II GSK 792/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-03
Skład orzekający: Maria Jagielska, Gabriela Jyż, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu faktur za energię elektryczną, o masie do 50g, za opłatą 0,65 zł netto (0,79 zł brutto) za przesyłkę, stanowi usługę pocztową w rozumieniu Prawa pocztowego i czy jej świadczenie przez podmiot inny niż operator publiczny, z naruszeniem wymogu minimalnej opłaty (2,5-krotność opłaty operatora publicznego), może skutkować nakazem zaprzestania działalności?Ratio decidendi
Działalność polegająca na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek z korespondencją o masie do 50g, za opłatą niższą niż 2,5-krotność opłaty operatora publicznego, stanowi usługę pocztową w rozumieniu Prawa pocztowego. Świadczenie takiej usługi przez podmiot inny niż operator publiczny, bez spełnienia warunków określonych w art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego, narusza wyłączność operatora publicznego i uzasadnia wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie działalności.Stan faktyczny
Spółka "P." Sp. z o.o. świadczyła usługi polegające na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu faktur za energię elektryczną dla klientów E. Sp. z o.o. Przesyłki miały masę do 50g i były doręczane za opłatą 0,79 zł brutto. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej uznał, że działalność ta stanowi usługę pocztową w rozumieniu Prawa pocztowego, naruszającą wyłączność operatora publicznego ze względu na zbyt niską opłatę. Po utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej zaprzestanie działalności przez organ II instancji, spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Następnie spółka złożyła skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P." Spółki z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 986/10 w sprawie ze skargi "P." Spółki z o.o. we W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 14 lipca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 986/10, oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: organ, Prezes UKE) z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W okresie od [...] do [...] maja 2009 r. została przeprowadzona kontrola operatora pocztowego P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż przedsiębiorca przyjmuje, przemieszcza i doręcza wyłącznie przesyłki z korespondencją na rzecz E. Sp. z o.o. we W. Stwierdzono, iż Spółka wykonywała zbiorcze zestawienie miesięczne doręczonych przesyłek i na tej podstawie wystawiała fakturę za wykonaną usługę. Na podstawie okazanych kopii faktur VAT za styczeń, luty, marzec oraz kwiecień 2009 r. ustalono, że cena jednostkowa za doręczenie przesyłki przez skarżącą Spółkę wynosiła 0,65 zł netto plus 22 % VAT. Do akt sprawy zostało załączone oświadczenie Prezes skarżącej Spółki z 15 maja 2009 r., która poinformowała, iż pracownicy zatrudnieni w spółce przyjmują, przemieszczają i doręczają na terenie miasta W. zapakowane w koperty faktury o masie do 50 g. Za doręczenie odbiorcy faktury z tytułu sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji z wydruku masowego skarżąca otrzymuje wynagrodzenie od E. Sp. z o.o. w wysokości 0,65 zł netto plus 22 % VAT.
Następna kontrola odbyła się w dniach [...] czerwca 2009 r. – [...] lipca 2009 r. w celu sprawdzenia czy operator prowadził działalność zgodnie z przepisami ustawy Prawo Pocztowe. W wyniku dokonanych oględzin ustalono, że nadawcą wszystkich skontrolowanych przesyłek była E. Sp. z o.o., a odbiorcą prywatne osoby. Każda poddana oględzinom przesyłka nie przekraczała wagi 50 g, a zawartość każdej z nich stanowiła faktura wystawiona przez E. Sp. z o.o. dla odbiorców zamieszkałych na terenie W. Na podstawie okazanego aneksu zawartego w dniu [...] lutego 2009 r. do umowy z dnia [...] grudnia 1992 r. przejętej porozumieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. pomiędzy skarżącą Spółką, a E. o SA Oddział we W. i E. Sp. z o.o. ustalono, że cena jednostkowa za doręczenie przesyłki kopertowej z korespondencją wynosiła 0,65 zł netto plus 22 % VAT.
Decyzją z [...] października 2009 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej działając na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm., dalej: Prawo pocztowe) nakazał skarżącej Spółce zaprzestać prowadzenia działalności pocztowej. W uzasadnieniu organ wskazał na naruszenie art. 47 ust. 2 prawa pocztowego, zgodnie z którym operatorowi pocztowemu przysługuje prawo świadczenia usług pocztowych, zwanych "usługami zastrzeżonymi" polegających na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek z korespondencją, przesyłek reklamowych lub innych przesyłek, nadanych w sposób uniemożliwiający sprawdzenie zawartości, o masie nie przekraczającej 50g za pobraną opłatą nie niższą niż 2,5-krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego. Zdaniem organu obowiązujący w kontrolowanym okresie cennik usług pocztowych operatora publicznego ustalał opłatę za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii (list priorytetowy o masie 50 g) w wysokości 1,95 zł. Jak podkreślił organ 2,5-krotność tej ceny daje wartość 4,88 zł. Natomiast kontrolowany operator pocztowy za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki z korespondencją do 50 g pobierał opłatę 0,79 zł brutto.
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że wykonywanie usług pocztowych przez skarżącą Spółkę nie będącą operatorem publicznym, w zakresie zastrzeżonym dla operatora publicznego, tj. Poczty Polskiej S.A., powinno mieć miejsce z zachowaniem warunków wskazanych w art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego. Skoro zaś skarżąca wykonując wspomnianą działalność, naruszyła wymogi wynikające z ww. przepisu to zasadnym było wydanie decyzji nakazującej zaprzestania wykonywania działalności. Organ uznał, że w przeciwieństwie do twierdzeń strony skarżącej czynności świadczone na rzecz E. były usługami pocztowymi. Przemawiała za tym definicja usługi pocztowej zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego oraz definicja doręczenia zawarta w art. 3 pkt 5 wspomnianej ustawy. Organ podkreślił także, że przemieszczanie i doręczanie przesyłek dokonywane było przez skarżącą, a nie pracowników E., natomiast przemieszczanie przesyłek nie nastąpiło wraz z przemieszczaniem towarów.
Organ II instancji zwrócił uwagę, iż przedmiotem usługi pocztowej były przesyłki z korespondencją o masie nie przekraczającej 50 gram. Ponadto błędne było stanowisko skarżącej, że wykonywane przez nią czynności na rzecz E. nie mogą być zaliczane do sfery zastrzeżonych, albowiem stanowiły wymianę dokumentów. Organ stwierdził, iż w toku kontroli nie stwierdzono zaistnienia zakwalifikowania czynności podejmowanych przez pracowników skarżącej Spółki jako wymiany dokumentów. Żadna bowiem ze stron nie oferowała środków łącznie z udostępnianiem pomieszczeń, co umożliwiało doręczenie własnych przesyłek w drodze wzajemnej wymiany przesyłek pomiędzy tymi podmiotami, a w ramach doręczania również przewożenie przesyłek przez osobę trzecią, w szczególności skarżącą.
W ocenie organu bezzasadny był pogląd skarżącej Spółki, zgodnie z którym wydanie decyzji z [...] października 2009 r. stanowiło naruszenie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem świadczenie usług zastrzeżonych przez innych operatorów niż operatorzy publiczni jest możliwe wyłącznie w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę skarżącej Spółki wskazał, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w działalności organów wydających decyzję zarówno w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w ocenie Sądu I instancji była wyczerpująca.
Wyjaśniono, że art. 46 ust. 2 Prawa pocztowego stanowi, iż operatorem publicznym jest Poczta Polska S.A. Na rzecz operatora publicznego zostało zastrzeżone świadczenie usług pocztowych, natomiast wyjątek od tej zasady został sformułowany w art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego: nie narusza wyłączności świadczenia usług zastrzeżonych, przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek w obrocie krajowym i zagranicznym, o masie nieprzekraczającej granicy wagowej za pobraną przez operatora opłatą, nie niższą niż 2,5- krotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listownej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego w najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego obowiązującego w danym czasie odpowiednio w obrocie krajowym i zagranicznym.
Dla zbadania czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał decyzję zgodną z prawem należało zdaniem WSA ustalić czy czynności podejmowane przez skarżącą Spółkę stanowiły usługę pocztową, tj. czy nastąpiło wykonywanie w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe przemieszczanie i doręczanie przesyłek oraz druków nieopatrzonych adresem. Nie stanowi natomiast usługi pocztowej m.in. przemieszczenie i doręczenie własnych przesyłek, jeżeli jest wykonywane bez udziału osób trzecich oraz dokumentów dotyczących towarów przemieszczanych wraz z nimi, a także przewóz rzeczy innych niż korespondencja, wykonywanych na podstawie odrębnych przepisów.
Sąd I instancji zwrócił również uwagę na definicję przesyłki, iż są to rzeczy opatrzone adresem, przedłożone do przyjęcia lub przyjęte przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Zdaniem Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny wyraźnie wskazywał, że czynności podejmowane przez skarżącą Spółkę stanowiły usługę pocztową. Każda przesyłka zawierająca fakturę za sprzedaż energii elektrycznej zaadresowana była do konkretnego adresata – odbiorcy energii. Za doręczenie odbiorcy faktury skarżąca Spółka otrzymywała wynagrodzenie od E. Sp. z o.o.
W ocenie WSA skarżąca Spółka była podmiotem odrębnym niezależnym od spółki produkującej energię elektryczną w związku z czym nie można było uznać, iż nie zachodziła sytuacja doręczenia przesyłek bez udziału osób trzecich. Ponadto przemieszczanie i doręczanie faktur nie nastąpiło wraz z energią elektryczną, za którą wystawiane były faktury. Nie można było w ocenie Sądu uznać, że czynności podejmowane przez skarżącą należało traktować jako wymianę dokumentów, a w konsekwencji, że prowadzona działalność nie była usługą zastrzeżoną. Wymiana dokumentów to oferowanie środków łącznie z udostępnianiem pomieszczeń umożliwiających doręczanie własnych przesyłek w drodze wzajemnej wymiany przesyłek pomiędzy użytkownikami korzystającymi z tej usługi, jak również przewożenie przez stronę trzecią. Analiza materiału dowodowego prowadziła zdaniem Sądu do wniosku, że dla uznania, że zaszła wspomniana wymiana dokumentów musi zaistnieć wymiana dokumentów pomiędzy dwoma podmiotami. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, bowiem był tylko jeden podmiot korzystający z usług Spółki i zlecał on przekazywanie przesyłek do swoich klientów, sam natomiast nie odbierał od niej żadnych dokumentów. Nie dochodziło zatem do wymiany dokumentów pomiędzy dwoma podmiotami, a jedynie do przesyłania przesyłek za pośrednictwem podmiotu świadczącego usługi pocztowe, tj. przez skarżącą Spółkę. Nadto żadna ze stron w konfiguracji P. – adresat faktury bądź E. – adresat faktury nie oferowała środków łącznie z udostępnianiem pomieszczeń. Tak więc rację miał organ twierdząc, że nie zostały spełnione warunki do uznania, że czynności podejmowane przez skarżącą Spółkę stanowiły wymianę dokumentów.
Podsumowując w ocenie Sądu I instancji skoro skarżąca Spółka świadczyła usługi pocztowe w zakresie zastrzeżonym dla operatora publicznego winna spełnić warunki wskazane w art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego. Jak ustalono w toku przeprowadzonych czynności dowodowych każda z doręczonych przesyłek nie przekraczała 50 g., a kontrolowany operator za jej przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie pobierał opłatę w wysokości 0,79 zł brutto. Zgodnie zaś z obowiązującym w kontrolowanym okresie cennikiem usług pocztowych operatora publicznego opłata za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii wynosiła 1,95 zł. W związku z tym 2,5 – krotność tej ceny stanowiła wartość 4,88 zł. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej słusznie utrzymał w mocy decyzję I instancji nakazującą skarżącej Spółce zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej w sposób naruszający art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca Spółka wnosząc o uchylenie go w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 1 i 2 ust 1 Prawa pocztowego polegające na przyjęciu, że przedmiot umowy zawartej w dniu [...] grudnia 1992 r. pomiędzy wnoszącą skargę kasacyjną, a P. we W., którego następcą prawnym jest E. Sp. z o.o. stanowiło usługę pocztową i podlegało regulacji Prawa pocztowego, podczas gdy umowa ta była umową o świadczenie usług polegających na dostarczaniu przez wnoszącego skargę kasacyjną klientom E. Sp. z o.o., tj. odbiorcom energii elektrycznej, faktur VAT wystawionych za wykorzystaną energię elektryczną i jako taka nie podlegała regulacji ustawy Prawo pocztowe,
2) art. 47 Prawa pocztowego polegające na przyjęciu, że działalność wykonywana przez wnoszącą skargę kasacyjną na podstawie umowy z E. Sp. z o.o. stanowiło naruszenie powołanego artykułu i należało do tzw. usług zastrzeżonych, podczas gdy nie była to usługa pocztowa i nie podlegała regulacji Prawa pocztowego, a tym samym ustalona przez strony umowy zawartej w dniu [...] grudnia 1992 r. stawka należności stanowiąca zapłatę za wykonaną usługę nie podlegała reżimowi art. 47 ust. 2 powołanej ustawy.
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w W. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, zasądzenie na jego rzecz kosztów sądowych wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu tego pisma procesowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2012 r. (wpływ do NSA 27 czerwca 2012 r.) Spóła P. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej wniosła o nieobciążanie jej kosztami postępowania kasacyjnego z uwagi na bardzo trudną sytuację materialna firmy, która spowodowała konieczność zwolnienia wszystkich pracowników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów o do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji tylko naruszenie prawa materialnego. Na wstępie należy zaznaczyć, iż świadczy to o tym, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie przez organ administracji i zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji oraz nie wskazuje na jakiekolwiek uchybienia procesowe, których dopuścił się organ administracji ustalając ten stan faktyczny. W judykaturze akcentuje się zdecydowanie, iż zarzutem naruszenia prawa materialnego skarżący nie może zwalczać ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2009 r., sygn. akt i OSK 414/08, Legalis). W punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 1 i 2 ust 1 Prawa pocztowego polegające na przyjęciu, że przedmiot umowy nr [...] zawartej w dniu [...] grudnia 1992 r. pomiędzy wnoszącą skargę kasacyjną, a P. we W., którego następcą prawnym jest E. Sp. z o.o. stanowiło usługę pocztową i podlegało regulacji Prawa pocztowego, podczas gdy umowa ta była umową o świadczenie usług polegających na dostarczaniu przez wnoszącego skargę kasacyjną klientom E. Sp. z o.o., tj. odbiorcom energii elektrycznej, faktur VAT wystawionych za wykorzystaną energię elektryczną i jako taka nie podlegała regulacji ustawy Prawo pocztowe. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca podnosi m.in., że nie posiada "regulaminu świadczenia usług pocztowych" lecz jedynie "regulamin określający zasady doręczania odbiorcom faktur za energię elektryczną" oraz to, iż Spółka P. nie stosuje znaków służących potwierdzeniu usługi pocztowej, usługa wykonywana przez skarżącą opłacana jest ex post i tylko za dostarczone faktury, ponadto skarżącej nie przysługuje prawo zastawu na przesyłkach w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy nr [...].
Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny. Art. 1 ustawy Prawo pocztowe stanowi, iż ustawa ta określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, zwanej "działalnością pocztową." Art. 2 ust.1 tejże ustawy wskazuje enumeratywnie jakie działania stanowią w świetle ustawy usługę pocztową. Stosownie do jego treści: "Usługę pocztową stanowi, wykonywanie w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe:
1) przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek oraz druków nieopatrzonych adresem, zwanych dalej "drukami bezadresowymi",
2) prowadzenie punktów wymiany umożliwiających przyjęcie i wymianę korespondencji między podmiotami korzystającymi z obsługi tych punktów;
3) realizowanie przekazów pocztowych."
