IV SA/Gl 890/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], którą odmówiono ww. przyznania zasiłku celowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji i w niniejszej sprawie upłynął z dniem [...], bowiem decyzja organu pierwszej instancji została stronie doręczona w dniu [...]. Wskazał także, że w zaskarżonej decyzji strona została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia odwołania, jednakże odwołanie zostało wniesione po terminie, a to w dniu [...], natomiast strona nie zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium odnosząc się do odwołania wniesionego drogą elektroniczną w dniu [...] zaznaczyło, że wniesienie odwołania we wskazany sposób wymaga opatrzenia go bezpiecznym podpisem elektronicznym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. G. podniosła, że po otrzymaniu decyzji organu I instancji zgodnie z pouczeniem oraz informacją uzyskaną od pracownika socjalnego wniosła w terminie odwołanie za pośrednictwem poczty elektronicznej bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Wskazała ponadto, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej twierdzi, że przyjął jej odwołanie w dniu [...]. Ponadto ani SKO ani MOPS nie poinformowali jej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dalszej części skargi skarżąca odniosła się do kwestii związanych z wydaną decyzją organu I instancji kwestionując sposób obliczenia dochodu oraz wskazała na trudną sytuację finansową jej rodziny. Wniosła także o rozpatrzenie sprawy i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumenty powołane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Kolegium zaznaczyło ponadto, że pismo przesłane za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] nie spełniało minimalnych wymogów podania, nie wskazywało bowiem adresu i osoby od której pochodzi, co uniemożliwiło podjęcie dalszych czynności procesowych, o czym strona została poinformowana w piśmie z dnia [...]. Ponadto zaznaczono, że stosownie do treści art. 63 § 3a k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U, z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., w skrócie k.p.a.) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przesłankę wydania takiego rozstrzygnięcia stanowi ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia (lub ogłoszenia) stronie decyzji administracyjnej (art. 129 k.p.a.). Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] doręczonej stronie w dniu [...], strona wniosła odwołanie w dniu [...], a więc z uchybieniem terminu ustawowego. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się sporządzone w formie wydruku pismo przesłane drogą elektroniczną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oznaczone jako odwołanie. Z jego treści wynika, że J.G. odwołuje się od decyzji nr [...] oraz[...], z którymi się nie zgadza. W piśmie tym kwestionowano prawidłowość wydanych przez MOPS rozstrzygnięć odmawiających przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego oraz innych świadczeń. Kolegium potwierdziło odbiór powyższego pisma w dniu [...], co wynika z odcisku datownika zamieszczonego na wydruku tego pisma. Jeżeli zatem organ otrzymał pismo drogą elektroniczną i fakt ten potwierdził dokonując jego wydruku i opatrując go pieczęcią wpływu to zobowiązany był podjąć czynności procesowe z pismem tym związane. Pismo to będące bez wątpienia odwołaniem od decyzji stanowiło bowiem podanie w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Podanie to w istocie nie spełniało minimalnych wymogów formalnych, gdyż nie wskazano w nim adresu osoby od której pochodzi, nie oznaczono w nim organu, który wydał zaskarżone decyzje, nie zostało ono również opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym. Jednakowoż z akt nie wynika, aby organ podanie to wskutek braków formalnych pozostawił bez rozpoznania zgodnie z art. 64 k.p.a., przy uprzednim dopełnieniu wymogów w przepisie tym określonych. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest czynnością organu, która oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej w drodze sporządzenia odpowiedniej adnotacji, że podanie zawiera wadę określoną w art. 64 k.p.a. i że wskutek tego stało się ono bezskuteczne. Czynność ta oznacza, że organ, pomimo dopełnienia obowiązków wynikających z art. 64 k.p.a. uznał, iż podanie to nie jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania. O pozostawieniu podania bez rozpoznania organ powinien również zawiadomić jego adresata o ile jego adres jest organowi znany. W aktach przesłanych Sądowi i uzupełnionych przez Kolegium na wezwanie Sądu brak jest jakiejkolwiek adnotacji o pozostawieniu przedmiotowego podania bez rozpoznania. W aktach znajduje się natomiast skierowane na adres e-mailowy wskazany na wydruku podania pismo Kolegium z dnia [...], będące odpowiedzią na to podanie. Kolegium w piśmie tym poinformowało jego adresata o treści art. 63 k.p.a. oraz 129 k.p.a. poprzez ich przytoczenie w całości oraz wskazało, że odwołanie winno odpowiadać określonym w tych przepisach wymogom. Natomiast w piśmie tym Kolegium nie zawarło informacji o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania wniesionego drogą elektroniczną. Tymczasem zawarcie takiej informacji wskazywałoby na dokonanie tej czynności procesowej. W tej sytuacji należało uznać, że Kolegium nie załatwiło w sposób procesowy odwołania z dnia [...], a zatem nie rozstrzygnęło w kwestii skuteczności jego wniesienia, naruszając tym samym przepis art. 64 k.p.a. Brak stwierdzenia pozostawienia podania bez rozpoznania daje tym samym podstawę do przyjęcia, że organ nie podjął czynności ustalenia adresu osoby w piśmie tym oznaczonej z imienia i nazwiska na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.). Przy czym, jak podkreśla się w piśmiennictwie, chodzi tu nie tylko o dane zawarte w podaniu, ale również dane zawarte w dokumentach będących w posiadaniu organu np. w związku z innymi toczącymi się przed tym organem sprawami osoby oznaczonej w podaniu (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. W-wa 2005, str. 365). W przypadku ustalenia adresu zamieszkania osoby wskazanej w odwołaniu w oparciu o posiadane dokumenty organ mógł zweryfikować w organie miejscowo właściwym informację o wydaniu decyzji w odwołaniu tym określonych. Powyższe prowadzi do wniosku, iż nie mogło dojść do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania skarżącej z dnia [...], skoro odwołanie przez nią wniesione do Kolegium, którego wpływ odnotowano w dniu [...], a więc w ustawowym terminie, nie zostało załatwione zgodnie z przepisami k.p.a., co w rezultacie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjdzie również wskazać, że brak na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (art. 63 ust. 3a k.p.a.) jest brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a., o ile jest znany adres wnoszącego podanie. Brak ten można więc uzupełnić przez przesłanie podania przez wnoszącego i opatrzenia go bezpiecznym podpisem elektronicznym bądź też wniesienia podania w formie pisemnej opatrzonego podpisem bądź też wniesienie go ustnie do protokołu. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium, które z oczywistych względów posiada już dane organu, który wydał decyzję oraz adres zamieszkania strony, zobowiązane będzie załatwić odwołanie przy uwzględnieniu powyższych wywodów. SW