V SA/Wa 505/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości; oddala skargę. W dniu [...] maja 2008 r. W. B. działający w imieniu M. B. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. We wniosku zadeklarowano pakiet rolnictwo ekologiczne - wariant 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) powierzchnia realizacji 9,68ha, wariant 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) powierzchnia 1,00ha oraz pakiet ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach pow. 1,00ha. W dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik BP ARiMR w O. wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ I instancji odmówił przyznania płatności w zakresie wariantu 2.4 oraz 3.1 oraz zmniejszył powierzchnię kwalifikowaną do płatności w ramach wariantu 2.2 ze względu na ustaloną w trakcie poszczególnych etapów kontroli administracyjnej wniosku powierzchnię kwalifikowaną do płatności. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. W dniu 21 maja 2009 r. w gospodarstwie strony odbyła się kontrola na miejscu dotycząca działania program rolnośrodowiskowy. W trakcie kontroli ustalono, że powierzchnia działki rolnej E (działka ewidencyjna nr 690) wynosi 0,04ha, przy czym w uwagach wskazano, że działka położona jest w kompleksie nieużytków. Jednocześnie w protokole z kontroli na miejscu wskazano, że rolnik nie dochował powierzchni trwałych użytków zielonych określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor [...] OR ARiMR uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji nie wykorzystał wszystkich dostępnych instrumentów w celu ustalenia stanu faktycznego na działkach wnioskodawcy, tj. możliwości skierowania sprawy do kontroli terenowej, pomimo rozbieżności pomiędzy wykazem Jednostki Certyfikującej, a wynikami kontroli administracyjnej. Ponadto zaznaczył, że do ustalenia stanu faktycznego organ I instancji powinien uwzględnić wyniki z wykonanej w dniu 21 maja 2009 r. kontroli na miejscu, która wnosi nowe dowody w sprawie. W dniu [...] października 2009 r. Kierownik BP ARiMR w O. wydał decyzję o przyznaniu M. B. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ I instancji uwzględnił do płatności wariant 2.2 powierzchnia 9,68ha, oraz odmówił płatności do wariantu 2.4 oraz 3.1. W uzasadnieniu wskazał, że wariant 2.4 oraz 3.1 zostały pozbawione płatności ze względu na wyniki kontroli na miejscu, w której wskazano powierzchnię stwierdzoną działki E 0,04ha przy czym beneficjent we wniosku deklarował powierzchnię 1ha. Ponadto przyznana płatność została pomniejszona o 20% ze względu na niedochowanie przez beneficjenta powierzchni trwałych użytków zielonych określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej. W odwoławniu od powyższej decyzji strona podniosła, że sankcja za niedochowanie trwałych użytków zielonych nie powinna dotyczyć całej płatności, a jedynie wykrytych nieprawidłowości zgodnie z § 27 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania “Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW 2007-2013. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. Powołując się na wyniki przeprowadzonej kontroli wskazał, że beneficjent nie dochował w gospodarstwie powierzchni trwałych użytków zielonych określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej. W uwagach do działki rolnej E inspektorzy określili, że działka nie jest użytkowana rolniczo. Dodatkowo załączony materiał fotograficzny sporządzony w trakcie kontroli z punktów potwierdza brak użytkowania rolniczego wymienionej działki. Organ odwoławczy wskazał następnie, że przedeklarowanie powierzchni w przypadku pakietu 2.4 oraz 3.1 wyniosło 96%, zatem należało zastosować art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców. Zgodnie natomiast z tym przepisem z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli natomiast różnica ta przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Organ odwoławczy przypomniał, że raport z czynności kontrolnych w części dotyczącej działki rolnej E wskazuje zastosowanie kodu DR4, który mówi, że powierzchnia działki rolnej wynosi poniżej 0,1ha, przez co nie spełnia ona warunku minimalnej powierzchni działki rolnej i nie jest uwzględniona do płatności. Wskazał również, że zgodnie z § 27 ust 4. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w danym roku w wysokości zmniejszonej o 20%. Zgodnie natomiast z planem działalności rolnośrodowiskowej na lata 2008-2013 z dnia 12 maja 2008 r. w dziale 5 - charakterystyka gospodarstwa, litera D - wyszczególnienie grup użytków rolnych w gospodarstwie i ich powierzchnia, trwałe użytki zielone w gospodarstwie M. B. zajmują powierzchnię 1ha. Wartość należnej płatności została więc pomniejszona o 20% ze względu na stwierdzone niedochowanie określonych w planie powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie beneficjenta gdzie potwierdzona powierzchnia trwałych użytków zielonych jest równa 0,04ha. W skardze na powyższą decyzję M. B. wniósł o jej uchylenie wyłącznie w części dotyczącej pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na deklarowany wariant 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) powierzchnia realizacji 1,00ha i wariant 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach powierzchnia realizacji 1,00ha. Skarżący wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 oraz art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, że organ stwierdzając niedochowanie powierzchni trwałych użytków zielonych oparł się na ewidencji gruntów, w której działka E i elementy krajobrazu rolniczego stanowiące ostoje dzikiej przyrody położone są w kompleksie nieużytków. Skarżący podkreślił, że dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej nie ma znaczenia zapis w ewidencji gruntów natomiast ma znaczenie określona realizacja 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 3 21,10.2005, str. 1, z późn. zm.). Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. skarżący stwierdził, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji prowadzono w sposób nieuwzględniający słusznego interesu obywateli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Odnosząc się do konkretnych zarzutów skargi Sąd podkreśla, iż szczególne znaczenie dla rozpoznania sprawy ma kontrola przeprowadzona na nieruchomości skarżącego w dniach 21- 22 maja 2009 r. – obejmująca także sporną działkę E (nr ew. 690). W toku kontroli obecny był reprezentujący skarżącego w postępowaniu administracyjnym W. B., który nie zgłosił do jej przebiegu ani do zapisów w Raporcie żadnych uwag i podpisał Raport z Czynności Kontrolnych. Dokument ten może stanowić zatem podstawę rozstrzygania. Wynika z niego jednoznacznie, iż na działce rolnej E (nr ew. 690) o powierzchni 1,40 ha, na której zadeklarowano powierzchnię rolną 1 ha stwierdzono podczas kontroli w naturze 0,04 ha powierzchni zajętej pod uprawy JPO – łąkę. Potwierdza to zastosowany Kod pokontrolny DR4 – "Stwierdzona powierzchnia działki rolnej w wyniku kontroli pomiaru jest mniejsza od 0,1 ha. Minimalna wielkość kontrolowanej powierzchni nie została dotrzymana (0,1 ha)". Zapis w rubryce "Uwagi inspektora terenowego" określa położenie działki w kompleksie nieużytków dla celu korekty numeru zdjęcia nie zaś, jak to mylnie odczytuje skarżący, wskazuje na oparcie się organu na ewidencji gruntów przy stwierdzeniu niedochowania powierzchni trwałych użytków zielonych. Jako prawidłowe należy zatem przyjąć zapisy w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] października 2009 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, dotyczące Wariantu 2.4 i Wariantu 3.1, iż na działce oznaczonej literą E powierzchnia zadeklarowana wynosiła 1 ha, stwierdzona w czasie kontroli na miejscu powierzchnia wynosi 0,04 ha, nieprawidłowość wyczerpuje dyspozycję kodu DR4, błąd klasyfikowany jest jako sankcjonujący. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, iż przedeklarowanie powierzchni w przypadku pakietu 2.4 i 3.1 wyniosło 96 % i zastosował art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 oraz art. § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania “Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW 2007-2013. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne toczyło się z poszanowaniem praw strony. W uchyleniu przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego decyzji Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2009 r. z wytycznymi przeprowadzenia kontroli na miejscu wobec uznania, iż wyniki kontroli przeprowadzonej w naturze mają wpływ na przyznawane płatności znalazła wyraz zasada prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli (art. 8 kpa). Wypełnienie natomiast tych zaleceń w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji świadczy o dążeniu organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 kpa). Realizacja tej zasady oznacza między innymi, iż ..."istnienie wszelkich okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie negatywne dla strony musi zostać przez organ administracji w sposób bezsporny udowodnione, a prawidłowość tego dowodzenia zarówno co do faktu, jak i co do prawa - podlega kontroli sądowej" (Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie organ podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy a Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji nieprawidłowości w przyjętym stanie faktycznym i zastosowaniu prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.