IV SA/Po 120/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-07-14

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że inwestor zarzucił naruszenie art. 153 PPSA i brak potrzeby dalszego postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, ponieważ sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w szczególności w zakresie oceny kumulatywnego oddziaływania planowanej stacji bazowej z istniejącą oraz analizy zgodności projektu zagospodarowania działki z wymogami ochrony środowiska. Organ odwoławczy był związany wytycznymi sądu zawartymi w poprzednim orzeczeniu (art. 153 PPSA), a inwestor nie wywiązał się z wezwań organu, co uzasadniało konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestora na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Poznania o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Właściciele sąsiednich działek podnosili zarzuty dotyczące obniżenia wartości nieruchomości i szkodliwego oddziaływania promieniowania. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność zbadania kumulatywnego oddziaływania oraz zgodności z wymogami ochrony środowiska. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] września 2008r. Prezydent Miasta Poznania na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 21 lipca 2008r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie spółce [...] z o.o. z/s w W. na budowę stacji bazowej [...] telefonii komórkowej systemu UMTS przy ul. [...] w P. na działce nr [...]ark. [...] obręb S . W uzasadnieniu organ między innymi wskazał, iż decyzja i projekt budowlany są zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia [...] lipca ;2007r., a obecność masztu [...] stworzy na tym terenie nowoczesną i konkurencyjną infrastrukturę telekomunikacyjną dostępną dla wszystkich, co w praktyce może wpłynąć korzystnie na wycenę nieruchomości na tym terenie i stworzy możliwość korzystania z nowoczesnych usług telekomunikacyjnych przez okolicznych mieszkańców. Przedmiotowa inwestycja dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii będzie tylko w minimalnym stopniu ingerowała w otaczający krajobraz. Ponadto parametry nadawcze i moc planowanego do zawieszenia na przedmiotowym maszcie systemu antenowego są na tyle małe, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, lani uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. A przed przystąpieniem do użytkowania oraz okresowo w trakcie eksploatacji stacji inwestor, działając zgodnie z odrębnymi przepisami, będzie wykonywał kontrolne pomiary natężenia pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej i na terenach sąsiadujących z inwestycją. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli uczestnicy postępowania, każdy odrębnie K.B, R.N. i A.N., właściciele działek sąsiednich, podnosząc, iż ich działki są przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną, a budowa stacji bazowej obniży wartość nieruchomości, spowoduje niekorzystne oddziaływanie, bowiem wydzielające się promieniowanie będzie szkodliwe dla zdrowia. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie prowadzone było w sprawie prawidłowo, tereny w bliskości miejsca lokalizacji stacji bazowej nie są obszarami zaliczanymi do europejskiej sieci ekologicznej. Najbliższe zabudowania znajdują się 70 m na północ od projektowanej stacji. Anteny |instalowane zostaną na specjalnych wieżach 32,3 m a obszar promieniowania niedostępny będzie dla ludzi. Niniejsze przedsięwzięcie, które może znacząco oddziaływać na środowisko nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu ma środowisko. Od powyższej decyzji skargę złożyła K.B.. Podniosła w niej, iż organ nie przeprowadził badań o szkodliwości przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w sprawie istnieje obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W odległości 200 m od projektowanej stacji istnieje już wybudowana inna stacja bazowa. Uczestnik postępowania spółka z o.o. [...] wniósł o oddalenie skargi, dołączając pozytywną opinię Światowej Organizacji Zdrowia, komentarz na temat oddziaływania pól elektromagnetycznych ze stacji bazowej, pisma Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009r. w sprawie II SA/Po 13/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i określił że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie istniał obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda powinien powstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez organ ochrony środowiska w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ewentualnie zawiesić postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę. W zakresie zaś oddziaływania na ludzi, rola organu sprowadza się do stwierdzenia czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach czy też nie. W dniu [...] września 2009r. organ II instancji pismem zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zawiadomił, że po upływie 7 dni od otrzymania wskazanego pisma nastąpi wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę. Następnie pismem z dnia 2 października 2009r. Wojewoda zgodnie z wytycznymi Sądu zwrócił się do Urzędu Miasta - Wydziału Ochrony Środowiska o przekazanie informacji na temat prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzją z dnia [...] października 2009r. Prezydent Miasta Poznania umorzył wszczęte na wniosek [...] sp. z o.o. postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia , bowiem inwestor wycofał wniosek w sprawie. W dniu 16 października 2009r. Wydział Ochrony Środowiska przekazał Wojewodzie dokumentację wraz z postanowieniem umarzającym postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Następnie wezwaniem z dnia 2 listopada 2009r. Wojewoda wezwał inwestora w oparciu o art.50 kpa do złożenia wyjaśnienia czy obecność na terenie urządzeń innej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] P. [...] M. nie wpłynie na wielkość zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych stacji bazowej należącej do spółki, a tym samym czy nie dojdzie do kumulatywnego oddziaływania przedsięwzięć znajdujących się na terenach działek sąsiednich. Ponadto o dostarczenie aktualnej mapy Geopoz uwzględniającej lokalizację obu stacji bazowych oraz dostarczenie aktualnych danych pełnomocnika inwestora. W odpowiedzi na wezwanie inwestor w dniu 8 listopada 2009r. ograniczył się jedynie do przedłożenia decyzji o umorzeniu postępowania z dnia [...] października 2009r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie omawianej stacji bazowej. Nie wypełnił ponadto żadnego z punków wezwania z dnia 2 listopada 2009r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien rozważyć możliwość kumulatywnego oddziaływania znajdującej się już w pobliżu istniejącej stacji telefonii komórkowej. Ponadto organ nałoży na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących oddziaływania przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich oraz zbada czy nie naruszono art.35 prawa budowlanego dotyczącego projektu zagospodarowania działki z wymogami ochrony środowiska. Ponadto organ II instancji wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ winien na podstawie :art.35 ust.3 Prawa budowlanego nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia nieprawidłowości, jakim jest brak decyzji administracyjnej z Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Poznania kończącej postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (lub postanowienia z Wydziału Ochrony Środowiska w sprawie wnioskowanej inwestycji), planu zagospodarowania terenu z naniesionym zasięgiem promieniowania elektromagnetycznego. Skargę na powyższą decyzję złożył inwestor [...] spółka z o.o. i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji inwestor zarzucił naruszenie art. 153 ppsa, art. 138 par 2 i |136 kpa poprzez błędne zastosowanie polegające na przekazaniu sprawy organowi I instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i przerzucenie ciężaru wyjaśnienia kwestii wskazanych przez Sąd w wyroku z dnia 25 czerwca 2009r. (sygn.akt II SA/Po 13/09) na organ I instancji poprzez uchylenie decyzji tego organu. Naruszenie art. 107 par 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Naruszenie art.7, 75 oraz 77 kpa poprzez nie wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa ). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Zgodnie natomiast z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 Kpa, strona ma prawo domagania się dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organy I i II instancji. W konsekwencji organ odwoławczy obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu odwoławczego musi więc być zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 Kpa (wyrok NSA w W-wie z dn. 24.06.1998 r., III SA 1379/97). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (...) (wyrok NSA z 22.03.1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Zakres kompetencji merytoryczno-reformacyjnej organu odwoławczego ogranicza przy tym jedynie art. 138 § 2 kpa, który stanowi podstawę prawną do wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 Kpa, tj. wówczas gdy jego zdaniem organ I instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 Kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego (uchwała SN z dn. 16.01.1997 r., III ZP 5/96). Przede wszystkim należy podkreślić, iż w ocenie Sądu przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w związku z powyższym organ II instancji prawidłowo skorzystał z dyspozycji art. 138 par 2 kpa. Ponadto art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy administracji publicznej, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przede wszystkim należy wskazać, iż w poprzednio toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym pod sygnaturą II SA/Po 13/09 nie było wniosku skarżącej K.B. o uchylenie decyzji organu I instancji, a Sąd Administracyjny wynika że nie znalazł podstaw do działania z urzędu w tym zakresie. Prawidłowo więc ustalił organ II instancji, uchylając decyzję Prezydenta, że konieczne jest w sprawie ustalenie przez organ I instancji czy w omawianej sprawie doszło do kumulatywnego oddziaływania przedsięwzięć znajdujących się na terenach działek sąsiednich i w przypadku odpowiedzi twierdzącej wydania przez ten organ postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, z określeniem terminu ich usunięcia. Co prawda organ II instancji (realizując wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 25 czerwca 2009r.) zobowiązał do wyjaśnienia tego problemu skarżącą spółkę, jednakże ta nie wywiązała się z żadnego punktu wezwania z dnia 2 listopada 2009r. Wobec tego organ I instancji będzie zobowiązany do wezwania w trybie art.50 kpa spółki będącej właścicielem sąsiadującej stacji do złożenia informacji - wskazania odpowiednich parametrów tej stacji umożliwiających organowi rozstrzygnięcie w powyższym zakresie, zgodnie z par 5 pkt 1 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia (...) (Dz.U. z 2004r., nr 257, :poz.2573 ze zm.) Jednym bowiem ze szczegółowych uwarunkowań służących kwalifikacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest powiązanie z innymi przedsięwzięciami, w tym kumulowanie oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich. Organ I instancji powinien rozważyć czy zakresy zasięgu stacji nie nakładają się., co jest istotne z punktu widzenia oceny parametrów dotychczasowej stacji [bazowej ( w aktach postępowania administracyjnego brak bowiem informacji jaką moc ma zainstalowany na niej nadajnik ). Należy też zbadać czy oddziaływanie nowej stacji bazowej łącznie z dotychczasową (której samodzielne oddziaływanie mogło mieścić się w dopuszczalnych normach) nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych barier oddziaływania. Sam fakt natomiast, iż inwestor cofnął wniosek w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a organ I instancji umorzył postępowanie, nie ma decydującego znaczenia w kontekście stanowiska wytycznych Sądu Administracyjnego zawartych w sprawie II SA/Po 13/09. Wobec tego organ I instancji winien uzupełnić postępowanie i w tym zakresie jednoznacznie zajmując stanowisko czy decyzja taka jest w niniejszej sprawie konieczna czy też nie. Prócz tego organ I instancji ma obowiązek dokładnego sprawdzenia czy spełnione zostały wszelkie przesłanki wynikające z art.35 ust.1 Prawa budowlanego i czy nie doszło do naruszenia projektu zagospodarowania działki z wymogami ochrony środowiska. W razie stwierdzenia naruszeń nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydać decyzję zgodnie z ust.3 art.35 Prawa budowlanego. W tym zakresie również postępowanie dowodowe należy uzupełnić. Wobec okoliczności, że postępowanie dowodowe w sprawie wymaga uzupełnia w znacznej części, zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana zgodnie z prawem. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art.151 ppsa skargę oddalił. jh

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło