VI SA/Wa 648/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-13
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Zdzisław Romanowski, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo odmówiła wyrażenia zgody na powołanie kandydata na stanowisko prezesa zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, uznając, że nie daje on rękojmi prowadzenia spraw zakładu w sposób należyty, opierając się na jego wcześniejszych działaniach w radzie nadzorczej innego podmiotu oraz na stwierdzonych nieprawidłowościach w działalności zakładu ubezpieczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż kandydat nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. W szczególności, ocena jego wcześniejszych działań w radzie nadzorczej innego podmiotu była zbyt daleko idąca i nie wykazała bezpośredniego związku z rękojmią wymaganą dla konkretnego zakładu ubezpieczeń. Ponadto, zarzuty dotyczące nieprawidłowości w działalności zakładu ubezpieczeń, choć mogły stanowić podstawę do odrębnych postępowań, nie zostały wystarczająco zindywidualizowane wobec kandydata jako osoby fizycznej, aby uzasadnić odmowę wyrażenia zgody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S.A. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) odmawiającą wyrażenia zgody na powołanie G. B. na stanowisko prezesa zarządu T. KNF uznała, że kandydat nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty, wskazując na jego działania w radzie nadzorczej W. S.A. oraz na stwierdzony brak transparentności i stan niepewności w ustalaniu wysokości składek ubezpieczeniowych w T. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji, prawa międzynarodowego, ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz KPA, w tym naruszenie zasady domniemania niewinności i zasady prawdy obiektywnej.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie na stanowisko prezesa zarządu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącej T. S.A. z siedzibą w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. odmawiającą wyrażenia zgody na powołanie G. B. (dalej: kandydat) na Prezesa Zarządu T. z siedzibą w S.
Podstawę wydania decyzji stanowiło ustalenie, iż kandydat nie spełnia przesłanki określonej w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którą członkiem zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń może być osoba, która daje rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
Do wydania decyzji doszło w następujących okolicznościach.
T. z siedzibą w S., zwane dalej T. "T." lub "stroną", złożyło w dniu [...] sierpnia 2004 r. o wniosek wyrażenie zgody na powołanie G. B., zwanego dalej również "kandydatem", na Prezesa Zarządu.
Podstawę wydania decyzji odmawiającą wyrażenia zgody na powołanie ww. osoby na Prezesa Zarządu T. stanowiło ustalenie, iż kandydat nie spełnia przesłanki określonej w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którą członkiem zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń może być osoba, która daje rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
Organ nadzoru, dokonując oceny kandydatury G. B. pod kątem przesłanki określonej w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy stwierdził, iż zachodzi szereg okoliczności, które z punktu widzenia tej przesłanki nie pozwalają na wysnucie pozytywnej prognozy co do jego działań na stanowisku Prezesa Zarządu T. Po pierwsze, jako okoliczność negatywnie rzutującą na ocenę rękojmi, organ nadzoru wskazał działalność G. B. we władzach W. S.A. z siedzibą w K., zwanego dalej "W. S.A." lub "B.", gdzie w 2000 r. sprawował on funkcję [...]. Organ zaakcentował w szczególności okoliczności podjęcia przez G. B., działającego jako członka Rady Nadzorczej B., czynności zmierzających do siłowego przejęcia W. S.A. przez T. z siedzibą w S. z jednoczesnym narażeniem interesów depozytariuszy B. Organ nadzoru uznał nadto, iż na ocenę rękojmi G. B. negatywnie wpływa stwierdzony w trakcie kontroli przeprowadzonej w T. w okresie od [...] maja 2008 r. do [...] czerwca 2008 r. brak transparentnych zasad w prowadzonej przez T. działalności ubezpieczeniowej. Organ nadzoru podkreślił przy tym, iż istnieje w T. stan niepewności w obszarze działalności dotyczącym ustalania wysokości składek ubezpieczeniowych z tytułu zbiorowego ubezpieczenia depozytów (ubezpieczenie [...]), które stanowi strategiczny produkt T. (około [...]% składki przypisanej brutto w 2007 i 2008 r.). Organ nadzoru uznał, iż kandydat spełnia pozostałe wymogi określone w art. 27 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 Ustawy, jak również w art. 27 ust. 3 i 4 ustawy.
T. złożyło wniosek o uchylenie decyzji w całości i wydanie decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. Zarzuciło, iż organ nadzoru, wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. rażąco naruszył art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej "Konstytucja") oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r. (dalej "PDPC"), art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 77, nr 38, poz. 167, dalej "MPPOiP") i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 93, nr 61, poz. 284 z późn. zm., dalej "Konwencja") poprzez ich niezastosowanie, nadto naruszył art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy w związku z art. 27 ust. 7 ustawy poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszył art. 6, 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Uzasadniając pierwszy z wymienionych wyżej zarzutów strona wskazała na podstawową zasadę państwa prawnego, gwarantowaną przez Konstytucję RP (art. 42 ust. 3) oraz prawo międzynarodowe (art. 11 ust. 1 PDPC, art. 14 ust. 2 MPPOiP i art. 6 ust. 2 Konwencji), jaką jest zasada domniemania niewinności. Zwróciła także uwagę na zasadę in dubio pro reo, nakazującą rozstrzyganie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Strona podkreśliła dwuaspektowość zasady domniemania niewinności, tj. aspekt procesowy, którego adresatem jest sąd, policja, prokuratura i inne organy prowadzące postępowanie przygotowawcze oraz aspekt pozaprocesowy adresowany do całego społeczeństwa, w tym także do organów administracji. Jak wskazało T., w tym kontekście wszystkie wymienione podmioty są obowiązane uważać osobę podejrzaną za niewinną, zaś nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na jej korzyść. Strona wskazała także, iż w doktrynie podkreśla się, że w sytuacji, gdy nie zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, lecz ujawniły się fakty potwierdzające domniemanie niewinności podejrzanego, należy niezwłocznie przywrócić mu poprzedni status prawny. W ocenie strony, tym bardziej należy przywrócić podejrzanemu poprzedni status w sytuacji, gdy prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze wydał już postanowienie o jego umorzeniu, ponieważ podejrzany nie może być w gorszej sytuacji niż przed postawieniem mu zarzutów. Strona jednocześnie wyjaśniła, iż w jej ocenie organ nadzoru, dokonując analizy materiału zgromadzonego w sprawie wszczętej wnioskiem T. o wyrażenie zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu Spółki, błędnie zakwalifikował dowód w postaci postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania karnego prowadzonego przeciwko podejrzanemu G. B. traktując je na równi z orzeczeniem sądowym. Powyższe potwierdza zdaniem strony fakt wielokrotnego odwoływania się przez KNF w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. odmawiającej wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu do ustaleń Prokuratury [...] w [...] poczynionych w toku postępowania przygotowawczego w celu ustalenia stanu faktycznego. T. stoi na stanowisku, iż ustalenia Prokuratury nie mogą stanowić źródła informacji, które pozwoliłoby w sposób obiektywny ustalić postępowanie G. B. jako [...] W. S.A., ponieważ nie są one równoważne z ustaleniami dokonanymi przez niezawisły Sąd.
Strona wskazała na paradoksalną sytuację, w której fakt umorzenia postępowania przygotowawczego pozbawia możliwości obrony w postępowaniu sądowym osobę, przeciwko której było ono prowadzone. Osoba taka byłaby bowiem w sytuacji gorszej od osoby, przeciwko której skierowano akt oskarżenia do sądu. Ta ostatnia bowiem, korzystając z dobrodziejstwa instytucji zatarcia skazania (art. 106 i n. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm., dalej "k.k.")), po upływie okresu oznaczonego w k.k. nie doświadcza jakichkolwiek negatywnych skutków skazania, które uznaje się wówczas za niebyłe. Tym samym, zdaniem strony, organ nadzoru powołując się na ustalenia Prokuratury poczynione w toku postępowania przygotowawczego przeciw osobie kandydata, naruszył zasadę domniemania niewinności oraz wynikającą z niej zasadę in dubio pro reo.
W ramach kolejnego z zarzutów t. podniosło, iż nie podziela zaprezentowanego w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. poglądu, jakoby na ocenę rękojmi G. B. jako kandydata na Prezesa Zarządu T. miała wpływ ocena jego działań w związku z funkcją pełnioną w Radzie Nadzorczej W. S.A. W szczególności strona nie podziela stanowiska, iż specyfika działalności instytucji finansowych, jakimi są banki i zakłady ubezpieczeń, uzasadnia uwzględnianie działalności kandydata w ramach B. przy ocenie jego rękojmi w ramach zakładu ubezpieczeń. Strona zwróciła uwagę, iż postępowanie wszczęte jej wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nie dotyczy wyrażenia zgody na powołanie G. B. na prezesa zarządu instytucji finansowej, lecz Prezesa Zarządu konkretnego zakładu ubezpieczeń. W tym kontekście T. zarzuca, iż organ nadzoru nie wykazał, aby G. B. nie dawał rękojmi prowadzenia spraw Spółki w sposób należyty. Wskazuje również, iż dotychczasowa działalność kandydata w T., w szczególności zaś wyniki osiągnięte przez Spółkę przezeń zarządzaną jednoznacznie potwierdzają, że daje on rękojmię prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty.
