I FZ 226/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. S.A. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Po 5/10 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. S.A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 czerwca 2006 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił spółce W. S.A. w P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że po rozprawie, która odbyła się w dniu 10 marca 2010 r. Sąd ogłosił wyrok, którym oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 czerwca 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2004 r. W rozprawie nie uczestniczył prawidłowo zawiadomiony pełnomocnik strony skarżącej. Pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. strona, zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i złożyła w tym zakresie stosowny wniosek. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik spółki wyjaśnił, że terminowi uchybił, ponieważ w trakcie rozmowy telefonicznej został błędnie poinformowany przez I Wydział Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że rozprawa w sprawie I SA/Po 5/10 w dniu 10 marca 2010 r. nie odbyła się, a o nowym terminie rozprawy spółka zostanie zawiadomiona oddzielnym pismem. Oczekując na zawiadomienie w sprawie I SA/Po 5/10, pełnomocnik Spółki przy okazji dowiadywania się telefonicznie 14 kwietnia 2010 r. w Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przebiegu innej sprawy, w której reprezentował Spółkę przed tym Sądem, uzyskał informację, że w sprawie I SA/Po 5/10 rozprawa w dniu 10 marca 2010 r. jednak się odbyła i zapadł wyrok oddalający skargę spółki, co pozostawało w sprzeczności z wcześniej uzyskanymi informacjami. W związku z powyższym Spółka uchybiła 7-dniowemu terminowi na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd podniósł, że w aktach sprawy znajdują się notatki służbowe podpisane przez Kierownika i Zastępcę Kierownika Sekretariatu Wydziału I. Z obu notatek wynika, że informacje telefoniczne, które są udzielane stronom postępowania w sprawie rozstrzygnięć Sądu są poprzedzone pytaniami mającymi na celu sprawdzenie zgodności podawanej przez petenta sygnatury z oznaczeniem strony skarżącej. Informacje te podawane są w oparciu o zapisy zawarte w systemie komputerowym lub terminarzu rozpraw. Na wokandzie 10 marca 2010 r. nie było żadnej sprawy, której termin rozprawy zostałby odroczony. W ocenie Sądu przyjęta w Wydziale I procedura udzielania informacji telefonicznej o sprawach wykluczała w tym konkretnym przypadku możliwość udzielenia błędnej informacji. Ponadto Sąd zauważył, że pełnomocnik został zawiadomiony o terminie rozprawy i tym samym został pouczony, że uzasadnienie wyroku jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną. W konsekwencji pełnomocnik skarżącego musiał sobie zdawać sprawę, że bezzwłocznie powinien podjąć kroki w celu poznania rozstrzygnięcia w jego sprawie. Sąd wskazał również, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, informacja telefoniczna nie jest jedynym sposobem zweryfikowania treści rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny uruchomił internetową bazę orzeczeń sądów administracyjnych, która mimo że ma charakter jedynie informacyjny i edukacyjny i nie jest oficjalnym publikatorem orzeczeń sądowych, to nie mniej stanowi źródło, które umożliwiało stronie zweryfikowanie wiedzy na temat wydanego orzeczenia. Na powyższe orzeczenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o: - zmianę zaskarżonego postanowienia, potwierdzenie, że w przypadku W. S.A. niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było przez nią niezawinione oraz przywrócenie terminu do wniesienia takiego wniosku; - względnie, uchylenie zaskarżonego postanowienia z jednoczesnym potwierdzeniem braku winy po stronie spółki w niezachowaniu powyższego terminu. W uzasadnieniu strona ponownie powołała okoliczności, które podnosiła we wniosku o przywrócenie terminu dodając, że w internetowej bazie orzeczeń w okresie od 10 marca do 17 marca 2010 r. nie było żadnych informacji o tym, że wyrok w sprawie zapadł. Co więcej informacji takiej nie było również na dzień składania zażalenia, co potwierdza dołączony do zażalenia wydruk strony internetowej bazy NSA według stanu na dzień 13 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i tym samym musi podlegać oddaleniu. Przechodząc do meritum analizowanej sprawy należy wskazać, że spór w zasadzie sprowadza się do zbadania, czy opisany w art. 87 § 2 p.p.s.a. wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu został wypełniony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s.226). W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pełnomocnik skarżącego z opisanego obowiązku nie wywiązał się. Zarówno we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Otóż należy zgodzić się z konstatacjami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o nie uprawdopodobnieniu przez pełnomocnika okoliczności, na których całkowicie opiera się wniosek o przywrócenie terminu. Twierdzenie o błędnej informacji, uzyskanej w wyniku rozmowy telefonicznej jest gołosłowne i nie może stanowić samodzielnej podstawy do uwzględnienia przedstawionych żądań. W tym wypadku ocena działania pełnomocnika musi być dokonana z uwzględnieniem faktu, że nie wziął on udziału w rozprawie, o której został powiadomiony, a zatem ponosi pełną odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy, która odbyła się bez jego obecności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalsze działania pełnomocnika wskazują raczej na chęć przerzucenia odpowiedzialności za własne uchybienia (w szczególności art. 141 § 2 p.p.s.a.) na Sąd pierwszej instancji, niż na dezinformację, której Sąd kasacyjny, w świetle dokonanych ustaleń, nie daje wiary. Przechodząc do internetowego wydruku, który w ocenie strony, ma dowodzić brak informacji na temat sprawy w internetowej bazie orzeczeń, to może stanowić on jedynie potwierdzenie braku staranności w działaniu pełnomocnika, który jak sam potwierdził, często korzysta z wymienionej bazy. Świadczy o tym chociażby fakt, że sygnatura sprawy nie została wpisana we właściwe miejsce tj. w pole "Sygnatura", co stanowi najprostszy i najskuteczniejszy sposób wyszukania informacji o danej sprawie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. ocenił i rozpoznał wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego w powyższym przedmiocie, a wobec tego zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji