II SA/Gl 288/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-07-15

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej był zobowiązany do zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia, który został później uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą, mimo odroczenia przez Trybunał utraty mocy obowiązującej tego przepisu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji, ma prawo samodzielnie ocenić zgodność przepisów rozporządzenia z ustawą. W sytuacji, gdy przepis rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego (co potwierdził Trybunał Konstytucyjny), kwota pobrana na jego podstawie, przekraczająca wysokość określoną w ustawie, jest nienależna i podlega zwrotowi, nawet jeśli opłata została pobrana w okresie, gdy przepis rozporządzenia obowiązywał z powodu odroczenia utraty jego mocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. N. zwrócił się do Urzędu Miejskiego o zwrot kosztów związanych z wydaną kartą pojazdu, które udokumentował rachunkiem. Organ odmówił zwrotu żądanej opłaty, wskazując, że w dacie jej pobierania (w 2004 r.) organ działał na podstawie obowiązującego rozporządzenia. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszeń prawa, a po odmowie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony akt i orzekł, że akt ten nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu uchyla zaskarżony akt i orzeka, że akt ten nie podlega wykonaniu w całości. Z. N. pismem z dnia [...] roku zwrócił się do Urzędu Miejskiego – Wydziału Komunikacji w G. o zwrot kosztów związanych z wydaną kartą pojazdu, który to koszt udokumentował załączonym rachunkiem [...]. Pismem z dnia [...] roku zastępca naczelnika wydziału komunikacji L. U. , działająca z upoważnienia Prezydenta G.( upoważnienie nr [...] dołączone do akt administracyjnych ) odmówiła zwrotu żądanej opłaty ( nadpłaty ). W piśmie podano, że do dnia [...] roku wysokość opłaty za kartę określał § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 137, poz. 1310). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku sygn. akt U 6/04 orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 z zm.) i art. 92 oraz art. 217 Konstytucji odraczając moc obowiązującą wyroku do dnia 1 maja 2006 roku. Oznacza to, że w dacie pobierania opłaty organ działał na podstawie prawa i w jego granicach. Nowa opłata w wysokości 75 zł została bowiem wprowadzona dopiero rozporządzeniem obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2006 roku. Wnioskodawca pismem z dnia [...]roku wezwał organ do usunięcia naruszeń prawa dokonanych odmową zwrotu nadpłaconej kwoty opłaty. Prezydent G. odmówił usunięcia naruszeń prawa zarzuconych przez wnioskodawcę pismem z dnia [...]roku oraz pouczył o sposobie i terminie złożenia skargi na swoją czynność. W dniu [...]roku wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na czynność Prezydenta G. z dnia [...]roku odmawiającą zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. W odpowiedzi na skargę, organ którego działalność stała się przedmiotem skargi, wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że pobierając opłatę działał w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a mianowicie rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. z 2003 roku, nr 137, poz. 1310). Istotnie Trybunał Konstytucyjny stwierdził wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku nie konstytucyjność § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jednakże odroczył wejście w życie swojego orzeczenia do dnia 1 maja 2006 roku. Oznacza to, że opłata została pobrana zgodnie z przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przede wszystkim należy stwierdzić, że na pismo Prezydenta G. z dnia [...] roku przysługuje skarga do sądu administracyjnego, albowiem spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej p.p.s.a.). W uchwale siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 roku, sygn. akt I OPS 3/07, stwierdzono, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 137, poz. 1310 z zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnie organ orzekający podnosi, iż Trybunał Konstytucyjny stwierdzając orzeczeniem z dnia 17 stycznia 2006 roku niezgodność § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z Konstytucją i Prawem o ruchu drogowym równocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. co oznacza, że opłata została pobrana w oparciu o obowiązujący przepis. Jednakże każdy sąd, w tym administracyjny może w toku rozpoznania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. W tym zakresie w zasadzie brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą jest przyjmowane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. postanowienie TK z 13 stycznia 1998 r. sygn. 2/978 – OTK 1998, nr 1 poz. 4; uchwała NSA z 30 października 2000 r., sygn. OPK 13/00-ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 63). Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 stycznia 2006 roku orzekł, że § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia ( w oparciu, o który została pobrana opłata za wydaną kartę pojazdu ) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z zm.) oraz art. 92 i art. 217 Konstytucji. Trybunał ustalił, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza on poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. W świetle powyższego orzeczenie Trybunału nie budzi więc wątpliwości Sądu, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego zapisu rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku, nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej. Problem w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy wobec odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązuje § 1 pkt 1 rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 roku, mógł on stanowić podstawę do pobrania w 2004 roku opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł. Jak wskazano wyżej Sąd działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji ma możliwość samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia i w ramach tej oceny stwierdził, że § 1 pkt 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 4 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej koszt związany z drukiem i dystrybucją tej karty. Skoro więc unormowanie zawarte w treści § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku wykraczało poza regulację ustawową przewidzianą w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kwota uiszczona przez skarżącego powyżej 75 zł była kwotą nienależnie uiszczoną. Organ zatem był zobowiązany zwrócić skarżącemu tę kwotę. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło