I SA/Gl 553/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-07-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia WSA Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo wątpliwości co do prawidłowości wystawienia i doręczenia tytułów wykonawczych oraz ich charakteru jako podstawy do wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy nie oceniły należycie, czy przekazane przez wierzyciela tytuły wykonawcze spełniają wymogi formalne określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście zmian numeracji, błędnego wskazania organu egzekucyjnego i skreśleń. Ponadto, organy nie rozważyły prawidłowo wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, mimo braku wyegzekwowania należności.
Stan faktyczny
Zobowiązany Z. L. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w składkach ZUS za 2004 rok, domagając się umorzenia postępowania z uwagi na trudną sytuację finansową i toczące się spory sądowe. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, uznając wymagalność zaległości i brak przesłanek do umorzenia. Zobowiązany zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych ZUS Oddział w T. z dnia [...] r. Nr [...] do [...] oraz ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. z dnia [...] r. Nr [...] do [...] obejmujących zobowiązania pana Z. L. w składkach ZUS za 2004 rok. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wymienionych w postanowieniu tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne zmierzające do ściągnięcia zaległości pana Z. L. w składkach ZUS za 2004 rok na rzecz ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. dokonując w ramach podjętych czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z dnia [...] 2008 r., zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w "A" w W. S.A. Oddział w K.. W dniu [...] r. pan Z. L. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych ZUS Nr [...] oraz Nr [...], wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec jego osoby. Zobowiązany wyjaśniał, że nie posiada żadnych wartościowych składników majątku, tak nieruchomego jak i ruchomego, dzieł sztuki, biżuterii, akcji, obligacji czy jakichkolwiek innych papierów wartościowych, oszczędności czy lokat finansowych, natomiast od 2006 roku jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i pozostaje bez stałego źródła utrzymania. Organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny zasięgnął opinii wierzyciela w sprawie wniosku zobowiązanego, wyrażonej postanowieniem ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. z dnia [...] r. Nr [...], nie wyrażającym zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie stwierdziwszy zrealizowania się przesłanek, wymienionych enumeratywnie w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze wymienione w tym postanowieniu. Na powyższe postanowienie pan Z. L. wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia w całości oraz zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Powołując się na prowadzone sprawy przed Sądami Rejonowym i Okręgowym w K., wskazał na błędy w ustaleniach faktycznych oraz pominięcie istotnych faktów, mogących mieć wpływ na wynik postępowania oraz podkreślił, iż toczące się postępowania dotyczące wymiaru zobowiązań składkowych uniemożliwiają zrealizowanie obowiązku objętego tytułami egzekucyjnymi wierzyciela. W zażaleniu pan Z. L. zarzucił wierzycielowi nadużycie prawa poprzez odmowę wypłaty zasiłku chorobowego, który to fakt automatycznie zwolnił go z opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i dlatego też żądanie zapłacenia nienależnych składek odbiera jako nadużycie prawa, a prowadzoną egzekucję jako szkodliwą i pozbawioną podstaw prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że bezsprzecznym jest w sprawie, iż pan Z. L. posiada nadal wymagalne zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne za 2004 r. objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, co zostało potwierdzone postanowieniem wierzyciela z dnia [...] r. Ponadto bez wpływu na ten stan rzeczy pozostają toczące się przed Sądem Rejonowym i Okręgowym w K. sprawy dłużnika z wierzycielem, gdyż nie zostało wydane dotąd żadne prawomocne orzeczenie, które mogłoby zmienić istniejący kształt zadłużenia pana Z. L.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie: 1) jeżeli obowiązek egzekucyjny został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego albo gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek był ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie dostarczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciąży na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W odniesieniu do pana Z. L., zdaniem organu odwoławczego, nie wystąpiła żadna z tych przesłanek, co dał do zrozumienia ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. w pismach z dnia [...] r. i [...] r. wyrażających wolę zrealizowania własnych tytułów wykonawczych, wystawionych na zobowiązanego. Organ drugiej instancji stwierdził, że ponieważ badanie przedmiotowych tytułów wykonawczych pod kątem dopuszczalności egzekucji, o czym mowa w art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie wykazało nieprawidłowości brak było przesłanek do uwzględnienia zażalenia. W skardze od powyższego postanowienia pan Z. L. wniósł o jego uchylenie w całości oraz o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz złamanie zasady współżycia społecznego, zasady kontradyktoryjności i równości. Wspomniał, że niniejsza skarga jest powieleniem wcześniejszej skargi z dnia [...] 2009 r. obejmującej wszystkie zagadnienia, wynikłe w toku postępowania, a rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/GL 481/09. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w rozpoznawanej sprawie sporna pozostaje kwestia wymagalności dochodzonych kwot na tle sporu z wierzycielem prowadzonym przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt [...], a także przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. akt [...] . W tych okolicznościach zasadnym było zastosowanie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego ani wierzyciel, ani organ egzekucyjny nie dostrzegł związku między toczącymi się postępowaniami sądowymi, a wszczętym postępowaniem egzekucyjnym. Skarżący podniósł, że niezgodne z prawdą było twierdzenie, że uporczywie uchyla się od wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że od 2000 roku nie ma regularnych dochodów, o czym organ egzekucyjny posiadał informacje, a drobne kwoty z prac dorywczych nie wystarczają na zaspokojenie jego elementarnych potrzeb życiowych. Odnośnie braku informacji o terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia podniósł, iż terminowe wniesienie przez niego środka zaskarżenia nie było zasługą organu odwoławczego, a wynikało z jego determinacji i dociekliwości. Na koniec skarżący podniósł, że jego kontakt z wierzycielem tj. ZUS Inspektorat w T. jest nieprawidłowy, bowiem czuje ze strony wierzyciela agresje skierowaną przeciw jego osobie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację przedstawioną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek z przyczyn w niej niewskazanych. Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. o numerach od [...] do [...] , od [...] – do [...] – [...] , od [...] do [...] i od [...] do [...]. Na podstawie tytułów z dnia [...] r. o nr [...] do [...] postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Dyrektora Oddziału ZUS w T., który zawiadomieniami z dnia [...] r. dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w "B" S.A. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczone zostały zobowiązanemu w dniu [...] 2004 r., a dłużnikami zajętej wierzytelności w dniu – [...] 2004 r. Ten sam rachunek bankowy został zajęty przez Dyrektora Oddziału ZUS w T., na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] z dnia [...] 2005 r. Zajęcia tego dokonano zawiadomieniem z dnia [...] 2005 r. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] 2005 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] 2005 r. Następnie zawiadomieniami z dnia [...] 2008 r. organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze zajęcia rachunku bankowego ulokowanego w "A" w W. S.A. Zawiadomieniem tym wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...] doręczając je do banku w dniu [...] 2008 r. a w dniu [...] 2008 r. zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych. W dniu [...] 2008 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo zobowiązanego z dnia [...] 2008 r. zawierające zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjne i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zawarte w piśmie w części dotyczącej doręczonych w dniu [...] 2008 r. zobowiązanemu tytułów wykonawczych podlegało rozpatrzeniu w trybie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna. W przypadku zaś tytułów wykonawczych, których odpisy zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] 2004 r. i [...] 2005 r. z uwagi na upływ terminu do zgłoszenia zarzutów, podniesione w piśmie zobowiązanego okoliczności podlegały rozpatrzeniu w oparciu o postanowienia art. 59 ustawy egzekucyjnej. We wniosku z dnia [...] 2008 r. zobowiązany wskazał zarzuty dotyczące : nieistnienia obowiązku i przedawnienia roszczeń – przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, brak pouczenia o formie, terminie i miejscu wniesienia środka zaskarżenia – przesłanka z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – czyli naruszenie zasady wymienionej w art. 7 § 2 tej ustawy. Jak wynika z akt administracyjnych Dyrektor Oddziału ZUS w Z. w dniu [...] r. wydał postanowienie o skierowaniu administracyjnego tytułu wykonawczego do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. przekazując – "celem kontynuacji prowadzonego wobec pana Z. L. (...) postępowania egzekucyjnego – stanowiące jego podstawę tytuły wykonawcze nr od [...] do [...] z dnia [...] r., od [...] do [...] z dnia [...] r., którym nadano nowe sygnatury od [...] do [...]". Do postanowienia dołączono jako załączniki opisane w postanowieniu tytuły wykonawcze, odpisy zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] 2004 r. i [...] 2005 r. potwierdzony dowód doręczenia upomnień oraz tytułów wykonawczych i ewidencję tytułów wykonawczych. Postanowienie wraz z załącznikami doręczono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...] r. ( prezentata Urzędu Skarbowego w S. ). W postanowieniu jako podstawę prawną jego wydania wskazano m.in. § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) dalej rozporządzenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził niedopuszczalność zażalenia zobowiązanego na powyższe postanowienie. Przekazane do realizacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuły wykonawcze wskazywały jako organ egzekucyjny Dyrektora ZUS Oddział w Z., zawierały klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji opatrzone pieczęcią Dyrektora O/ZUS Z. Inspektorat T. oraz podpis osoby upoważnionej przez ten organ do jej nadania. Tytułom nadano nowe numery. W tytułach tych dokonano skreśleń i dopisków dotyczących numerów tytułów oraz adresu zobowiązanego bez wskazania daty ich dokonania. Tytuły nie zostały doręczone zobowiązanemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., który między innymi na ich podstawie dokonał zajęcia z dnia [...] 2008 r. W piśmie z dnia [...] 2008 r. zobowiązany domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego zobowiązania i tytuły wymienione w zawiadomieniu o zajęciu z dnia [...] 2008 r. wskazując m.in. na swoją trudną sytuację finansową. Postanowieniem z dnia [...] r. ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, zaś postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy, zaskarżone zażaleniem zobowiązanego, postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, wskazując na wymagalność przedmiotowych zaległości i brak przesłanek uzasadniających umorzenie egzekucji. Organ odwoławczy wskazał, że badanie tytułów wykonawczych ZUS Oddział Z. Inspektorat w T. pod kątem dopuszczalności egzekucji, o czym mowa w art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie wykazało nieprawidłowości. Zgodnie z treścią art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji (...) z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (...). W myśl art. 26 § 4 tej ustawy jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą : 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zapłaty wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to obciążenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego ( art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej ). Stosownie do art. 27 § 1 ustawy podatkowej tytuł wykonawczy zawiera m.in. oznaczenie wierzyciela ( pkt 1 ) datę wystawienia tytułu ( pkt 7) oraz klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej ( pkt 10). Zgodnie z art. 29 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ( §1 ). Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie (§2). Rozporządzenie z dnia 22 listopada 2001 r. określa m.in. tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych ( § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Stosownie do brzmienia § 6 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przed wysłaniem tytułu wykonawczego do naczelnika urzędu skarbowego wierzyciel sprawdza, czy należność nie została uiszczona ( § 6 ust. 9 rozporządzenia ). Do przesyłanych do organu egzekucyjnego tytułów wykonawczych lub ich odpisów wierzyciel załącza ewidencję tytułów wykonawczych ( § 7 ust. 1 rozporządzenia ). Ewidencję o której mowa w ust. 1, załącza się w dwóch egzemplarzach, z których pierwszy przeznaczony jest dla organu egzekucyjnego, a drugi, po potwierdzeniu przyjęcia tytułów do egzekucji, organ ten zwraca wierzycielowi ( § 7 ust. 3 rozporządzenia). W niniejszej sprawie wierzycielem był jednocześnie organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie – dyrektor oddziału ZUS w Z.. Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym w zakresie opisanym w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej w stosunku do przysługujących mu jako wierzycielowi wymienionych w tym przepisie należności pieniężnych. Zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej oznacza konieczność stosowania przepisu art. 26 § 4 tej ustawy, a więc obowiązek właściwego dyrektora oddziału ZUS przystąpienia z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wystawiony tytuł wykonawczy powinien zawierać wszystkie elementy określone w art. 27 ustawy egzekucyjnej. Na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego dyrektor oddziału ZUS prowadzi egzekucję administracyjną, której wszczęcie następuje z chwilą wskazania w art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej. W sytuacji, gdy prowadzona przez niego egzekucja okazała się bezskuteczna niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skierowanie tytułu wykonawczego do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego następuje nie celem "dalszego" prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie stanowi kontynuacji prowadzonej przez dyrektora oddziału ZUS egzekucji, lecz oznacza wszczęcie nowego postępowania egzekucyjnego. Kierując tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego będącego organem egzekucyjnym ( art. 19 § 1 ustawy egzekucyjnej ) dyrektor oddziału ZUS postępuje jak wierzyciel nie tracąc przymiotu organu egzekucyjnego. Oznacza to konieczność stosowania wymogów z art. 26 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej, a więc wystawienia tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru i skierowania go wraz z odpowiednim wnioskiem i ewentualnym załącznikiem w postaci ewidencji tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego. Złożenie tych dokumentów wszczyna nowe postępowanie egzekucyjne. Tytuł taki podobnie jak każdy inny tytuł wykonawczy podlega badaniu organu egzekucyjnego w trybie art. 29 ustawy egzekucyjnej. To organ egzekucyjny, do którego tytuł wykonawczy został skierowany decyduje o przystąpieniu lub odmowie przystąpienia do egzekucji. Przystąpienie do egzekucji następuje po nadaniu tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Odmowa przystąpienia do egzekucji realizowana jest poprzez zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi. "Klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności" lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania ( tak wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1997 r. sygn. akt III SA 984/96). Stwierdzenie tych okoliczności należy do organu egzekucyjnego, który daną egzekucję ma prowadzić. Klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji o której mowa w art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, nadaje danemu tytułowi wykonawczemu ten organ egzekucyjny, do którego tytuł taki został przekazany. O ile więc wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie stwierdzi, że prowadzona przez niego, na podstawie tytułu przez siebie wystawionego, egzekucja okazała się nieskuteczna, wystawia nowy tytuł wykonawczy i niezwłocznie kieruje go do odpowiedniego naczelnika urzędu skarbowego jako organu egzekucyjnego, który przed przystąpieniem do egzekucji bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz spełnienie kierowanego do niego tytułu wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej. Ustawa egzekucyjna nie przewiduje "kontynuacji postępowania egzekucyjnego" jako dalsze prowadzenie tego samego postępowania przez inny organ egzekucyjny niż ten, który dotychczas w ograniczonym zakresie egzekucję tę prowadził, która okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej jest niedopuszczalne, a postępowanie egzekucyjne wszczęte takim tytułem podlega umorzeniu z mocy art. 59 § 1 pkt 7 tej ustawy. Z treści § 6 ust. 5 rozporządzenia bądź innych przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne w administracji nie wynika, że wymieniony tam tytuł wykonawczy ma być " tym samym" tytułem, na podstawie którego prowadzona już egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Jak wynika z akt egzekucyjnych i wydanych rozstrzygnięć powyższa kwestia nie była przedmiotem badania organów rozpoznających niniejszą sprawę. Organy nie oceniły w sposób należyty czy przekazane przez wierzyciela tytuły wykonawcze spełniają wymogi z art. 27 ustawy egzekucyjnej, a w szczególności czy, spełniały te wymogi tytuły wykonawcze ze zmienioną numeracją, błędnym wskazaniem organu egzekucyjnego, do którego zostały skierowane, skreśleniami w pozycjach dotyczących adresu zobowiązanego oraz zawierające klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji nadaną przez inny organ egzekucyjny niż ten, który egzekucję miał prowadzić i do którego tytuły skierowano. Organy nie wyjaśniły dlaczego w wydanych postanowieniach w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego posługiwały się nieaktualną numeracją przedmiotowych tytułów wykonawczych. Nie wskazały przyczyn dla których uznały, że "kontynuują" postępowanie egzekucyjne wszczęte przez inny organ egzekucyjny i z jakich powodów w sprawie nie miał zastosowania art. 26 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej. Należy również zauważyć, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że badanie przedmiotowych tytułów pod kątem dopuszczalności egzekucji ( art. 29 ustawy egzekucyjnej) nie wykazało nieprawidłowości, bez wskazania okoliczności czy motywów, które przemawiałyby za prawidłowością takiego stanowiska. Organy rozstrzygając niniejszą sprawę nie oceniły wniosku zobowiązanego pod kątem zastosowania przepisu art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej mimo, że zobowiązany przedstawił swoją sytuację finansową, a z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej egzekucji nie doszło do wyegzekwowania jakiejkolwiek należności. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy oceni przedmiotowe tytuły wykonawcze pod względem spełnienia wymogów art. 27 ustawy egzekucyjnej i rozważy dopuszczalność prowadzenia na ich podstawie egzekucji administracyjnej. Badając przedmiotowe tytuły uwzględni obowiązujące przepisy prawa i ocenę prawną dokonaną w niniejszym wyroku. Przeprowadzi analizę wszystkich okoliczności sprawy celem stwierdzenia możliwości umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wobec stwierdzenia naruszenia w zaskarżonym postanowieniu wymienionych wyżej przepisów postępowania i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy zastosowaniu jej art. 134 § 1 orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło