II OZ 404/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne, w sytuacji braku toczącego się postępowania mającego na celu wzruszenie tego orzeczenia, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne, w sytuacji braku toczącego się postępowania mającego na celu wzruszenie tego orzeczenia, jest niedopuszczalny. Prawo pomocy może być przyznane jedynie na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, co obejmuje również postępowanie zainicjowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeśli ma ono doprowadzić do jego wzruszenia.
Stan faktyczny
F.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 28 lutego 2012 r. Wniosek ten dotyczył sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ został złożony po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 18 listopada 2010 r. odrzucającego skargę o wznowienie postępowania. F.M. wniosła zażalenie, argumentując, że brak profesjonalnego pełnomocnika z urzędu i odmowa pomocy przez kancelarie prawne spowodowały niesporządzenie skargi kasacyjnej w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2012 roku, sygn. akt V SA/Wa 1150/10 odrzucające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi F.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 oku, sygn. akt V SA/Wa 700/08 oddalającego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jako niedopuszczalny wniosek F.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. odrzucono została skarga F.M. o wznowienie wymienionego wyżej postępowania. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 28 grudnia 2010 r., podczas gdy rozpatrywany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 28 lutego 2012 r. Zgodnie zaś z art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy może nastąpić jedynie na wniosek strony zgłoszony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Skoro więc przedmiotowy wniosek został złożony już po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 18 listopada 2010 r. kończącego postępowanie w sprawie to powinien on zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła F.M. podnosząc, że niesporządzenie skargi kasacyjnej w terminie nastąpiło w związku brakiem pełnomocnika profesjonalnego ustanowionego z urzędu, a także odmową pomocy przez kancelarie prawnicze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przepis ten dotyczy niezakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania w którym nie zostało wydane orzeczenie kończące sprawę lub orzeczenie takie nie stało się jeszcze prawomocne, a także postępowania zainicjowanego przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia, np. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej okoliczności. Przede wszystkim w sprawie wydane zostało postanowienie z dnia 18 listopada 2010 r. odrzucające skargę, a więc orzeczenie kończące sprawę. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 28 grudnia 2010 r. po upływie 30 dni od dnia doręczenia skarżącej jego odpisu. Zatem przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony już po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego sprawę. Dodatkowo zaś w sprawie nie toczy się żadne postępowanie mające doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. Skoro więc brak było okoliczności pozwalających na zastosowanie w sprawie art. 243 § 1 p.p.s.a, to należało uznać, że słusznie Sąd I instancji odrzucił wniosek skarżącej jako bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło