II OZ 665/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 300/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o wymeldowaniu I.C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 grudnia 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I.C. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z układu pisma zawierającego skargę wynika, że uzasadnienie skargi dotyczy również wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu tym skarżąca podnosiła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż skarżąca nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie, lecz została z niego usunięta wraz z dziećmi siłą przez asystujących komornikowi policjantów, po odjeździe których wróciła do mieszkania i dalej wraz z rodziną w nim mieszkała. Ponadto skarżąca wskazała, że Sąd uchylił czynności komornika z powodu naruszenia przez niego prawa, co skutkuje nieważnością tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku I.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 300/10, odmówił wstrzymania jej wykonania. Dokonując oceny wniosku Sąd I instancji nie dostrzegł, aby wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wystąpiły w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że decyzja o wymeldowaniu jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu, urzędowym stwierdzeniem, że określona osoba w danym miejscu nie przebywa. Jej celem jest doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może wywołać skutków, o których mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca I.C., wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia wywodzono, że opuszczenie w wyniku zastosowania przez komornika przymusu fizycznego niezgodnego z prawem nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu z tego mieszkania, a wykonanie takiej decyzji spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ dowód osobisty skarżącej zostanie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 195, poz. 1198), unieważniony. W konsekwencji, wobec braku dowodu osobistego, urząd pocztowy odmówi wydania awizowanej przesyłki poleconej i po upływie 14 dni odeśle ją do nadawcy. Jeżeli będzie to przesyłka pochodząca z sądu, po zwrocie zostanie uznana przez sąd za doręczoną. W ostatecznym rezultacie bezskutecznie upłynie termin przewidziany dla czynności procesowej związanej z tą przesyłką i zaistnieje sytuacja przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca podnosiła, że może zostać pozbawiona możliwości obrony swoich praw w obecnie trwających postępowaniach sądowych co będzie skutkować nieprzewidywalnymi stratami materialnymi i moralnymi dla skarżącej. Odpowiedź na zażalenie złożyła uczestniczka postępowania M.S., wnosząc o oddalenie zażalenia I.C. w całości jako całkowicie bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że decyzja o wymeldowaniu jest aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu, urzędowym stwierdzeniem, że określona osoba w danym miejscu nie przebywa. Stanowisko takie wynika z regulacji ustawowej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) "Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach". Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania określonego aktu Sąd powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem całości akt sprawy i to zarówno dokumentacji przedstawionej w aktach sądowych, jak i w aktach administracyjnych. Sąd I instancji nie odniósł się do okoliczności przedstawionych przez stronę we wniosku, opierając swoje postanowienie na ocenie charakteru decyzji w przedmiocie wymeldowania. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi jedynie stwierdzenie (ocenę) Sądu, przy braku wykazania zasadności tej oceny. Rozpoznając ponownie wniosek Sąd I instancji powinien odnieść się w swoich rozważaniach do podnoszonych przez stronę okoliczności, które w ocenie strony uprawdopodabniają przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.