VI SA/Wa 909/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skarg P. J. na postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargi; 2. z urzędu zwrócić skarżącemu P. J. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem uiszczonych wpisów sądowych. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wydał w dniu [...] czerwca 2009r. decyzje Nr [...], Nr [...]; Nr [...] oraz Nr [...], w których orzekł wobec przedsiębiorcy P. J. zakaz wprowadzania do obrotu wyrobów gotowych występujących pod nazwą "[...]" [...] g ze wskazanych w tych decyzjach partii. Razem z odwołaniem od powyższych decyzji P. J. złożył do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniosek o zawieszenie przedmiotowych postępowań do czasu zakończenia toczącego się przed tym organem postępowania w sprawie o nałożenie na odwołującego się kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych produktów. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów - Rolno Spożywczych postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], Nr [...]; Nr [...]; Nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia wskazanych wyżej postępowań administracyjnych. W uzasadnieniu wymienionych postanowień z [...] lutego 2010 r. zawarto pouczenie o prawie do jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. P. J., postępując zgodnie z udzielonym pouczeniem, złożył skargi do tutejszego Sądu, domagając się uchylenia zakwestionowanych postanowień. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturami VI SA/Wa 909/10, VI SA/Wa 910/10, VI SA/Wa 911/10, VI SA/Wa 912/10 VI SA/Wa 912/10, a następnie zarządzeniem Sądu połączone do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia pod sygnaturą VI SA/Wa 909/10. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych odpowiadając na skargi wniósł o ich oddalenie, a na rozprawie w dniu 7 lipca 2010r. o odrzucenie skarg z powodu niewyczerpania przez skarżącego toku instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt "1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm). Skargi wniesione przez P. J. są uzasadnione, jednakże z innych powodów niż w nich wskazano. Zgodnie art. 101 § 3 k.p.a. postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Zgodnie z art. 144 k.p.a w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 (Zażalenie) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przy odpowiednim stosowaniu przepisów dotyczących odwołań należy mieć na uwadze, że postanowienie rozstrzyga zagadnienia proceduralne wynikające z toku postępowania, zaś decyzja rozstrzyga o istocie sprawy. W szczególności wymaga starannego rozważenia, czy brak uregulowania pewnych kwestii odnoszących się do zażaleń i postępowania zażaleniowego to "sprawa nieuregulowana" w rozumieniu dotyczących odwołań, czy też nieuregulowanie pewnej sprawy w przepisach art. 141-144 oznacza zakaz odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań. Można bronić tezy, że zaskarżalne postanowienia wydane w trakcie postępowania odwoławczego przez właściwego ministra jako organ pierwszoinstancyjny (w toku zażaleniowym) są zaskarżalne bezpośrednio do sądu administracyjnego, gdyż nie ma w tym przypadku zastosowania przepis art. 127 § 3 k.p.a. (v. rozważania w glosie Roberta Sawuły do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Lu 235/92 OSP 1994, z. 3, poz. 42). Można również prezentować stanowisko odmienne, a mianowicie uznając, że do spraw nieuregulowanych w rozumieniu art. 144 k.p.a. należy zagadnienie dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez właściwego ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, w związku z czym opowiedzieć się za rozwiązaniem przyjętym w odniesieniu do decyzji w art. 127 § 3 k.p.a. i uznać, że w takim przypadku zainteresowany może zaskarżyć postanowienie w drodze wniosku o ponowne załatwienie sprawy przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie. (v. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz LEX/ el. 2010 Komentarz bieżący do art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2001r. sygn.. akt IV SA/696/99 LEX 55750). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela drugi z prezentowanych poglądów. Zdaniem Sądu, wprowadzenie do kodeksu postępowania administracyjnego instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy można traktować jako stworzenie gwarancji realizacji, choć ograniczonej, zasady dwuinstancyjności postępowania w postępowaniu przed naczelnymi i centralnymi organami administracji. Dlatego w wypadku, gdy zaskarżalne zażaleniem postanowienie wydał właściwy minister, uwzględniając przepisy art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., należy dojść do wniosku, iż strona niezadowolona z rozstrzygnięcia winna je kwestionować w formie złożenia orzekającemu organowi administracji publicznej środka w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. § 2. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Na gruncie niniejszej sprawy warunkiem dopuszczalności złożenia skarg do tutejszego Sądu jest wykorzystanie przez skarżącego środka w postaci wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych postanowieniami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], Nr [...]; Nr [...]; Nr [...]. W rozpatrywanej sprawie skarżący stosując się do wadliwych pouczeń zawartych w wymienionych postanowieniach Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r. wniósł skargi do Sądu bez wyczerpania toku instancji, a więc skargi te jako niedopuszczalne podlegały odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Podkreślenia przy tym wymaga, że oczywiście błędne pouczenie o właściwym trybie zaskarżenia dokonane przez organ administracji publicznej nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała (v. art. 112 k.p.c.). Okoliczność ta daje w szczególności podstawę do domagania się przez stronę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach przewidzianych w art. 58-59 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.