I OZ 871/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. i zażalenia C. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt III SO/Gd 13/10 o wymierzeniu organowi grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku W piśmie z dnia 6 marca 2010 r. C. W. wniósł o wymierzenie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w G. grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Odpis wniosku z wezwaniem do złożenia odpowiedzi doręczono Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w dniu 17 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając wniosek podniósł, że skarga C. W. zawarta w piśmie z dnia 19 maja 2009 r., złożona bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku na decyzję ZUS z dnia [...] października 2004 r. o przyznaniu renty, została przekazana według właściwości do ZUS Oddział w G. pismem przewodnim z dnia 3 czerwca 2009 r. zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga ta wpłynęła do ZUS Oddział w G. w dniu 9 czerwca 2009 r., co Sądowi wiadomo z urzędu (zwrotne potwierdzenie odbioru pisma przy piśmie III/38/09 Prez./Gd.213/2003 z dnia 3 czerwca 2009 r.). W dniu 27 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo ZUS Oddział w G. z dnia 26 sierpnia 2010 r. skierowane do spraw o sygn. akt III SO/Gd 13/10 oraz III 017/30/10. Organ w piśmie tym w żaden sposób nie odniósł się do treści wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, lecz do spraw dotyczących merytorycznej oceny decyzji ZUS z dnia [...] października 2004 r. i [...] lipca 2001 r. Tymczasem właśnie skarga skarżącego na decyzję ZUS z dnia [...] października 2004 r. nie mogła być rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, bowiem organ nie przekazał skargi na tę decyzję wraz z aktami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzając Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę z powodu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 i 2 skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi; organ zaś zobligowany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do powyższego obowiązku uzasadniać może wymierzenie organowi przez sąd, na wniosek skarżącego, w trybie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywny w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2009 r. wyniosło 3.102,96 zł (M. P. 2010/7/67). Tym samym Sąd może wymierzyć grzywnę w wysokości do 31.029,60 zł. Sąd podał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny wszczyna postępowanie incydentalne. Wyłączną zaś materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków inicjowanych wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ przypisanych obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ swoim obowiązkom uczynił zadość. Sąd zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych z nieznanych powodów nie przekazał do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Co prawda z treści pisma organu z dnia 26 sierpnia 2010 r. wynika, że akta rentowe skarżącego od lipca 2004 r. pozostają w dyspozycji Sądu Okręgowego w Gdańsku, lecz jest to po pierwsze data wcześniejsza od daty zaskarżonej skargą decyzji ([...] października 2004 r.) , wobec czego nie tłumaczy to braku przekazania akt sprawy dotyczących decyzji z dnia [...] października 2004 r., a po wtóre nie tłumaczy to w żaden sposób braku przekazania skargi do sądu. Od wniesienia skargi upłynął już ponad rok. W ocenie Sądu niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest ewidentne, a organ w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn takiego stanu rzeczy. Sąd przyjął wysokość orzeczonej grzywny mając na uwadze przede wszystkim znaczne przekroczenie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., brak jakichkolwiek wyjaśnień takiego stanu rzeczy oraz konieczność zdyscyplinowania organu do przestrzegania swoich obowiązków w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 54 § 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, że Zakład nie przekazał skargi C. W. sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skargi Zakładowi. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w komputerowym rejestrze kancelaryjnym Oddziału ZUS w G. przy ul. C. [...][...]G., a także w rejestrze kancelaryjnym Inspektoratu ZUS G. – W. przy ul. T. [...], gdzie mieści się wydział obsługi prawnej, pod datą 9 czerwca 2009 r. nie odnotowano żadnej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zatem Zakład nie miał możliwości terminowego przekazania skargi Sądowi, ponieważ jej nie posiadał. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 września 2010 r. wniósł również C. W. zarzucając, że wymierzona organowi grzywna jest zbyt niska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niezastosowania się organu do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 (przekazanie skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia) sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji powyższy przepis ma na celu zdyscyplinowanie organów administracji do terminowego wykonania powierzonego im obowiązku, jakim jest przekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę i stanowi swego rodzaju sankcję za jego niedopełnienie lub nieterminowe dopełnienie. Jednakże należy podkreślić, że oczywistym jest, iż zastosowanie powyższego unormowania możliwe jest jedynie wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości wykazane zostanie, że organ uchybił obowiązkom, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak podał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia skarga C. W. na decyzję ZUS z dnia [...] października 2004 r. o przyznaniu renty zawarta w piśmie z dnia 19 maja 2009 r. złożona została bezpośrednio w tym Sądzie, który przy piśmie z dnia 3 czerwca 2009 r. przekazał tę skargę, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. według właściwości do ZUS Oddział w G. Jednakże, chociaż Sąd I instancji stwierdził, że skarga ta wpłynęła do ZUS Oddział w G. w dniu 9 czerwca 2009 r., to ze znajdującej się w aktach kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Sądu z dnia 3 czerwca 2009 r. (k. 88) wynika, że pismo to wraz ze skargą doręczone zostało w dniu 9 czerwca 2009 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat G. – Ś., mieszczącemu się przy ul. C. [...]w G. W świetle takiej zawartości akt nie można podzielić stanowiska Sądu, że wskazana korespondencja została w dniu 9 czerwca 2009 r. doręczona Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., skoro w istocie przesłana została do podległej temu Oddziałowi terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu, jaką jest Inspektorat G. – Ś.. Uwzględnić więc należało zarzut organu, że brak było podstaw by uznać, że skarga Cezarego Wieczorka doręczona została do ZUS Oddział w Gdańsku w dniu 9 czerwca 2009 r. W takiej sytuacji nie można temu organowi czynić zarzutu, że nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji też brak było podstaw, by uznać, że wystąpiły w sprawie przesłanki do zastosowania art. 55 § 1 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 tej ustawy. Wobec takiego stanu sprawy poza zakresem rozważań Sądu pozostały kwestie dotyczące wysokości wymierzonej grzywny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.