W ust. 2 art. 2 ustawy Prawo pocztowe ustawodawca wymienił rodzaje czynności, które nie stanowią usługi pocztowej w świetle ustawy, a mianowicie:
"1) przemieszczanie i doręczanie własnych przesyłek, jeżeli jest wykonywane bez udziału osób trzecich;
2) przemieszczanie i doręczanie dokumentów dotyczących towarów przemieszczanych wraz z nimi;
3) przewóz rzeczy innych niż korespondencja, wykonywany na podstawie odrębnych przepisów;
4) wzajemna nieodpłatna wymiana korespondencji, dokonywana wyłącznie przez wymieniające się podmioty;
5) przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek przez pocztę specjalną ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
6) przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek przez pocztę Ministra Obrony Narodowej – wojskową pocztę polową."
W świetle ustalonego w trakcie kontroli prowadzonej przez organ administracji w tej sprawie stanu faktycznego, który nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą, należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, iż czynności podejmowane przez skarżącą stanowią usługę pocztową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, ponieważ polegają one na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłki z korespondencją o masie 50 g za opłata niższą niż 2,5 krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego. Nadto należy zaakcentować, iż wskazana działalność skarżącej Spółki nie mieści się w żadnym z rodzajów czynności wymienionych przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe, które to czynności nie stanowią usługi pocztowej w rozumieniu ustawy. W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż w tej sprawie organ administracji dokonał prawidłowej subsumcji, czyli prawidłowo uznał, że ustalony w analizowanej sprawie stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej, tj. we wskazanym wyżej art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe.
Nie można uznać za zasadne argumenty podnoszone w uzasadnień tego zarzutu skargi kasacyjnej, a dotyczące barku u skarżącej regulaminu usług pocztowych, nie stosowania znaków służących potwierdzeniu usługi pocztowej, opłacaniu usługi ex post oraz prawa zastawu na przesyłkach w celu zabezpieczenia roszczeń. Kwestie te nie przesądzają czy dana działalność jest świadczeniem usług pocztowych czy nie. Decydujące znaczenie ma to czy, co wykazał Sąd pierwszej instancji podzielając stanowisko organu administracji, działalność prowadzona przez skarżącą Spółkę mieści się w katalogu określonym w art. 2 ustawy Prawo pocztowe.
W drugim punkcie petitum niniejszej skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi
pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 47 Prawa pocztowego polegające na przyjęciu, że działalność wykonywana przez wnoszącą skargę kasacyjną na podstawie umowy z E. Sp. z o.o. stanowiło naruszenie powołanego artykułu i należało do tzw. usług zastrzeżonych, podczas gdy nie była to usługa pocztowa i nie podlegała regulacji Prawa pocztowego, a tym samym ustalona przez strony umowy zawartej w dniu [...] grudnia 1992 r. stawka należności stanowiąca zapłatę za wykonaną usługę nie podlegała reżimowi art. 47 ust. 2 powołanej ustawy.
Art. 47 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe stanowi, że: "Operatorowi publicznemu przysługuje wyłączność, z zastrzeżeniem ust. 2, świadczenia usług pocztowych, zwanych dalej "usługami zastrzeżonymi", polegających na:
1) przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu w obrocie krajowym:
a) przesyłek z korespondencją,
b) przesyłek reklamowych,
c) przesyłek innych niż wymienione w lit. a i b, nadanych w sposób uniemożliwiający sprawdzenie zawartości o masie nieprzekraczającej granicy wagowej, o której mowa w ust. 4;
2) przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu w obrocie zagranicznym przesyłek o masie nieprzekraczającej granicy wagowej, o której mowa w ust. 4;
3) przyjmowaniu i doręczaniu w obrocie krajowym i zagranicznym przesyłek z korespondencją, o ile w procesie przyjmowania lub doręczania stają się one przesyłkami o masie nieprzekraczającej granicy wagowej, o której mowa w ust. 4.
4) (uchylony).