Ostatni z zarzutów podniesionych przez stronę dotyczy (domniemanego) naruszenia przez organ nadzoru zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a., zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady prawdy obiektywnej wyartykułowanej w art. 7 k.p.a. T. wskazało, iż w świetle art. 6 k.p.a. praworządność oznacza zgodność z normami prawą, do których zaliczyć należy w szczególności normy prawa materialnego stosowane przez organ administracji publicznej, oraz normy proceduralne regulujące poszczególne fazy postępowania. Z kolei art. 7 k.p.a. stanowi wyraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem strony, organ nadzoru naruszył również dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uzasadniając powyższe zarzuty, strona wskazała, iż KNF, rozpatrując jej wniosek o wyrażenie zgody na powołanie G. B. na stanowisko Prezesa Zarządu T. nie wzięła pod uwagę jego dotychczasowych osiągnięć zawodowych, w tym w szczególności efektywnego zarządzania dwoma zakładami ubezpieczeń, które doprowadziło do znaczącej poprawy ich kondycji finansowej. Ponadto podniosła, iż organ nadzoru nie uwzględnił przy rozstrzyganiu w przedmiocie jej wniosku aspektu dotychczasowej działalności obu zakładów ubezpieczeń zarządzanych przez G. B. Strona podkreśliła również, iż kontrola organu nadzoru przeprowadzona w dniach [...] maja 2008 r. – [...] czerwca 2008 r. nie wykazała rażących nieprawidłowości, zaś fakt wydania zalecenia przez KNF i zgody na wykonanie zalecenia przez T. nie mogą świadczyć o tym, iż do chwili przeprowadzenia kontroli T. wykonywało swoją działalność niezgodnie z prawem. Nadto, doskonałe, w ocenie strony, wyniki T. świadczą o tym, iż składka w ubezpieczeniu [...] wystarczała w całości na pokrycie zobowiązań. Strona podniosła nadto, iż organ nadzoru pominął fakt dwukrotnego odznaczenia G. B. jednym z najwyższych odznaczeń państwowych oraz okoliczność wielokrotnego nagradzania jego działalności przez organizacje społeczne i międzynarodowe. Powyższe, zdaniem strony, świadczy o tym, że organ nadzoru, wydając decyzję odmawiającą wydania zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. nie wziął pod uwagę całości stanu faktycznego sprawy. Strona podkreśliła również, iż decyzja KNF odmawiająca wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu pozbawia T. menadżera i osoby, której zawdzięcza on aktualną reputację i kondycję finansową, co w ocenie strony narusza zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zawartą w art. 7 k.p.a.
W dniu [...] października 2009 r. wpłynęło pismo strony, w którym podtrzymała ona swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Strona wskazała, iż G. B. spełnia wszelkie określone prawem przesłanki niezbędne do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu T., zaś jego dotychczasowy dorobek na tym stanowisku przemawia za stwierdzeniem, iż w czasie pełnienia przez kandydata tej funkcji Spółka prowadziła działalność w sposób zgodny z obowiązującym prawem i dobrymi praktykami, osiągając przy tym bardzo dobre wyniki finansowe.
Przesłuchany w charakterze świadka G. B. udzielał odpowiedzi na pytania przedstawicieli organu nadzoru, które w szczególności dotyczyły potwierdzenia aktualności materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nadzoru w toku postępowania w I instancji, pełnienia przez kandydata funkcji członka zarządu w S. z siedzibą w L., zwanym dalej "S." oraz planów inwestycyjnych spółki, jak również ubezpieczenia[...].
Kandydat poinformował, iż od chwili złożenia przezeń oświadczeń w toczącym się postępowaniu w przedmiocie wniosku T. o wyrażenie zgody na powołanie jego osoby na Prezesa Zarządu, uprawomocniło się postanowienie Prokuratury o umorzeniu postępowania karnego. Wyjaśnił również, iż uzasadnienie rzeczonego postanowienia nie jest zgodne z jego oczekiwaniami, odstąpił jednak od składania zażalenia na nie, ze względu na wysokie prawdopodobieństwo, iż postępowanie wszczęte w jego następstwie trwałoby zbyt długo. G. B. wskazał również na zmianę stanu faktycznego w zakresie jego członkostwa w M. Wyjaśnił, iż w ostatnim czasie został on wybrany do Komitetu [...] tego ciała. Ponadto kandydat zeznał, iż od jesieni ubiegłego roku jest Członkiem Zarządu S., który jest spółką [...] prowadzącą działalność inwestycyjną w imieniu G. Wyjaśnił, iż S. aktualnie jest zaangażowany w projekt związany z nabyciem instytucji finansowej na terenie U., jednakże nie ujawnił szczegółów tego projektu wskazując na wiążące go zobowiązanie do zachowania poufności w powyższym zakresie. Odnośnie do ubezpieczenia [...] G. B. poinformował o aktualnym stanie prac dotyczących analizy adekwatności rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczenia depozytów oraz opracowania nowego modelu wyliczania składki w tym ubezpieczeniu.
W dniu [...] października 2009 r. do organu nadzoru wpłynęło opracowanie metodologii wyceny rezerwy w ubezpieczeniu depozytów sporządzone przez firmę audytorską M. ([...]). Opracowanie to zostało przekazane w języku angielskim. Strona poinformowała, iż uwierzytelnione tłumaczenie przekaże z chwilą jego otrzymania.
W dniu [...] listopada 2009 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej pełnomocnik strony przekazał skan pisma, a w dniu [...] listopada 2009 r. wpłynął jego oryginał. W piśmie tym strona podtrzymała wniosek złożony w dniu [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie udzielenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. Ponadto strona wniosła o wezwanie kandydata na posiedzenie KNF i przesłuchanie go przez członków KNF w celu umożliwienia bezpośredniego poznania G. B. oraz celem bezpośredniej oceny rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. Strona wniosła jednocześnie o zawieszenie postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a. w związku z dodatkowy raportem opracowywanym przez firmę M. w przedmiocie oceny ustalania wysokości składki w ramach ubezpieczenia [...]. W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie strona wyjaśniła, iż najpóźniej w grudniu 2009 r. firma M. przekaże dodatkowy, szczegółowy raport dotyczący jednej z podstawowych kwestii będących podstawą do wydania decyzji odmawiającej wyrażenia zgody na powołanie kandydata na Prezesa Zarządu T., jaką była ocena sposobu ustalenia oraz oszacowania składki w ubezpieczeniu [...]. Raport ten, jako dotyczący w ocenie strony bardzo istotnej kwestii dla rezultatu całego postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu Spółki stanowi, zdaniem strony, wystarczającą podstawę do zawieszenia postępowania, zaś jego pominięcie może spowodować wydanie błędnej decyzji, nie uwzględniającej całokształtu stanu faktycznego oraz wszystkich przedstawionych dowodów i tym samym skutkować naruszeniem zasady wyrażonej w art. 77 k.p.a.
Ponadto, strona podniosła okoliczności przemawiające za wyrażeniem przez organ nadzoru zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T., w tym w szczególności:
wskazała na wyniki, jakie uzyskują podmioty zarządzane przez kandydata (tj. Spółka oraz T.), które w ocenie strony wskazują na bardzo wysoki poziom profesjonalizmu i umiejętności w zarządzaniu zakładami ubezpieczeń;
podkreśliła, iż zakłady ubezpieczeń zarządzane przez G. B. powstały na bazie podmiotów o bardzo złej kondycji finansowej w chwili nabycia ich udziałów/akcji;
poinformowała o dobrej sytuacji finansowej Spółki i T.;
wskazała, iż w ostatnim czasie zarządzane przez kandydata T. i T. S.A. S. (dalej: T. S.A. z siedzibą w S.) otrzymały dużą ilość nagród i tytułów:
Order [...] przyznawany przez miesięcznik "[...] ", który uznał produkt T.- "najlepszym [...] w Polsce";
Tytuł najlepszego w Polsce Produktu [...] oferowanego przez T., który został przyznany w ramach [...] Konkursu [...] organizowanego przez I., F. i E.;
Tytuł jednego z dziesięciu najlepszych miejsc pracy w Polsce w międzynarodowym badaniu [...] przeprowadzonym przez G.
W dniu [...] listopada 2009 r. organ nadzoru postanowił odmówić zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem T. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu Spółki.
W dniu [...] grudnia 2009 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej wzmiankowanym postanowieniem. Organ nadzoru dokonał ponownej analizy wnioskowanej kwestii dotyczącej zawieszenia postępowania, a następnie w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy ww. postanowienia.
W dniu [...] grudnia 2009 r. strona podtrzymała w całości swoje stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doręczonym w dniu [...] lipca 2009 r.
W dniu [...] stycznia 2010 r. T. zwróciło się o przyjęcie dodatkowych wyjaśnień na okoliczność spełnienia przez kandydata przesłanek wymaganych do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu. W załączeniu złożyła raport w języku angielskim opracowany w dniu [...] grudnia 2009 r. przez firmę M., ustalający metodę wyliczenia oraz wysokość składki ubezpieczeniowej dla umów ubezpieczenia [...]. Strona wyjaśniła, iż przedmiotowy dokument potwierdza prawidłowość metody wyliczania składki ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu [...]. Ponadto T. wskazało, iż po zapoznaniu się z przedmiotowym raportem, Zarząd T. podjął w dniu [...] grudnia 2009 r. uchwałę określającą zakres niezbędnych zmian w ubezpieczeniu [...]. Strona przedłożyła protokół nr [...] z posiedzenia Zarządu T., a także następujące dokumenty: Uchwałę nr [...] Zarządu T. z dnia [...] grudnia 2009 r. Formularz składkowy, Ogólne warunki umów w zakresie ubezpieczenia [...], Taryfę składek ubezpieczenia [...], Wniosek o zawarcie ubezpieczenia [...] oraz Zestawienie danych finansowych S. na potrzeby wyliczenia miesięcznej stopy składki w ubezpieczeniu [...].
W dniu [...] stycznia 2010 r. złożono polską wersję ww. raportu.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. zawierała następujące ustalenia i poglądy.
Organ nie podzielił zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ nadzoru dopuścił się rażącego naruszenia Konstytucji oraz prawa międzynarodowego stwierdzono, iż strona wadliwie interpretuje pojęcie "rażącego naruszenia prawa" i jest niekonsekwentna, gdyż przyjęcie takiego poglądu winno skutkować wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.
Odnosząc się do zarzutu sformułowanego przez stronę, jako naruszenie zasady domniemania niewinności określonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji, jak również art. 11 ust. 1 PDPC, art. 14 ust. 2 MPPOiP oraz art. 6 ust. 2 Konwencji, organ wyraził pogląd, iż strona nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy przesłanką niekaralności wyrażoną w art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy a przesłanką dawania rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty wyrażoną w kolejnym punkcie powołanego art. 27 ust. 2 ustawy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ nadzoru dokonał szczegółowej analizy pojęcia "rękojmi", w szczególności wyjaśnił, iż przesłankę rękojmi należy badać przez pryzmat dotychczasowej działalności kandydata, która ma wpływ na udzielenie odpowiedzi, czy kandydat zapewni należyte wykonywanie funkcji członka zarządu zakładu ubezpieczeń. Badanie rękojmi określił mianem "badania przeszłości kandydata w celu wskazania prognoz co do przyszłości".
Podkreślił, iż kwestia oceny przesłanki rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty, stanowi typowe pojęcie nieostre i niedookreślone. Organ dokonał analizy porównawczej obydwu pojęć, dochodząc do konkluzji, iż ich zakresy częściowo pokrywają się ze sobą. Mianowicie - nie każda osoba skazana za przestępstwo umyślne nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty, jednakże osoba taka nie uzyska zgody organu nadzoru na powołanie na członka zarządu zakładu ubezpieczeń z uwagi na spełnienie przesłanki określonej w art. 27 ust. 2 pkt 3. Nadto organ dokonał analizy pojęcia domniemania niewinności, przyznając stronie rację, iż ma ona poza aspektem procesowym aspekt szerszy – pozaprocesowy. Konkludował jednak, iż organ nadzoru nigdy nie wskazywał, iż G. B. jest winien popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 585 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.). Przeciwnie - organ nadzoru przyjął, iż kandydat spełnia przesłankę niekaralności określoną w art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy. Skoro jednak w toku postępowania administracyjnego toczącego się przed KNF ujawniono fakt prowadzenia postępowania karnego, to wobec spoczywającego na organie nadzoru z mocy art. 7 k.p.a. obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podjęto kroki zmierzające do dokładnego ustalenia ewentualnego wpływu postępowania karnego na postępowanie administracyjne.
W związku z powyższym organ nadzoru przyjął, iż kandydat G. B., sprawując funkcję [...] W. S.A., nie podjął działań zmierzających do zablokowania w trakcie posiedzenia Rady Nadzorczej w dniu [...] sierpnia 2000 r. uchwały o wyrażeniu zgody na zaangażowanie b. w udzielanie "kredytów za pośrednictwem A. Sp. z o.o. oraz uchwały o zaakceptowaniu umowy" inwestycyjnej z T., pomimo świadomości, że powyższe umowy zawarte w dniu [...] sierpnia 2000 r. były w wielu aspektach skrajnie niekorzystne dla B., a wręcz w przypadku ich egzekwowania realnie zagrażały jego wypłacalności. Organ nadzoru ustalił, iż kandydat, uczestnicząc w podejmowaniu uchwał akceptujących zawarcie tych umów, stworzył sytuację narażenia interesów B. na niebezpieczeństwo. Podkreślił, iż to Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego, pełniący wówczas funkcję organu nadzoru w efekcie analizy powyższego stanu faktycznego złożył do Prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. KNF uznała za przekonujące argumenty o nieprawidłowości zachowań kandydata, w oparciu o ustalenia, iż wspomniane wyżej umowy, zawierane przez W. S.A. z podmiotami wchodzącymi w skład grupy S. (dalej "G."), charakteryzowały się dużą dysproporcją przyjętych pomiędzy stronami korzyści i zobowiązań, nadmiernym jednostronnym obciążeniem B. ryzykiem konieczności zapłaty kar umownych oraz istotnym wzrostem ryzyka kredytowego związanym z ich realizacją. Organ wskazał, że ustalenia Prokuratury zawarte w postanowieniu o umorzeniu postępowania okazały się ponadto zbieżne z treścią Protokołu z Inspekcji Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego z dnia [...] października 2000 r., w którym inspektorzy wskazali na brak należytej staranności przy zabezpieczaniu interesów W. S.A. przy podpisywaniu umów z podmiotami skupionymi w ramach G., a także z zeznaniami G. B., który określił podpisane umowy jako "straszak" na część akcjonariatu nie wywodzącą się z G. Analiza dowodów dała asumpt twierdzeniu o braku po stronie kandydata wymaganej prawem rękojmi.
Nie doszło przy tym – w ocenie organu – do naruszenia zasady domniemania niewinności, gdyż organ rozstrzygnięcie oparł na wyżej wskazanych faktach, a nie na ustaleniu popełnienia przez kandydata przestępstwa, do czego brak było podstaw. Na podstawnie zgromadzonego stanu faktycznego organ stwierdził natomiast, iż w karierze zawodowej G. B. ujawniono zachowania i skłonności, "które nie pozwalają na sformułowanie w kontekście jego osoby pozytywnej prognozy należytego pełnienia funkcji członka zakładu ubezpieczeń".
Odnosząc się do drugiego z zarzutów podniesionych przez stronę, iż organ nadzoru rozpatrujący sprawę z wniosku strony o wyrażenie zgody na powołanie kandydata na Prezesa Zarządu Spółki w I instancji dopuścił się naruszenia art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy w związku z art. 27 ust. 7 ustawy, organ w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. Strona już podnosiła, iż zarzuty stawiane G. B. dotyczą działania na szkodę instytucji finansowej (B.), a przedmiotem postępowania wszczętego wnioskiem strony nie jest żądanie wyrażenia zgody na wykonywanie przez ww. osobę funkcji prezesa zarządu instytucji finansowej "w ogóle", lecz Prezesa Zarządu konkretnego zakładu ubezpieczeń: strona zwracała również uwagę, iż art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy wymaga, aby członek zarządu dawał rękojmię prowadzenia w sposób należyty spraw zakładu ubezpieczeń, a nie spraw instytucji finansowej "w ogóle". Organ wyraził pogląd, iż kwestia oceny działalności G. B. w związku z pełnioną funkcją członka Rady Nadzorczej B. ma wpływ na ocenę rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. KNF podkreśliła, iż jakkolwiek możliwe jest wskazanie okoliczności, które byłyby istotne przy ocenie rękojmi należytego prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń, a irrelewantne przy ocenie rękojmi należytego prowadzenia spraw b. (np. szczególne predyspozycje zawodowe, przydatne przy działalności ubezpieczeniowej, a nieprzydatne w bankowości), niemniej ocena postawy i hierarchii wartości prezentowanych przez kandydata jest uniwersalna w każdym sektorze rynku finansowego, ponieważ w każdym z tych sektorów zachodzi ryzyko przedkładania interesów korporacyjnych ponad interesami klientów.
Organ nadzoru co do zasady podzielił pogląd strony, iż konieczna jest indywidualizacja oceny rękojmi kandydata w kontekście specyfiki konkretnego zakładu ubezpieczeń, w którym kandydat ten ma pełnić funkcję członka zarządu. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż obowiązkiem organu nadzoru, który twierdzi, iż nie został spełniony wymóg określony w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy jest wykazanie, iż właśnie ta osoba, którą proponuje właściwy organ zakładu ubezpieczeń na członka zarządu, nie daje rękojmi prowadzenia spraw tego właśnie zakładu w sposób należyty. Jednakże, istnieje pewien katalog cech i predyspozycji, których posiadanie przez kandydata jest pożądane z punktu widzenia każdego zakładu ubezpieczeń, a także innych instytucji finansowych takich jak b. (a wręcz każdego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą), takich jak m.in. uczciwość, odpowiedzialność, profesjonalizm, które to postawy etyczne, nie mają charakteru względnego, co oznacza, że ich ocena nie podlega różnicowaniu w zależności od wykonywanej funkcji w konkretnej instytucji finansowej.
Organ wskazał, iż G. B., sprawując w 2000 r. funkcję [...] B., nie podjął żadnych kroków w celu niedopuszczenia do zawarcia przez W. S.A. umów nie zapewniających odpowiedniego poziomu zabezpieczenia interesów B. Organ podkreślił, iż w owym czasie sytuacja panująca w W. S.A. była niestabilna i pilnie wymagała wdrożenia szeregu reform, a przede wszystkim dokapitalizowania oraz wdrożenia sprawnej polityki zarządzania ryzykiem. Działania sanacyjne w ramach B. nie zostały jednak podjęte, zaś interes majątkowy B. i jego depozytariuszy został zignorowany przez skonfliktowane władze B. (w tym również G. B.), które w ramach B. koncentrowały się przede wszystkim na zabezpieczeniu partykularnych interesów korporacyjnych. Organ nadzoru zwrócił również uwagę na fakt, iż kandydat, podejmując działania w W. S.A. jako [...] B., piastował jednocześnie stanowisko Prezesa Zarządu T. oraz Prezesa Zarządu w A. Sp. z o.o., co oznacza, że działał w warunkach konfliktu interesów stron zawieranych umów. Zdaniem organu pogląd o braku stosownej rękojmi jest w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniony na podstawie zestawienia postawy G. B. w czasie, gdy sprawował funkcję Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej B.z pożądaną hierarchią wartości osoby sprawującej funkcję kierowniczą w zakładzie ubezpieczeń. Prezentowane przez kandydata wysokie kwalifikacje nie zmieniają poglądu organu w powyższej kwestii.
Odnosząc się do argumentu, iż profesjonalizm kandydata spowodował poprawę stanu finansowego zarządzanych przez niego instytucji finansowych, organ nadzoru stanął na stanowisku, iż wpływ na kondycję finansową zakładu ubezpieczeń miał cały Zarząd T., a nie wyłącznie G. B.
Organ podkreślił ponadto, iż nieprzerwanie od wielu lat istnieje stan niepewności co do faktu, iż składka w ramach ubezpieczenia [...], jest wyliczana w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań T.
Tymczasem -w jego ocenie- G. B., składając zeznania przed organem nadzoru w charakterze świadka w dniach [...] stycznia 2009 r. i [...] października 2009 r., zbagatelizował tę problematykę.
Organ nadzoru wskazał, iż okoliczność wystąpienia trudności z ustaleniem, czy stosowana przez T. składka jest wyznaczana zgodnie z wymogami określonymi w art. 18 ust. 1 ustawy jest wprawdzie przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed organem nadzoru.
Zdaniem organu, "problem ubezpieczenia [...]" przypisać można działalności G. B. - kandydata na Prezesa Zarządu Spółki i T., który bowiem w ramach swoich kompetencji posiada obowiązek monitorowania działalności T., oraz nadzoruje dział zarządzania ryzykiem we współpracy z Członkiem Zarządu K. K., odpowiedzialnym za działem ubezpieczeń, legitymującym się zgodą organu nadzoru na powołanie.
Ponadto organ wskazał, iż w toku kontroli organu nadzoru przeprowadzonej w T. w dniach od [...] maja 2008 r. do [...] czerwca 2008 r. aktuariusz zatrudniony w T. oświadczył, iż stawki składki dla poszczególnych grup ryzyka zostały ustalone w 1997 r. podczas tworzenia produktu i nie były modyfikowane, a także, iż T. nie dysponuje materiałami dokumentującymi proces opracowywania metodologii ustalania wysokości składki ubezpieczeniowej. Protokół kontroli został podpisany przez Prezesa Zarządu T. G. B. Konsekwencją powyższego było przyjęcie przez organ nadzoru w zaleceniu z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie wyznaczania składki w ubezpieczeniu [...] w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia oraz pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej T. oraz w decyzji zobowiązującej do jego wykonania, iż zakład nie posiada dokumentacji pozwalającej na ustalenie składki ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia [...] adekwatnej do ryzyka.
W opozycji do powyższych twierdzeń stoi fakt, iż strona złożyła do akt sprawy dokumenty, które stanowią, zgodnie z jej oświadczeniem, materiały dokumentujące metodologię ustalania wysokości składki ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia [...]. Organ podkreślił, iż niezależnie od oceny, czy przedłożone przez T. dokumenty mogą zostać zakwalifikowane jako dokumentacja dotycząca metodologii wyznaczania wysokości składki ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu [...], należy stwierdzić, iż G. B. wprowadził w powyższy sposób organ nadzoru w błąd.
W ocenie organu powyższe stanowi kolejną okoliczność potwierdzającą, iż nie wywiązuje się on należycie ze swoich obowiązków wynikających z pełnienia przezeń funkcji Prezesa Zarządu T., co z kolei negatywnie wpływa na ocenę rękojmi kandydata.
Odnosząc się do wniosku o wezwanie G. B. na posiedzenie KNF i przesłuchanie go przez członków KNF w celu umożliwienia bezpośredniego poznania osoby kandydata i celem bezpośredniej oceny spełnienia przez niego przesłanki rękojmi organ wskazał, iż postanowił nie uwzględnić powyższego wniosku, uznając, iż wzmiankowane żądanie dotyczy okoliczności stwierdzonych innymi dowodami. Wskazał, iż G. B. był w toku sprawy przesłuchiwany w charakterze świadka dwukrotnie, tj. w dniu [...] stycznia 2009 r. oraz dniu [...] października 2009 r. Strona nie wskazała żadnych argumentów na poparcie swojego wniosku o kolejne przesłuchanie.
W odniesieniu do wniosku strony o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił zawieszenia, zaś w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał postanowienie o utrzymaniu w całości postanowienia odmawiającego zawieszenia wzmiankowanego postępowania. KNF stwierdziła, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zachodzi przesłanka określona w art. 98 § 1 in fine k.p.a., tj. iż zawieszenie postępowania zgodnie z żądaniem strony zagraża interesowi społecznemu, zidentyfikowanemu jako interes osób ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia. Interesowi temu zagraża stan niepewności prawnej związanej z faktem, iż w skład zarządu T. wchodzi G. B., który nie legitymuje się zgodą organu nadzoru na powołanie.
