżący zdecydowali się nie podejmować działań związanych z tą sprawą. W kolejnych miesiącach stan zdrowia chorego uległ pogorszeniu, dlatego też skarżący otrzymał zwolnienie lekarskie do 1 października 2010 r. Skarżący podnieśli, iż ich firma zatrudnia 16 osób, zaś w związku z chorobą skarżącego skarżąca musiała przejąć jego obowiązki w firmie, co zwiększyło jej zmęczenie i ograniczyło możliwość zajmowania się innymi sprawami. Nadto skarżąca dodała, że nie ma doświadczenia i wiedzy umożliwiającej udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Do wniosku skarżący dołączyli m.in. kopie zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy G. Z. w terminie od 3 września 2010 r. do 1 października 2010 r., kopie recept z 13 sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Analizując wyjaśnienia przedstawione przez skarżących Sąd uznał, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd zwrócił uwagę, iż skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy. Skarżący powołują się na chorobę jednego z nich, nie zwalnia to jednak drugiego z nich z odpowiedzialności za zaniechania czynnościom procesowym. Skarżąca nieobecna na rozprawie, mogła dowiedzieć się o wyniku sprawy listownie, telefonicznie lub za pośrednictwem Internetu, zaś o sposobie zaskarżenia orzeczenia, czy o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia mogła również w analogiczny sposób uzyskać informację i osobiście złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Co zaś tyczy się choroby skarżącego, to skarżący nie uprawdopodobnili by w okresie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tj. do 14 lipca 2010 r., występował stan uniemożliwiający złożenie takiego wniosku przez skarżącego. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie podnosząc, że zaświadczenie o niezdolności do pracy nie jest wykładnikiem stanu zdrowia. Istotą choroby skarżącego są nawracające, znaczące ograniczenia możliwości intelektualnych i fizycznych chorego i związane z tym faktem ograniczenia do dokonywania czynności prawnych. Sąd odmawiając przywrócenia terminu niewłaściwie również ocenił wpływ choroby na możliwość skutecznego działania w sprawie A. Z. Chory w okresie pogorszenia stanu zdrowia wymaga wzmożonej opieki całej rodziny, nawet dalszej. W szczególności, zgodnie z zaleceniami lekarzy, wskazany jest bezwzględny spokój, niewzbudzanie emocji, nawet z nieistotnych powodów. Z tego też powodu A. Z. nie poczyniła działań mających na celu zapoznanie się z wyrokiem. Ponadto opieka nad chorym uniemożliwiało zajmowanie się sprawą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnili, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. okoliczności wskazujących na brak ich winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał przewlekłą chorobę (depresję) powodującą nawracające, znaczne ograniczenia możliwości intelektualnych i fizycznych chorego. Tymczasem należy uznać, że długotrwała choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiło nagłe i niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego w okresie w którym czynność procesowa miała być dokonana. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, bowiem powołane przez skarżącego dolegliwości miały charakter długotrwały, a występujące ograniczenia sprawności intelektualnej i fizycznej były jedynie ich objawami cyklicznie się nasilającymi. Tym samym nie można ich uznać za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu złożenie wniosku w terminie. Skarżący przedstawił co prawda zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, lecz za okres od dnia 3 września 2009 r. do dnia 1 października 2010 r. , co oznacza że w terminie otwartym na dokonanie czynności procesowej oraz znacznie później był zdolny do pracy. Ponadto w sprawie niniejszej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku mogła wystąpić również skarżąca – A. Z. Jej wyjaśnienia zawarte w zażaleniu dlaczego tego nie zrobiła nie są zaś przekonujące. Podkreślenia wymaga, że uzyskanie informacji o stanie sprawy oraz sporządzenie i złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną, która wymaga znacznego nakładu pracy i czasu. Tym bardziej niezrozumiałe jest dlaczego skarżąca powyższej czynności nie dokonała, biorąc jeszcze pod uwagę znaczny okres czasu przekroczenia terminu (ponad dwa miesiące). W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 lipca 2010 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.