I GZ 291/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M. M. P. Sp. z o.o. C." Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1939/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "M. M. P. Sp. z o.o. C." Sp. k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie I Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił "M. M. P. Sp. z o.o. C." Sp. k. w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1939/09 w sprawie ze skargi wskazanej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Wskazując podstawy faktyczne rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 25 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącej – radca prawny zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. i doręczenie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem. Wskazując na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stwierdził, że poczta dostarczyła zawiadomienie o rozprawie pod wskazany w skardze adres do doręczeń, tj. D. D. sp. k. [...] W., ul. C., [...] piętro, jednak zawiadomienie nie zostało doręczone pełnomocnikowi, tj. adresatowi. Pełnomocnik skarżącej nie udzielił nikomu pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, wskazał jedynie adres, czyli miejsce i lokal, w którym należy doręczyć korespondencję do rąk pełnomocnika. Zaznaczył, że poczta nie doręczyła zawiadomienia do imiennie wskazanego adresata, a jedynie pozostawiła przesyłkę poleconą pod wskazanym adresem. Wobec powyższego pełnomocnik Skarżącej uznał, że czynność doręczenia zawiadomienia o rozprawie została dokonana przez pocztę z naruszeniem przepisów art. 65 § 2 i art. 67 § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Pełnomocnik zaznaczył, że w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm., dalej jako: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r.) przesyłkę doręcza się wyłącznie adresatowi, a zatem należało ją doręczyć wyłącznie wskazanemu pełnomocnikowi. Podał, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, gdyż adresat – pełnomocnik strony- jest osobą fizyczną. W tym stanie rzeczy, pełnomocnik wskazał na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zasadne wystąpienie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że podniesione przez pełnomocnika okoliczności nie uprawdopodabniają wyłączenia winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Rozpatrując zarzut naruszenia art. 65 § 2 p.p.s.a. oraz art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zawiadomienie o terminie rozprawy nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Spółki, Sąd wskazał, że wezwanie zostało wysłane na adres spółki komandytowej, podany przez pełnomocnika w skardze, zaś odbioru pisma dokonała osoba, która, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, była upoważniona do odbioru korespondencji. Przepisu art. 67 § 5 p.p.s.a. nie można według Sądu rozumieć w ten sposób, iż wymaga on doręczenia pisma do rąk pełnomocnika, w sytuacji, gdy on sam wskazał jako adres do doręczeń spółkę komandytową, a więc sam zadecydował, iż korespondencja winna być kierowana do tej spółki pod wskazany adres. W ocenie Sądu pełnomocnik Spółki prawidłowo został zawiadomiony o terminie rozprawy, o czym miało świadczyć znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Na potwierdzeniu obok daty odbioru przesyłki widnieje podpis osoby uprawnionej do odbioru przesyłki wraz z pieczątką spółki komandytowej. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, pracownik dysponujący pieczęcią osobistą pracodawcy i potwierdzający odbiór korespondencji, jest osobą upoważnioną do odbioru pism. Podsumowując, Sąd podkreślił, że doręczenie było prawidłowe, a uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zawinione przez stronę. W tym stanie rzeczy, Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. II Od powyższego postanowienia "M. M. P. Sp. z o.o. C." Sp. k. w W. wniosła zażalenie domagając się w nim uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy w całości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie Skarżącej terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1939/09 oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed WSA w W. i Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 2 i 67 § 5 p.p.s.a. i § 4 ust. 1 i 2, § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. W ocenie pełnomocnika Skarżącej nie ponosi on winy za to, że nie otrzymał, jako adresat, zawiadomienia o rozprawie, które powinna mu doręczyć poczta i w konsekwencji nie ponosi winy za fakt, że nie mógł w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku w sprawie, zgłosić wniosku o sporządzenie uzasadniania tego wyroku. Adresatem spornego zawiadomienia nie była spółka komandytowa, tylko osoba fizyczna i w związku z tym zastosowanie miały przepisy o doręczeniach