2. Nie narusza wyłączności świadczenia usług zastrzeżonych przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek wymienionych w ust. 1, w obrocie krajowym lub zagranicznym, o masie nieprzekraczającej granicy wagowej, o której mowa w ust. 4, za pobraną przez operatora opłatą, nie niższą niż dwu i półkrotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego, o którym mowa w art. 51 ust. 4, obowiązującego w danym czasie odpowiednio w obrocie krajowym i zagranicznym.
3. Do usług zastrzeżonych, o których mowa w ust. 1, nie zalicza się wymiany dokumentów.
4. Granica wagowa usług zastrzeżonych wynosi 50 g."
Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut skargi kasacyjnej za nietrafny. Wyżej wskazano, iż zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wykonywane przez wnoszącą skargę kasacyjną czynności mieszczą się w pojęciu usług pocztowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, a tym samym są to "usługi zastrzeżone", o których mowa jest w art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo pocztowe, które to usługi co do zasady mieszczą się w monopolu Poczty Polskiej S.A., będącej operatorem publicznym (art. 46 ust. 2 Prawa pocztowego). Wyjątek od tej zasady określa art. 47 ust. 2 ustawy. A zatem słusznie WSA stwierdził kontrolując decyzje organu administracji, iż ten ostatni prawidłowo, w oparciu o nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy, uznał, iż skarżący świadcząc usługi pocztowe naruszył warunki określone w art. 47 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe, ponieważ świadczył usługi pocztowe, których przedmiotem było przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłek z korespondencją o masie do 50 g, pobierając opłatę niższą niż dwu i półkrotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego, najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego, obowiązującego w danym czasie odpowiednio w obrocie krajowym i zagranicznym. W konsekwencji koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 65 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe, który stanowi, że: "W przypadku stwierdzenia usług pocztowych bez wymaganego zezwolenia lub wpisu do rejestru, Prezes UKE wydaje decyzję nakazującą wstrzymanie działalności. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu."
Końcowo należy dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumenty uczestnika postępowania - organu administracji (Prezesa UKE) zamieszczone w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną, a dotyczące argumentu strony skarżącej, iż organ ten zmienił stanowisko w zakresie zgodności działalności wykonywanej przez P. z przepisami prawa w stosunku do kontroli jaka była dokonywana przez organ w Spółce w 2005 r. Organ ten stwierdził m.in., że: "...Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty przeprowadził jedna kontrolę P. Sp. z o.o. w dniu [...] grudnia 2005 r. i po jej zakończeniu organ w ogóle nie wszczął wobec P. postępowania administracyjnego więc trudno przyjąć, że nastąpiła zmiana stanowiska organu w ramach prowadzonych przez P. postępowań. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że wszczęcie postępowania nie było możliwe albowiem podpisanie protokołu z powyższej kontroli nastąpiło w dniu [...] grudnia 2005 r., a zgodnie z przepisem art. 64 ust. 8 Prawa pocztowego kontrolowany przedsiębiorca może wnieść do protokołu zastrzeżenia i uwagi (...) w terminie 30 dni od dnia doręczenia protokołu. (...) Z dniem 1 stycznia 2006 r. uległ zmianie stan prawny określający zasady zgodnego z ustawą, świadczenia usług pocztowych w obszarze zastrzeżonym dla operatora publicznego. Począwszy od tej daty, nie narusza wyłączności świadczenia usług zastrzeżonych przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek wymienionych w art. 47 ust. 1 pkt 1-3 Prawa pocztowego w obrocie krajowym i zagranicznym, za pobraną odpowiednią opłatą, o masie nie przekraczającej 50 g, a nie jak dotychczas 350 g. W trakcie kontroli P. w dniu [...] grudnia 2005 r. stwierdzono zaś, że przyjmowane przez operatora przesyłki miały masę do 350 g. W związku z powyższym, stan faktyczny ustalony w wyniku przeprowadzonej kontroli nie stanowił naruszenia art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego, a tym samym nie mógł stanowić podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania, na podstawie art. 65 ust. 1 Prawa pocztowego, decyzji po 31 grudnia 2005 r." (s. 8-9 uzasadnienia odpowiedzi na skargę kasacyjną).
Z tych względów skargę kasacyjną w niniejszej sprawie jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło