I SA/Kr 140/10

Sygn. akt I SA/Kr 140/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2010r., sprawy ze skargi M.G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 listopada 2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, - skargę oddala - Pismem z dnia 10.08.2009 r. M. G.-H. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kocie 722 zł 80 gr powstałych na skutek wszczęcia przeciwko niej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 28.11.2007 r. i nr [...] z dnia 29.11.2007 r. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją finansową. Postanowieniem z dnia 5 października 2009 r Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia powyższych kosztów egzekucyjnych, z uwagi na brak ustawowych przesłanek wymienionych w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uznał, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono nieściągalności dochodzonego obowiązku, gdyż należności objęte ww. tytułami wykonawczymi są spłacane w układzie ratalnym, a prowadzone postępowanie egzekucyjne jest zawieszone. Ponadto ściągnięcie kosztów egzekucyjnych po spłacie należności nie spowoduje niewspółmiernych wydatków, bowiem możliwe będzie ich wyegzekwowanie z ustalonych składników majątku M. G.- H. Organ pierwszej instancji nie stwierdził również żadnego ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Podkreślono także, że jedynie trudna sytuacja ekonomiczna strony nie jest przesłanką uzasadniającą umorzenie kosztów, jeżeli nie wykazała ona rzeczywistej niemożności zapłaty należności bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej. Na postanowienie organu egzekucyjnego wnioskodawczyni złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Podniosła w nim, że sytuacja finansowa jej rodziny jest na tyle trudna, że po uregulowaniu wszystkich zobowiązań nie zostaje prawie nic na życie. Łączna kwota zobowiązań to 800 zł w związku ze spłatą ratalną dotyczącą jej osoby oraz 2.000 zł dotyczące nieprowadzącej działalności gospodarczej Firmy "M", za którą spłaca raty. Ponadto zaznaczyła, że nie może gospodarować udziałami Firmy "G" Sp. z o.o., ponieważ są one zabezpieczone przez Urząd Skarbowy na poczet jej zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 r utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołał się na art.64e §§ l , 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podkreślając, że regulacja ta oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Podkreślono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby wnioskodawczyni nie była w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. W złożonych zeznaniach PIT-37 i PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 M. G .- H. wykazała dochód w wysokościach odpowiednio 28.538,12 zł i 325,70 zł, a mąż 20.498,94 zł i 325,70 zł. Ponadto Spółka z o.o. "G" w której M. G.- H. posiada 250 udziałów po 100 zł każdy, w zeznaniu CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 wykazała przychód w wysokości 821.106,36 zł, koszty w wysokości 743.942,09 zł oraz dochód 77.164,27 zł. Ponadto wnioskodawczyni podała, że posiada na utrzymaniu dziecko w wieku 13 lat, warunki mieszkaniowe dobre – mieszkanie rodziców, wysokość ponoszonych wydatków to około 500 zł na miesiąc, nie posiada oszczędności, akcji, obligacji, papierów wartościowych. Podkreślono, że wzięto również pod uwagę obciążenie z tytułu spłaty rat w łącznej kwocie 2.800 zł i w oparciu o powyższe stwierdzono, że poniesione koszty egzekucyjne nie spowodują jeszcze większego uszczerbku w trudnej sytuacji finansowej Zobowiązanej. Nie stwierdzono również nieściągalności dochodzonego obowiązku, gdyż należności objęte tytułami wykonawczymi są obecnie objęte układem ratalnym, zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24.06.2009 r., znak: [...] W związku z powyższym postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M.G.-H.zostało zawieszone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.04.2008 r., [...]. W związku z zawieszonym postępowaniem egzekucyjnym wstrzymane jest dochodzenie przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, w związku z czym nie może być brana pod uwagę przesłanka oparta na powstaniu niewspółmiernych wydatków przy ściągnięciu samych kosztów egzekucyjnych. Natomiast oceniając przesłankę z punktu widzenia "ważnego interesu publicznego" wzięto pod uwagę nie tylko interes zobowiązanej, ale także charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez skarżącą z tytułu kosztów egzekucyjnych. Podnoszone zaś przez Zobowiązaną okoliczności, tj. posiadanie zobowiązań finansowych, nie mogą być uznane za okoliczności mające znaczenie w szerszym ujęciu społecznym, gdyż odnoszą się wyłącznie do chęci uwolnienia się od obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych. Zauważono ponadto, że stosownie do przepisu art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zapłata kosztów egzekucyjnych może być rozłożona na raty ze względu na ważny interes zobowiązanego. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając iż zostało ono wydane niezgodnie z prawem i zasadami współżycia społecznego. Podkreślono, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Obciążenia związane ze spłacaniem zaległości podatkowej pochłaniają bowiem l00 % wynagrodzenia jakie uzyskuje cała rodzina, a utrzymanie jest możliwe tylko dzięki pomocy krewnych. Podniesiono także, że organ nie powinien naliczać kosztów egzekucyjnych , bowiem przed wydaniem tytułów egzekucyjnych skarżąca wystąpiła o rozłożenie na raty zaległości, co powinno wstrzymać egzekucję. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Przesłanki rozpoznania wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych określa bowiem w omawianej sprawie art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten w § 1 stanowi, że organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Wprowadza tym samym do konstrukcji uznania administracyjnego element uznania administracyjnego. Natomiast § 2 zawiera wyczerpujący katalog przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Może to nastąpić wtedy, gdy: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W § 3 stwierdzono natomiast, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. § 4 stanowi natomiast, że w przypadku częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych umarza się przede wszystkim opłaty za czynności egzekucyjne. Należy przy tym podkreślić, że w związku z uznaniowym charakterem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania, żadna przesłanka o której mowa w art. 64e § 2 powyższej ustawy nie ma charakteru obligatoryjnego, tzn. jej wystąpienie nie zobowiązuje organu do uwzględnienia wniosku. W każdym przypadku organ jest jednak zobligowany zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa do jego wnikliwego rozpoznania ( po uprzednim prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia. W omawianej sprawie warunki te zostały spełnione. Organ I instancji dążąc do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych poprzez przedłożenie dokumentów świadczących o jej sytuacji materialnej lub ważnym interesie publicznym przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Podjęte zostały zatem niezbędne działania celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła szereg dokumentów, które zostały przez organ prawidłowo przeanalizowane i ocenione. Znalazło to przy tym odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Prawidłowo wyjaśniono dlaczego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia ważny interes publiczny. Oceniono go przy tym nie tylko z punktu widzenia interesu zobowiązanej, ale także charakteru i celu jakiemu mają służyć środki wpłacane przez skarżącą z tytułu kosztów egzekucyjnych . W sposób przekonywujący wyjaśniono również, dlaczego poniesienie kosztów egzekucyjnych nie spowoduje znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej zobowiązanego. Rozważono przy tym zarówno wysokość dochodów , jak i wydatków, a także fakt rozłożenia zaległości na raty i ich wysokość. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. l5l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.