II GSK 1430/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1082/10 w sprawie ze skargi T. G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1082/10, odrzucił skargę T. G. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że T. G. wniósł w dniu [...] kwietnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na wskazane wyżej pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W treści skargi wnioskodawca wskazał, iż stanowi ona skargę na bezczynność Prezesa ARiMR oraz skargę na naruszenie prawa przez organy Agencji w trakcie prowadzonego postępowania, a także zawiera z ostrożności wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na przedmiotową decyzję. Postanowieniem z 13 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi uznając, że producent rolny złożył wniosek o przywrócenie terminu po upływie 7 dni licząc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W dniu [...] lipca 2010 r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym wskazał, iż skarga na ostateczne rozstrzygnięcie Agencji z [...] marca 2010 r. została złożona w terminie 30 dni po doręczeniu ostatecznego rozstrzygnięcia i zgodnie z pouczeniem w nim zawartym. W opinii wnioskodawcy termin wniesienia skargi został przez stronę dochowany i wnosi on o merytoryczne rozpatrzenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał na treść art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), zgodnie z którym w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Stosownie do postanowień art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wnioskodawcom przysługuje prawo do złożenia na powołaną informację skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Według Sądu I instancji, skuteczne wniesienie środka zaskarżenia, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie, wymaga odwołania się do odpowiednich regulacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie 14 dni, do usunięcia naruszenia prawa. W myśl przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do złożenia skargi jest zachowany, jeśli zostanie złożona do sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. WSA w W. wyjaśnił, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. informujące skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 20 lipca 2009 r. Pismem z dnia 30 lipca 2009 r. (data złożenia) strona wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie niniejsze organ rozpoznał w dniu [...] marca 2010 r., a więc po upływie 30 dni od dnia wniesienia wezwania. Tym samym termin dla strony do wniesienia skargi na informację organu wynosił 60 dni i biegł od daty 30 lipca 2009 r. Termin do wniesienia skargi upłynął więc w dniu 30 września 2009 r. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca wniosła skargę dopiero [...] kwietnia 2010 r. W dniu [...] października 2010 r. (data stempla pocztowego) Tadeusz Górski złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wraz z zażaleniem. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień Sądu I instancji z dnia 13 lipca 2010 r. i dnia 6 października 2010 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi na bezczynność organu, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona wniosła skargę po upływie przewidzianego terminu i przez to nieuzasadnione odrzucenie jej skargi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia 6 października 2010 r. dowiedział się o uchybieniu 60-dniowemu terminowi do złożenia skargi. Podkreślił, że składając w dniu [...] kwietnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastosował się do pouczenia zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego informacji o odmowie przyznania pomocy na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wykładnia językowa art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich oraz art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy stwierdzić, że charakter pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r., będącego jedynie wewnętrznym elementem postępowania zmierzającego do zaskarżenia aktu z zakresu administracji publicznej -jakim było pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r., stanowiącego przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, upoważnia do stwierdzenia, że na pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarga nie przysługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1501/99, LEX nr 48196). Stosownie do treści art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie T. G. spełnił powyższy warunek i w dniu 29 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego) skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie T. G. wystąpił z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w dniu 29 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), a organ udzielił odpowiedzi w dniu [...] marca 2010 r., a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W takiej sytuacji skarga do sądu powinna być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, podniesiono, że z art. 53 § 2 wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tak rozumiany przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do wnoszenia skargi w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r., będące aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie pismo z dnia [...] marca 2010 r., będące jedynie wewnętrznym elementem postępowania zmierzającego do zaskarżenia aktu z zakresu administracji publicznej. W piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. T. G. został prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga na podlegające zaskarżeniu do sądu pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. została wniesiona z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu, zatem zasadnie została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.