Mając na względzie przedłożone przez T. w dniu [...] stycznia 2010 r.
dokumenty, zaś w szczególności opracowanie sporządzone przez firmę M. oraz Uchwałę Zarządu T. podjętą po zapoznaniu się z przedmiotowym opracowaniem organ stwierdził na wstępie, iż strona nie wywiązała się ze swojej wcześniejszej deklaracji zawartej we wniosku o zawieszenie postępowania, iż raport firmy M. zostanie przedłożony do akt sprawy w grudniu 2009 r. Niezależnie od powyższego zwrócił uwagę na fakt, iż w dniu sporządzenia wzmiankowanego raportu Zarząd T. podjął decyzję o zwołaniu posiedzenia Zarządu, na którym podjął jednogłośnie uchwałę określającą zakres niezbędnych zmian w ubezpieczeniu [...], tj. w zakresie taryfy składek w ubezpieczeniu [...] oraz ogólnych warunków umów w ramach tego ubezpieczenia. Wprowadzenie przez Zarząd zmian w ubezpieczeniu [...] w trybie pilnym tj. tego samego dnia co sporządzenie raportu koresponduje z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w toku przedmiotowego postępowania, potwierdzając istnienie istotnych zagrożeń w obszarze ubezpieczenia [...] wynikających ze stanu niepewności, czy składka w wysokości stosowanej dotychczas przez T. jest adekwatna do ryzyka. Gdyby bowiem raport firmy M. potwierdził prawidłowość stosowanej przez T. metody kalkulacji składki w ubezpieczeniu [...], zmiany w tym ubezpieczeniu nie byłyby konieczne w tak krótkim okresie czasu tj. kilku - kilkunastu godzin od przekazania raportu. Tym samym akcentowana przez organ nadzoru w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. okoliczność, iż G. B. postrzegany przez Radę Nadzorczą T. jako najbardziej doświadczony Członek Zarządu nie dostrzegł istotności stanu niepewności w zakresie stosowanej metody kalkulacji składki w ubezpieczeniu [...] oraz niezmiennie kwestionował akcentowaną przez KNF potrzebę wyeliminowania tego stanu niepewności zachowuje w pełni swoją aktualność i rzutuje negatywnie na ocenę rękojmi kandydata. Podkreślić należy, iż G. B. jako osoba kierująca T., dopuścił do sytuacji, w której strategiczny produkt T. funkcjonował przez wiele lat pomimo istnienia poważnych wątpliwości dotyczących jego podstawowych założeń, w tym w szczególności związanych z kwestią adekwatności składki ubezpieczeniowej do ryzyka. Kandydat nie tylko nie zidentyfikował powyższej okoliczności, ale także konsekwentnie kwestionował zastrzeżenia organu nadzoru dotyczące ubezpieczenia [...], które powziął on po przeprowadzeniu w T. kontroli działalności w 2008 r. G. B. pomimo wydania przez organ nadzoru w dniu [...] grudnia 2008 r. zaleceń w przedmiocie wyznaczania składki ubezpieczeniowej z tytułu umów zbiorowego ubezpieczenia depozytów członków S. w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń, skupiał się raczej na polemice z organem nadzoru, niż na podjęciu stosownych działań zmierzających do jak najszybszego wyeliminowania wszelkich wątpliwości związanych z funkcjonowaniem ubezpieczenia [...]. Do dokonania zmian w ramach przedmiotowego produktu skłoniło go dopiero opracowanie firmy M. Podkreślić jednak należy, że działania te zostały podjęte ze znacznym opóźnieniem. Organ nadzoru w niniejszym postępowaniu nie ocenia, czy zmiany wprowadzone w związku raportem powodują, że metodologia wyliczania wysokości składki jest prawidłowa, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena kandydatury G. B. Ocena ta dokonuje się - w zakresie przesłanki rękojmi - na podstawie sformułowania względem kandydata prognozy przyszłych zachowań w oparciu o jego przeszły dorobek. Przytaczane powyżej okoliczności wyraźnie wskazują, że w ramach swej przeszłej działalności w T. G. B. przez długi czas lekceważył występowanie stanu nieprawidłowego w zakresie metodologii ustalania taryf składek za ubezpieczenie [...], nie reagował przy tym na zalecenie organu nadzoru, a dopiero raport firmy M. skłonił go do podjęcia pewnych działań zmierzających do zapewnienia adekwatności składki ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia [...].
Zdaniem organu, także okoliczności związane z zawarciem niekorzystnej umowy w imieniu W. SA uzasadniały pogląd o braku rękojmi po stronie G. B. KNF wskazała mianowicie, iż dowodzą one przyzwolenia ze strony kandydata na powstanie stanu zagrażającego wypłacalności instytucji finansowej, co jest w oczywisty sposób niezgodne z wartościami chronionymi przez ustawodawcę (w tym przypadku poprzez przyzwolenie na powstanie po stronie B. zobowiązań przekraczających jego możliwości finansowe), wskazują na wykorzystanie instrumentów prawnych w stosunkach gospodarczych w celach nieakceptowanych na rynku finansowym (kandydat przyznał wprost, że kara umowna w zastrzeżonej wysokości miała być "straszakiem" względem akcjonariuszy B., choć na rynku finansowym preferowane wartości to zaufanie i jawność);
stanowią dowód nienależytego zachowania kandydata w warunkach konfliktu interesów, przejawiającego się brakiem transparencji oraz preferowaniem interesów jednej ze stron, gdy tymczasem popadanie w takie sytuacje jest wartością niepożądaną na rynku finansowym (w procesie przejmowania W. S.A. przez T. kandydat występował jednocześnie jako członek władz B., jak i T. i zaakceptował umowę zgodną z interesami korporacyjnymi T. i podmiotów z nim powiązanych, a godzącą w byt finansowy B.);
wykazują skłonność do preferowania interesów korporacyjnych ponad interesy klientów instytucji finansowych, co jest niemożliwe do zaakceptowania dla organu odpowiedzialnego za ochronę interesów tych klientów (akceptacja umowy przewidującej ww. kary pieniężne była zgodna z interesami korporacyjnymi T., natomiast niebezpieczna dla osób, które złożyły depozyty w W. S.A.);
ujawniają brak konsekwencji w działaniu kandydata (który z jednej strony określał ww. kary umowne jako "straszak", twierdząc, że nigdy nie miały być w praktyce wykorzystane, z drugiej natomiast dopuszczał możliwość ich egzekwowania), natomiast na rynku finansowym niewątpliwą wartością jest przewidywalność działań i decyzji.
Organ wskazał nadto na nieprawidłowości związane z bezpośrednim zarządzaniem przez kandydata instytucjami finansowymi w charakterze Prezesa Zarządu jako uzasadniające przyjęty w rozstrzygnięciach pogląd o braku rękojmi. Należą do nich w szczególności:
- brak dokumentacji w zakresie stosowanej przez T. metodologii wyceny składki w ubezpieczeniu [...] został wykryty przez organ nadzoru, a kandydat pierwotnie wręcz zaprzeczał istnieniu jakichkolwiek nieprawidłowości. Oznacza to, że nie zadziałały w zakładzie ubezpieczeń odpowiednie procedury mające wykrywać stany nieprawidłowe. Tymczasem sama kontrola wewnętrzna, jak też sfera zarządzania ryzykiem (co dotyczy ustalania wysokości składki), mieszczą się w zakresie bezpośredniej odpowiedzialności G. B. w aktualnej strukturze Zarządu T. Prowadzi to do konkluzji o wadliwości w funkcjonowaniu tych elementów przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego, za które kandydat odpowiada; twierdzenia T. o konieczności wdrożenia nowego modelu oceny ryzyka ubezpieczeniowego dowodzą istotnej skali nieprawidłowości, gdyż w przeciwnym wypadku T. nie stwierdziłoby potrzeby tak dalekiej (i czasochłonnej) zmiany w swej działalności;
- owa skala koniecznych zmian dowodzi, że T. dotychczas nie prowadziło bieżącej oceny ryzyka (twierdzenia o znikomej szkodowości nie mogą się tutaj obronić, gdyż w istotę działalności ubezpieczeniowej wpisana jest zmienność szkodowości i możliwość eskalacji wypadków ubezpieczeniowych, zwłaszcza przy zmieniających się uwarunkowaniach tego aspektu obrotu gospodarczego, którego dotyczą ubezpieczane ryzyka).
Zdaniem organu w T. nie dostrzeżono problemu braku należytych standardów oceny ryzyka przy podstawowym produkcie ubezpieczeniowym T., w szczególności od lat stosowano niezmienione stawki ubezpieczeniowe bez pogłębionych analiz ich adekwatności, co narażało T. na ryzyko braku dostatecznych środków pozwalających na realizację zobowiązań z umów ubezpieczenia. Podkreślenia wymaga jeszcze raz, że nie chodzi o wąski wycinek działalności T., ale produkt o znaczącym udziale w przypisie składki zebranej ogółem przez T. i o dużym znaczeniu społecznym (ubezpieczenie depozytów złożonych w kasach oszczędnościowo-kredytowych). Zarówno za kwestie zarządzania ryzykiem, gdzie pojawiła się ta nieprawidłowość, jak i za kontrolę wewnętrzną, która nie zdołała ujawnić tej nieprawidłowości, odpowiada G. B. Jednocześnie kandydat nie jest w stanie stworzyć warunków do szybkiego usunięcia nieprawidłowości, ani choćby ograniczenia ryzyk, jakie wynikają ze stwierdzonej/nieprawidłowości, do czasu ostatecznego jej uchylenia.
Konkludując organ stwierdził, iż brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia istnienia zdolności prowadzenia T. zgodnie z prawem jest przeszkodą w przypisaniu G. B. statusu osoby cieszącej się wymaganą przez przepisy rękojmią.