pism sądowych dla osób fizycznych, a nie dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Adres (biuro spółki) było wskazane tylko, jako miejsce doręczeń dla osoby fizycznej. Wskazanie konkretnego lokalu w budynku przy ul. C. [...] w W., D. D. sp.k., [...] piętro, było konieczne z uwagi na wielkość budynku przy ul. C. [...] w W., który liczy 42 piętra, przy czym na 36 piętrach znajdują się biura. Przedstawiciel poczty nie znalazłby adresata w tymże budynku i nie mógłby doręczyć mu imiennie adresowanej przesyłki poleconej. W sytuacji, gdy pod wskazanym adresem pracownik poczty nie zastał adresata, powinien tamże, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r., zostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce oddawczej, a nie zostawiać przesyłkę. Wobec tego, że pełnomocnik Skarżącej nie został zgodnie z prawem zawiadomiony o terminie rozprawy, bez swojej winy nie stawił się na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. i nie poznał w tym dniu treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji również bez swojej winy nie zgłosił w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku wniosku o sporządzenie uzasadnienia i o jego doręczenie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka niezawiniona przez stronę przeszkoda. Za niezasadny należy uznać zarzut Spółki, która uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, powołała się na nieskuteczność doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. W myśl art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Z kolei pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism (art. 67 § 2). W rozpoznawanej sprawie, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt prawidłowego zawiadomienia pełnomocnika Spółki o terminie rozprawy. Mając bowiem na uwadze treść powyższych przepisów należy wskazać, że już na pierwszej stronie skargi sam pełnomocnik podał, że skarżąca reprezentowana jest przez pełnomocnika – radcę prawnego, którego adres dla doręczeń to: D. D. sp. k., ul. C. [...], [...] W. Z powyższego należy wywieść, po pierwsze, że pełnomocnikiem Skarżącej jest radca prawny i, po drugie, że niewątpliwie jego intencją było otrzymywanie korespondencji kierowanej przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na adres D. D. Spółka komandytowa, ul. C. [...], [...] W. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że podnoszona przez wnoszącego zażalenie w niniejszym postępowaniu wpadkowym argumentacja zmierza, nie do wskazania innego adresu do korespondencji niż adres Spółki komandytowej, ale do wskazania innego podmiotu niż Spółka uprawnionego do odbioru korespondencji. Taką intencję potwierdzają zawarte w zażaleniu twierdzenia. W związku z faktem, iż sam pełnomocnik, wskazał jako adres do doręczeń nazwę spółki komandytowej oraz jej adres, Sąd nie miał żadnych podstaw do kierowania korespondencji z zastrzeżeniem jej doręczenia do rąk własnych pełnomocnika. Jeżeli szczególne względy przemawiały za takim sposobem doręczenia, nic nie stało na przeszkodzie, by pełnomocnik takie wyraźne zastrzeżenie w treści pisma procesowego zawarł. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że także adres zwrotny na kopercie, w której wniesiono skargę zawiera jedynie oznaczenie Spółki D. D. oraz jej adres (karta 26 akt WSA). Jednakże przyjęcie twierdzenia zawartego dopiero we wniosku o przywrócenie terminu i podtrzymywanego w zażaleniu, iż adresatem korespondencji z Sądem w postępowaniu sądowoadministracyjnym był radca prawny występujący jako osoba fizyczna, wobec wcześniej przedstawionego stanu faktycznego, nie może odnieść skutku co do doręczeń dokonywanych przed złożeniem takiego oświadczenia. Konsekwencją wskazania jako adresu do doręczeń siedziby spółki komandytowej było przyjęcie za wzorzec prawidłowego postępowania przy doręczaniu zawiadomienia o terminie rozprawy normy zawartej w art. 67 § 2 p.p.s.a., który przewiduje dwie formy doręczenia: organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk upoważnionego pracownika. W niniejszej sprawie, co zauważył Sąd pierwszej instancji, potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy zostało podpisane i oznaczone pieczęcią przez osobę odpowiedzialną w Spółce za odbiór korespondencji (zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 39 akt WSA). Powyższa okoliczność nie została zakwestionowana w postępowaniu. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że przesyłka Sądu zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została błędnie skierowana i nie została doręczona skutecznie. W konsekwencji należy przyjąć, że nie zostały wykazane przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał rozważania dokonane przez Sąd pierwszej instancji i orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.