II FZ 587/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf- Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 363/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 5 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 363/10, mocą którego oddalono wniosek A. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. Odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zakresie składników majątku nieruchomego i wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp. Zaznaczył, że "dochody rodziny są ich sprawą". Skarżący nie ma żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powoławszy się na art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. –wskazał, że obowiązek wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która powinna złożyć oświadczenie na urzędowym formularzu odnośnie jej stanu rodzinnego, majątkowego oraz wysokości uzyskiwanych dochodów. Wzór takiego formularza został określony przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245, zwanego dalej: rozporządzeniem z 16 grudnia 2003 r.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył oświadczenie na formularzu PPF, jednakże oświadczenie to nie pozwala na stwierdzenie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ odmówił on udzielenia informacji odnośnie stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów przez osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a których podanie jest obligatoryjne. W związku z powyższym Sąd, kierując się dyspozycja art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, oddalił wniosek. W piśmie z dnia 23 września 2010 r. zatytułowanym sprzeciwem od powyższego postanowienia Strona wskazała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został sporządzony zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a ona nie jest w stanie ponieść kosztów tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie (błędnie nazwane sprzeciwem) jest oczywiście bezzasadne. Prawidłowo bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji, że na skutek odmowy podania informacji wymaganych dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jego uwzględnienie jest wykluczone. Aby Sąd mógł zastosować wobec Strony instytucję prawa pomocy, będącą wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez strony tego postępowania, Sąd dysponować musi precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez przyznania takiej pomocy Strona nie będzie w stanie zrealizować przysługującego jej prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa, a więc w istocie na innych podatników, przez co Sąd musi szczególnie wnikliwie ustalić, czy przesłanki jego przyznania są spełnione. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.