Od powyższej decyzji została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji w całości.
Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 27 ust. 2 pkt 4) w związku z art. 27 ust. 7 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.) ("Ustawa o działalności ubezpieczeniowej") polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy wyrażenia zgody na sprawowanie funkcji prezesa zarządu przez kandydata z powodu niedawania przez niego rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty, mimo oczywistego braku przesłanek do wydania rozstrzygnięcia negatywnego.
1. rażące naruszenie art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, z późn. zm.) ("Konstytucja RP") poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady wolności działalności gospodarczej polegającym na bezpodstawnej odmowie wyrażenia zgody na powołanie na prezesa zarządu kandydata akcjonariuszy T., pomimo spełniania przez niego warunków przewidzianych przez właściwe przepisy prawa i przez to ograniczanie swobody prowadzenia działalności gospodarczej,
2. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) ("KPA"), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,
3. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na uwzględnianiu przy ocenie rękojmi G. B. do sprawowania funkcji Prezesa Zarządu zakładu ubezpieczeń wyłącznie okoliczności przemawiających - w ocenie organu nadzoru — na jego niekorzyść, z jednoczesnym pominięciem lub nienadaniem należytej wagi okolicznościom przemawiającym na jego korzyść, jak również polegające na dokonywaniu dowolnych ustaleń faktycznych oraz niedokładnym rozpatrzeniu sprawy,
4. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z raportu firmy audytorskiej M. co do okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, co naruszyło również prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.),
5. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a., art. 104 § 2 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, polegające na wydaniu w niniejszej sprawie decyzji w warunkach obowiązywania wcześniejszej decyzji KNF z dnia [...] lipca 2009 r. ([...]) przesądzającej o tym, że skład zarządu T. jest sprzeczny z prawem, co implikowało konieczność wydania decyzji negatywnej w niniejszej sprawie (a to w celu potwierdzenia przez organ nadzoru własnego, wcześniejszego stanowiska przyjętego w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o sprzeczności składu zarządu T. z prawem).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca uzupełniła skargę dodatkowymi informacjami potwierdzającymi spełnienie przesłanki rękojmi przez G. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W niniejszym postępowaniu kontroli sądowoadministracyjnej poddana została decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] czerwca 2009 r. odmawiającą wyrażenia zgody na powołanie G. B. na Prezesa Zarządu T. z siedzibą w S.
Sąd doszedł do przekonania o częściowej zasadności zarzutów zawartych w skardze kwestionującej legalność podjętej przez Komisję decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Kwestią podlegającą rozstrzygnięciu była prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego w zakresie przesłanek materialnoprawnych wyznaczonych przez normy zawarte w art. 27 ust. 2 pkt 4 i art. 27 ust. 7 w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (U.o.d.u.) oraz art. 11. ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z dnia 4 września 2006 r.).
Ustawodawca w art. 27 ust. 2-4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej wymienił wymagania, jakie musi spełniać kandydat na członka zarządu. Organ nadzoru, do którego wpłynął wniosek o wyrażenie zgody, dokonuje weryfikacji ustaleń organu zakładu ubezpieczeń właściwego w zakresie powołania członków zarządu co do spełnienia przez proponowanego kandydata wymagań, o których stanowi art. 27 ust. 2 - 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Obowiązek ponownej weryfikacji wynika wprost z treści art. 27 ust. 7 cytowanej ustawy, w myśl którego organ nadzoru może w drodze decyzji odmówić wyrażenia zgody na powołanie osoby wchodzącej w skład zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń w sytuacji, w której nie spełnia ona warunków określonych w ust. 2-4.
Podkreślenia wymaga, iż kompetencja organu przyznana organowi nadzoru na mocy art. 27 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej w zakresie kształtowania składu osobowego zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń jest ograniczona do prawa odmowy wyrażenia zgody. Może to nastąpić wyłącznie w sytuacji nie spełnienia przez wskazaną osobę ustawowych wymagań stawianych członkom zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu, przepis art. 27 ust. 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, nie stanowi o uprawnieniu organu nadzoru do odmowy wyrażenia zgody na powołanie członka zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, lecz o obowiązku wydania decyzji o odmowie wyrażenie zgody na powołanie osoby nie spełniającej wymagań określonych w art. 27 ust. 2-4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Członkiem zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń może być bowiem jedynie osoba spełniająca wymagania ustawowe, co podlega weryfikacji ze strony organu nadzoru, który, po dokonaniu pozytywnych ustaleń w zakresie spełnienia przez kandydata na członka zarządu wymagań stawianych w art. 27 ust. 2-4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zobligowany jest do wyrażenia zgody na jego powołanie. Natomiast, gdy proponowana osoba nie spełnia wymagań określonych w art. 27 ust. 2-4, obowiązkiem organu nadzoru jest wydanie decyzji o odmowie wyrażenia zgody na powołanie tej osoby na członka zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w tym także na prezesa zarządu.
W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność spełniania przez G. B. wymogów formalnych określonych w art. 27 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 jak również w art. 27 ust. 3 i 4 U.d.u.
Podstawą odmowy wyrażenia zgody przez KNF było przyjęcie, iż nie spełnia on przesłanki rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty (art. 27 ust. 2 pkt 4 U.d.u.).
Problematyka oceny prawnej nieostrego pojęcia rękojmi była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 348/05 (LEX Nr 194410) zawarł następujące poglądy prawne, które Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w pełni podziela: "Wśród wymagań stawianych członkom zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń, w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, zawarty jest wymóg rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. Jest to jedyny wymóg zawierający kryterium ocenne poprzez posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem nieokreślonym. Tworząc normatywne przesłanki do zapewnienia odpowiedniej realizacji zadań przewidzianych dla członków zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń ustawodawca poprzez użycie w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, kryterium ocennego pozostawił, przede wszystkim, organowi nadzoru margines swobody w zakresie oceny stanu faktycznego i konkluzji wynikających z tej oceny. Pozostawienie takiej swobody uprawnionemu organowi nie oznacza jednak w żadnej mierze dowolności w ocenie stanu faktycznego, gdyż im bardziej nieokreślone są przesłanki podjęcia decyzji, tym bardziej szczegółowe i pełne musi być uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo rozumienia danego pojęcia. To zatem organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania. Zważyć jeszcze należy i na to, że omawiany wymóg odnosi się zarówno do konkretnej osoby, w stosunku do której organ zakładu ubezpieczeń właściwy w zakresie powołania członków zarządu wystąpił z wnioskiem do organu nadzoru o wyrażenie zgody na jej powołanie, jak i do konkretnego zakładu ubezpieczeń, którego członkiem zarządu miałaby zostać ta osoba. Ocena, czy jak nazywa to strona skarżąca "zdekodowanie" treści normatywnej pojęcia nieokreślonego musi odnosić się zarówno do określonej osoby jak i do określonej sytuacji / konkretnego zakładu ubezpieczeń/. Obowiązkiem organu twierdzącego, iż nie został spełniony wymóg określony w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej jest więc wykazanie, że właśnie ta osoba, którą proponuje właściwy organ zakładu ubezpieczeń na członka zarządu nie daje rękojmi prowadzenia spraw tego właśnie zakładu w sposób należyty. Przy takim rozumieniu terminu "rękojmi prowadzenia spraw zakładu w sposób należyty" następuje pełne jego zindywidualizowanie skutkujące między innymi tym, że pozytywna ocena spełnienia omawianego wymogu w stosunku do określonego zakładu ubezpieczeń nie przesądza w żadnej mierze o tym, że ta sama osoba będzie dawała rękojmię prowadzenia spraw innego zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. Prognozowanie w tym względzie, jak już wskazano odnosić się musi do konkretnych zdarzeń czy zachowań z przeszłości kandydata, które pozwalają w sposób logicznie uzasadniony przewidywać przyszłość odnoszącą się do rzetelności wypełniania obowiązków ciążących na członku zarządu, skutkujących należytym prowadzeniem spraw danego zakładu ubezpieczeń".
W ramach postępowania zapoczątkowanego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r. o powołanie G. B. na Prezesa Zarządu obydwu T., zbadano dwie grupy przesłanek, które zostały w zaskarżonych decyzjach wskazane jako uzasadniające odmowę udzielenia wnioskowanej zgody.
Mianowicie, dokonując oceny przesłanki rękojmi G. B. w powyższym kontekście, organ zaakcentował w szczególności okoliczności podjęcia przez G. B. ramach Rady Nadzorczej W. SA z siedzibą w K. (dalej jako: B.) czynności zmierzających do "siłowego przejęcia" przez T. z siedzibą w S., z jednoczesnym narażeniem interesów depozytariuszy tego B. Po drugie organ nadzoru uznał, iż na ocenę rękojmi G. B. negatywnie wpływa fakt stwierdzenia w trakcie kontroli przeprowadzonej przez KNF w T. w okresie od [...] maja 2008 r. do [...] czerwca 2008 r. braku transparentnych zasad w prowadzonej przez T. działalności ubezpieczeniowej. Organ nadzoru podkreślił przy tym fakt istnienia w T. stanu niepewności w obszarze działalności T. dotyczącym ustalania wysokości składek ubezpieczeniowych z tytułu zbiorowego ubezpieczenia depozytów (ubezpieczenie [...]), które stanowi strategiczny produkt T.
Sąd doszedł do przekonania, że zgromadzone w sprawie dowody nie uzasadniają w sposób jednoznaczny poglądu organu nadzoru, iż w niniejszej sprawie istnieją konkretne, zarzucalne G. B. fakty, a zatem odnoszące się indywidualnie do jego osoby, potwierdzające pogląd o jego negatywnych cechach bądź predyspozycjach, dyskwalifikujących jego osobę do zajmowania stanowiska Prezesa Zarządu skarżących T.
Organ oparł pogląd o podjęciu przez G. B. czynności na szkodę depozytariuszy B. na podstawie materiałów zgromadzonych w sprawie karnej, która zakończyła się postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną zarzucanych podejrzanemu czynów. Organ stwierdził, że działając jako [...] W. oraz jako Prezes Zarządu T., w 2000 r. G. B. zawarł umowy zawierające klauzule nie zapewniające na odpowiednim poziomie interesów B. Nadto organ przyjął, iż działał on w warunkach konfliktu interesów. Wyprowadził z tego wniosek, iż wykazuje on skłonności do przedkładania interesów korporacyjnych ponad interes klientów.
Sąd natomiast doszedł do przekonania, iż tego rodzaju wnioski są nieuprawnione i zbyt daleko idące na tle materiałów zgromadzonych w sprawie, zeznań G. B., a przede wszystkim – materiałów prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, w tym w szczególności uzasadnienia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż organ opierając się na materiałach tego postępowania (dołączonych do akt administracyjnych) nie naruszył zasady domniemania niewinności, gdyż był uprawniony do wyciągania samodzielnych wniosków z faktów, których G. B. nie negował. Naruszył natomiast zasady określone w art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 2 k.p.a. rozważając zgromadzony materiał w sposób jednostronny, poprzez ograniczenie się do dowodów uzasadniających tezę o braku rękojmi po stronie G. B. Kandydat wyjaśnił fakt zawierania umów opatrzonych wysokimi karami umownymi powołując się na konieczność osiągnięcia określonego celu ekonomicznego. Organ oceniając sam fakt zawierania umów określonej treści pominął całkowicie kontekst, w jakim powstawały. W postępowaniu karnym umowy były poddane głębszej analizie, z opiniami biegłych włącznie. W aktach administracyjnych znajduje się opinia z dnia [...] lipca 2006 r. biegłych sądowych Sądu [...] w [...] sporządzona na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę [...] w [...]: dr. M. B. – biegłego d/s analiz i ocen prawidłowości funkcjonowania podmiotów gospodarczych i mgr A. N. – biegłej d/s rachunkowości i finansów (biegły rewident). Jak wynika z treści wniosków końcowych tej opinii, biegli stwierdzili, iż "oceniając zawierane przez W. SA umowy i związane z nimi przepływy środków oraz z drugiej strony biorąc pod uwagę dynamikę rozwoju G. od początku jej powstania do momentu wydania niniejszej opinii, biegli nie mogą wykluczyć sytuacji, w której interes G. (w skład której de facto w okresie zawieranych transakcji wchodził W. SA) uzasadniał zawieranie analizowanych umów zapewniając dla W. SA przetrwanie kryzysu finansowego. Interesem akcjonariuszy W. SA było zapewnienie b. warunków dla dalszego funkcjonowania (problem adekwatności kapitałowej – konieczność podwyższenia kapitału). Nie można wykluczyć, że również cele długookresowe W. SA (stabilizacja sytuacji ekonomicznej b.) były uwarunkowane realizacją umów zawieranych z podmiotami G. oraz wynikającymi z tych umów transakcjami." Prokuratura [...] w [...] umarzając postępowanie przygotowawcze stwierdziła natomiast, iż "stan narażenia interesów B. niewątpliwie wywołany potencjalnymi konsekwencjami wynikającymi z nadmiernie ryzykownych dla B. zapisów umów został w istocie usunięty bez negatywnych konsekwencji w sytuacji, gdy osiągnięcie celu nadrzędnego zawieranych kontraktów w postaci dokapitalizowania B. i powiązania kapitałowego z g. stało się niemożliwe z przyczyn niezależnych od kontrahentów" (s. [...] postanowienia). W podsumowaniu swoich ustaleń Prokuratura [...] stwierdziła, że "(...) motywacja sprawców, a także okoliczności popełnienia czynu, pomimo przejściowego wywołania stanu narażenia na szkodę interesów majątkowych B. pozwala na ocenianie ich zachowań jako dokonanych w społecznie akceptowalnym interesie zapewnienia stabilizacji ekonomicznej tego podmiotu i wiążącego się z tym stanem bezpieczeństwa dla lokat jego klientów w obliczu realnie grożącej mu upadłości".
Jak wynika z powyższego – posługiwanie się przez organ argumentem o zawieraniu przez G. B. umów szkodliwych dla b. i jego klientów tylko i wyłącznie na podstawie brzmienia klauzul umownych, stanowi wadę rozumowania polegająca na niedostatecznym przeanalizowaniu posiadanych materiałów dowodowych i wyodrębnieniu jednego z dowodów z kontekstu sytuacyjnego. Jeżeli bowiem uznać omawiane działania jako "zapewniające b. warunki dla dalszego funkcjonowania", to trudno uznać, aby równocześnie były one niekorzystne dla jego klientów. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, iż przesłanka rękojmi winna być oceniana zarówno w odniesieniu do konkretnej osoby, w stosunku do której organ zakładu ubezpieczeń właściwy w zakresie powołania członków zarządu wystąpił z wnioskiem do organu nadzoru o wyrażenie zgody na jej powołanie, jak i do konkretnego zakładu ubezpieczeń, którego członkiem zarządu miałaby zostać ta osoba. W niniejszej sprawie związek pomiędzy kontrowersyjnymi decyzjami podejmowanymi przez W., w którym G. B. był [...] w 2000 r., a rękojmią, jaką winien legitymować się na stanowisku prezesa T. nie został, zdaniem Sądu, wykazany. Trafny także jest zarzut skargi dotyczący zbędnego użycia w treści decyzji terminu "siłowe przejęcie" b. przez G., nie poprzedzonego wywodami wyjaśniającymi zasadność takiego pejoratywnego określenia i nie popartego wyjaśnieniem związku podnoszonej okoliczności z indywidualnymi działaniami G. B., rzutującymi na ocenę jego rękojmi w sprawie niniejszej.
Kolejna grupa zarzutów stawianych G. B. wynika z poglądu organu o niedostatecznym zabezpieczeniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uprawnionych i uposażonych z umów ubezpieczenia ze względu na fakt stwierdzonego w ramach działalności T. "stanu niepewności prawnej", wyrażającej się w nieposiadaniu przez T. stosownej dokumentacji potwierdzającej, iż składka ubezpieczenia [...] jest wyliczana w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań T. Zgodnie z art. 18 ust. 1 U.d.u., wysokość składek ubezpieczeniowych ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego. W świetle ustaleń zespołu inspekcyjnego, zawartych w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2008 r. istnieją wątpliwości co do zgodności z prawem w zakresie funkcjonowania ubezpieczenia [...], które stanowi strategiczny produkt T. Zastrzeżenia organu nadzoru w toku wspomnianej kontroli wzbudził m.in. sposób wyznaczania składki na ubezpieczenie powyższego ryzyka, w szczególności z uwagi na brak materiałów dokumentujących proces opracowywania metodologii wyceny składki. Z powyższego organ nadzoru wyprowadził wniosek o odpowiedzialności osobistej G. B. za niedostateczne działania w ramach obowiązku monitorowania działalności T., jak też w ramach nadzorowania działu zarządzania ryzykiem. Z drugiej strony organ zarzuca, iż G. B. "bagatelizuje problem dotyczący stanu niepewności w zakresie adekwatności składki w ubezpieczeniu [...]" oraz "utrudnia organowi nadzoru ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie". Organ wskazał, iż w toku kontroli organu nadzoru przeprowadzonej w T. w dniach od [...] maja 2008 r. do [...] czerwca 2008 r. aktuariusz oświadczył, iż stawki składki dla poszczególnych grup ryzyka zostały ustalone w 1997 r. podczas tworzenia produktu i nie były modyfikowane, a także, iż T. nie dysponują materiałami dokumentującymi proces opracowywania metodologii ustalania wysokości składki ubezpieczeniowej. Konsekwencją powyższego było przyjęcie przez organ nadzoru w zaleceniu z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie wyznaczania składki w ubezpieczeniu [...] w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia oraz pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej T. oraz w decyzji zobowiązującej do jego wykonania, iż zakład nie posiada dokumentacji pozwalającej na ustalenie składki ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia [...] adekwatnej do ryzyka. W terminie późniejszym strona złożyła jednak do akt sprawy dokumenty, które stanowią, zgodnie z jej oświadczeniem, materiały dokumentujące metodologię ustalania wysokości składki ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia [...].
Składa się na nią dokument nieopatrzony datą, zgodnie z oświadczeniem strony sporządzony we wrześniu 1997 r. pt. "Założenia do taryfy składek zbiorowego ubezpieczenia depozytów członków S." oraz uzupełniające dokumenty związane z podwyższeniem sumy gwarantowanej w ubezpieczeniu [...] z [...] Euro do [...] Euro. Organ uznał, iż "niezależnie od oceny, czy przedłożone przez T. dokumenty mogą zostać zakwalifikowane jako dokumentacja dotycząca metodologii wyznaczania wysokości składki ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu [...] (...) fakt wprowadzenia organu nadzoru w błąd jest okolicznością, która obciąża G. B.". Rozumowanie organu w powyższym zakresie Sąd uznał za niedostateczne, gdyż nie uzasadnia ono w sposób jednoznaczny przesłanek, na których oparł organ swój pogląd o braku rękojmi po stronie G. B. Zarzuty stawiane mu personalnie w powyższym zakresie są na tyle niekonkretne i niesprecyzowane, że nie mogą być wzięte pod uwagę jako dyskwalifikujące jego osobę na stanowisko Prezesa T. Na marginesie należy podnieść, iż powyższe zarzuty są przedmiotem postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem ostatecznej (nieprawomocnej) decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie zobowiązania T. do wykonania zalecenia. Brak jest zdaniem Sądu jednakże podstaw do sformułowania na tym tle konkretnych (zindywidualizowanych) zarzutów G. B. Sąd opierając się na treści zaskarżonej decyzji nie dostrzega okoliczności uzasadniających brak po stronie G. B. rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty. Przede wszystkim zarzuty, jakie są stawiane w ramach postępowania administracyjnego, w którym została wydana decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r., dotyczą działalności zakładu ubezpieczeń jako osoby prawnej, a nie G. B. jako osoby fizycznej.
Podkreślenia wymaga nadto, iż sam organ nadzoru nie traktuje okoliczności związanych z "istnieniem stanu niepewności" w zakresie składki ubezpieczenia [...] jako okoliczności powodującej utratę rękojmi niezbędnej do pełnienia funkcji Członka Zarządu. Współpracujący przy nadzorowaniu działem zarządzania ryzykiem K. K., odpowiedzialny za dział ubezpieczeń, stosowną zgodę organu na powołanie na Członka Zarządu bowiem uzyskał.
Ponadto należy zauważyć, iż okoliczności merytoryczne są przedmiotem badania w omawianej sprawie administracyjnej i brak jest możliwości równoległego ich badania w ramach przesłanki rękojmi niezbędnej do wyrażenia przez KNF zgody na jego osobę na prezesa T. W tym miejscu należy wskazać, iż decyzja KNF z dnia [....] czerwca 2009 r. została uchylona na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 649/10), co tym bardziej uzasadnia brak możliwości oparcia się w przedmiotowej sprawie o jej ustalenia. Niezależnie od powyższego fakt wprowadzenia organu w błąd zeznaniami złożonymi w trakcie kontroli wymaga w ocenie Sądu wykazania jego zamiaru nacechowanego złą wolą (a nie np. pozostawania G. B. w przekonaniu o braku stosownej dokumentacji, co zresztą – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – organ ostatecznie potwierdził). Potwierdzeniem powyższej okoliczności mógłby być zatem wyłącznie wyrok karny skazujący za przestępstwo składania fałszywych zeznań. Nie jest to bowiem kwestia ocenna, lecz dowodowa.
W następnej kolejności wymaga omówienia kwestia zgodności z prawem odmowy zawieszenia postępowania na wniosek strony. Powyższa okoliczność była zarówno podnoszona w postaci jednego z zarzutów wobec skarżonej decyzji (naruszenie art. 98 § 1 k.p.a.), jak i odrębnych skarg na postanowienia w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu, zarzuty stawiane organowi w tej kwestii nie są zasadne.
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. : "Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu".
W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący T. złożyło wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w celu umożliwienia złożenia do akt polskiej wersji raportu firmy audytorskiej M. w przedmiocie oceny sposobu oszacowania i ustalenia składki w ubezpieczeniu [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. organ odmówił zawieszenia postępowania. W dniu [...] stycznia 2010 r. do akt wpłynął zapowiadany dokument.
Organ uzasadnił, iż wydanie decyzji bez uprzedniego zawieszenia postępowania było podyktowane interesem społecznym wyrażającym się w utrzymywaniu się niepożądanego społecznie stanu, w którym prezes t. nie legitymuje się zgodą organu nadzorczego. Sąd uznał powyższe stanowisko za trafne. Podzielił także argumenty organu, iż zapoznanie z raportem nie było niezbędne do rozstrzygnięcia przesłanki rękojmi w kontekście stawianego zarzutu "braku transparentności" w działaniu zarządzanych przez niego t., czyli zdarzeń wcześniejszych w stosunku do raportu, mogących rzutować na ocenę działań samego G. B. w kontekście przesłanki rękojmi.
Końcowo należy zważyć, iż skarżące podmioty powoływały się na wysokie kwalifikacje G. B. oraz jego faktyczne osiągnięcia na stanowisku prezesa T. W szczególności - wskazała na wyniki, jakie uzyskują podmioty zarządzane przez kandydata (tj. Spółka oraz T.), które w ocenie strony wskazują na bardzo wysoki poziom profesjonalizmu i umiejętności w zarządzaniu zakładami ubezpieczeń; podkreśliły, iż zakłady ubezpieczeń zarządzane przez G. B. powstały na bazie podmiotów o bardzo złej kondycji finansowej w chwili nabycia ich udziałów/akcji; poinformowały o dobrej sytuacji finansowej Spółki i T.; wskazały, iż w ostatnim czasie zarządzane przez kandydata T. i T. S. otrzymały dużą ilość nagród w tym m.in. Order [..] przyznawany przez miesięcznik "[...]", który uznał produkt T. "najlepszym [...]", Tytuł najlepszego w Polsce Produktu [...] oferowanego przez T., który został przyznany w ramach [...] [...] Konkursu [...] organizowanego przez I., F. i E.; tytuł jednego z dziesięciu najlepszych miejsc pracy w Polsce w międzynarodowym badaniu N. [...] przeprowadzonym przez G.; jest członkiem R. organizacji A. i inne.
Reasumując, w ocenie Sądu organ nadzoru nie wykazał, aby kandydat na Prezesa Zarządu w niniejszej sprawie nie spełniał przesłanki, o której mowa w art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej (rękojmia prowadzenia spraw zarządu w sposób należny) spełnienie, bądź niespełnienie powyższej przesłanki winno być wykazane poprzez konkretne okoliczności faktyczne wskazujące na to, czy dana osoba (kandydat) daje rękojmię prowadzenia w sposób należyty spraw konkretnego zakładu ubezpieczeń (vide: wyrok NSA z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 348/05). Fakty, które organ uznał za udowodnione, podlegają kontroli sądowoadministracyjnej w świetle prawidłowości zastosowania reguł procedury administracyjnej.
Wobec przywoływanych przez stronę konkretnych argumentów dotyczących ocenianych w ramach przesłanki rękojmi przymiotów takich, jak unikalne kwalifikacje i zdolności menadżerskie G. B., należy stwierdzić, iż argumentacja organu nie stanowi dla nich wystarczającej przeciwwagi.
Aby odeprzeć zarzut dowolności organ winien wykazać, iż istnieją po stronie G. B. konkretne przesłanki dające pewną podstawę, aby sądzić, że jego osoba nie daje rękojmi należytego sprostania zadaniu kierowania T.; tego jednak w ocenie Sądu organ nie uczynił.
Niewykazanie, iż po stronie osoby proponowanej na stanowisko prezesa zarządu występują konkretne okoliczności, pozwalające stwierdzić, iż nie daje ona rękojmi prowadzenia spraw zakładów w sposób należyty, stanowiło, w ocenie Sądu, naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z uwagi na powyższe w myśl art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a . Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło