I OSK 1653/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. II SA/Ke 355/10 odrzucającego skargę S.T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] 2010 r., znak [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę S.T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] 2010 r. znak [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Pismem z dnia [...] 2010 r. S.T. wniósł skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] 2010 r., znak [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2010 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Korespondencja zawierająca odpis powyższego zarządzenia była dwukrotnie awizowana w dniu 17 czerwca 2010 r. i dniu 25 czerwca 2010 r., przy czym jako nieodebrana w terminie została zwrócona nadawcy w dniu 5 lipca 2010 r. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższe pismo zostało doręczone z dniem 1 lipca 2010 r. i wobec braku uiszczenia przez skarżącego wpisu w zakreślonym terminie, tj. do dnia 8 lipca 2010 r. na mocy art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę. Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną wniósł S.T., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: a) art. 73 § 4 P.p.s.a. przez zastosowanie normy tego przepisu i w konsekwencji tego przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie istniała możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, kiedy to w rzeczywistości nie da się przyjąć, że przesyłka przed przyjęciem fikcji doręczenia była dwukrotnie awizowana zgodnie z dyspozycją art. 73 P.p.s.a., b) art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek nieusunięcia w terminie braków formalnych, kiedy to w rzeczywistości skarżący nie uchybił obowiązkowi uiszczenia wpisu sądowego, bowiem doręczenie zastępcze przesyłki zawierającej wezwanie do dokonania tej czynności procesowej nie było skuteczne. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podniósł, iż warunkiem niezbędnym do skutecznego doręczenia przesyłki jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w innym miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Przy czym dla skuteczności doręczenia niezbędne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie dla adresata. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 73 § 2 P.p.s.a. nie miała miejsca, albowiem w okresie od 15 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. skrzynka pocztowa była zdemontowana w związku z trwającym wówczas remontem ogrodzenia. Tym samym awizo nie mogło być umieszczone w skrzynce na korespondencję, skoro w dacie próby doręczenia przesyłki, tej skrzynki nie było. Ponadto podniesiono, że doręczyciel – jak wynika z pisma z dnia 26 lipca 2010 r. – pozostawił zawiadomienie w remontowanym ogrodzeniu, co jest sprzeczne z normą art. 73 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia art. 73 § 4 P.p.s.a poprzez uznanie, że skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. O skuteczności doręczenia korespondencji przez awizo, można mówić jedynie wówczas, gdy doręczyciel nie miał możliwości doręczenia przesyłki w sposób przewidziany w art. 67, 69 i 71 (tzw. doręczenie właściwe) lub w art. 72 (tzw. doręczenie zastępcze). Z uwagi na dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z przyjęciem fikcji prawnej doręczenia, należy rygorystycznie przestrzegać wymogów wskazanych w treści art. 73 P.p.s.a. W judykaturze przyjmuje się, że naruszenie tych wymogów czyni doręczenie per awizo nieskutecznym (porównaj: motywy SN do postanowienia z dnia 3.07.2008 r., sygn. IV CZ 51/08, opubl. LEX nr 447673). Doręczenie przewidziane w art. 73 P.p.s.a. oparte jest na domniemaniu, że korespondencja dotarła do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to, jak każde z domniemań doręczenia przewidziane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może być przez stronę obalone. Zgodnie z dyspozycją powyższego przepisu o wywołaniu skutków doręczenia zastępczego przez awizo można mówić wówczas, gdy: 1/ w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a. pismo zostało złożone na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 P.p.s.a.), 2/ jednocześnie dokonano zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczając je w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.), 3/ zaś w sytuacji niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przy czym miejsca w których doręczyciel może pozostawić przedmiotowe zawiadomienie zostały w sposób enumeratywny wskazane w treści art. 73 § 2 P.p.s.a. Są to: oddawcza skrzynka pocztowa, a gdy to nie jest możliwe – drzwi mieszkania adresata lub miejsce wskazane jako adres do doręczeń, drzwi biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W niniejszej sprawie, jak wynika z druku zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienie o złożeniu korespondencji skierowanej do skarżącego, a dotyczącej wezwania do uiszczenia wpisu, zostało umieszczone – zgodnie z adnotacją dokonaną przez doręczyciela i opatrzoną jego własnoręcznym podpisem - w skrzynce oddawczej w dniu 17 czerwca 2010 r. Kolejne awizo zostało dokonane w dniu 25 czerwca 2010 r. [...]. Tymczasem, jak wynika z załączonego do skargi kasacyjnej pisma z dnia 5 sierpnia 2010 r. w okresie od 15 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. z uwagi na remont ogrodzenia, skrzynka na listy skarżącego była zdemontowana. Zatem, w tej sytuacji, doręczyciel nie miał fizycznej możliwości pozostawienia zawiadomienia w skrzynce. Nieprawdziwość informacji o złożeniu zawiadomienia w skrzynce oddawczej potwierdza również ten sam doręczyciel, oświadczając w odrębnym piśmie, iż z uwagi na brak skrzynki, zawiadomienie pozostawił w ogrodzeniu. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zostawienie przez doręczyciela zawiadomienia w ogrodzeniu, nie czyni zadość wymaganiom stawianym przez przepis art. 73 § 2 P.p.s.a., co czyni doręczenie nieskutecznym. W związku z wadliwym doręczeniem pisma wzywającego do uiszczenia wpisu, termin do dokonania tej czynności nie rozpoczął biegu. Tym samym za przedwczesne należy uznać odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Zatem, z przytoczonych wyżej względów zarzut naruszenia przez Sąd I instancji także art. 220 § 3 P.p.s.a. okazał się zasadny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, orzekł jak w sentencji.