I OZ 711/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 391/10 wstrzymujące wykonanie decyzji w sprawie ze skargi Gminy Tarnowo Podgórne na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. , [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 391/10, uwzględniając wniosek Gminy Tarnowo Podgórne, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] ustalającą na rzecz A. Ż. odszkodowanie w wysokości [...] zł za grunt przejęty pod drogę na rzecz Gminy Tarnowo Podgórne i zobowiązującą do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu postanowienia, mając na uwadze treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz wynikający z tego przepisu obowiązek wykazania przez stronę przesłanek tam zawartych, Sąd wskazał, iż Wójt Gminy Tarnowo Podgórne wykazał we wniosku, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której wykonanie, przed podjęciem przez Sąd rozstrzygnięcia co do zasadności skargi, może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, bowiem konieczność zapłacenia odszkodowania w kwocie [...] zł wiąże się z utratą środków finansowych na cel wcześniej określony w uchwale budżetowej, co spowoduje, iż cel mógłby zostać niezrealizowany. Zatem podniesione okoliczności mogą, w ocenie Sądu, stanowić podstawę do uzyskania ochrony tymczasowej w sprawie. Na powyższe postanowienie zażalenie, uzupełnione pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r., wniósł zainteresowany A. Ż., w którym zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zapowiedzianej we wrześniu 2009 r. może być wstrzymane z uwagi na niezaplanowanie wydatków w uchwale budżetowej, bowiem, zdaniem skarżącego, szanse na zmianę decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym są niewielkie, a brak jest jakichkolwiek przesłanek aby twierdzić, iż w razie takiej ewentualności do zwrotu przekazanych środków nie dojdzie. Sama okoliczność trudności w ewentualnym zwrocie wypłaconego odszkodowania nie może być przesłanką do wydawania postanowień takich jak zaskarżone, gdyż gmina powinna zabezpieczyć odpowiednie na to środki już w 2010 r. Nie ma również powodów, aby stawiać interes gminy na lepszym miejscu niż interes osób fizycznych jako bardziej podlegający ochronie. Trudności finansowe gminy nie wywodzą się ze sprawy i jej charakterystyki a jedynie z określonych niezależnych od sprawy decyzji gminy. W postępowaniach sądowych często wskazuje się nawet najuboższym, że winni z wyprzedzeniem zabezpieczać środki finansowe na swoje potrzeby i te zasady powinny odnosić się do organów. Dodatkowo skarżący wskazał, iż spora część odszkodowania zostanie przekazana jako podatek na rzecz fiskusa a Skarb Państwa nie powinien czekać na niezbędne środki z powodu ewentualnych nieprawidłowości po stronie gminy, która najprawdopodobniej zabezpieczyła środki na zapłacenie odszkodowania, a jeśli nie to jest to błąd w planowaniu. Dla skarżącego, pogląd, jakoby zapłata odszkodowania wiązać się będzie z utratą środków finansowych na cel wcześniej określony, nie daje się pogodzić z decyzją Starosty z dnia [...] września 2009 r. nakazująca zabezpieczenie na ten cel odpowiednich środków finansowych. Natomiast zwrócono uwagę, iż stroną postępowania jest jedna z najzamożniejszych gmin w Polsce. Faktycznym zaś motywem złożenia skargi i odraczania załatwienia sprawy jest zmiana we władzach gminy – wybory samorządowe, gdyż przewlekłość postępowania naraża gminę na powstanie dodatkowych odsetek w związku z wartością odszkodowania. Stanowisko WSA nosi cechy nieuzasadnionego solidaryzowania się z chętnym do nadużyć podmiotem, który nie zasługuje na ochronę. Z instytucji nadzwyczajnej jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uczynił łatwo dostępne narzędzie do odraczania wykonalności decyzji do końca całej procedury sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli skarżący wykaże, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się zatem do oceny zasadności przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji wskazanych we wniosku Gminy Tarnowo Podgórne, należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż zostały one spełnione, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji, przed podjęciem rozstrzygnięcia co do słuszności wniesionej skargi, mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, zgadza się ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 382/09, na które powołał się Sąd I instancji, iż wypłacenie przez Gminę odszkodowania w wysokości [...] zł wiązałaby się niechybnie z utratą środków finansowych na cele określone wcześniej w uchwale budżetowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich niezrealizowania. Istnieje również, wbrew stanowisku skarżącego, niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej niemożności odzyskania tak wysokiej kwoty odszkodowania przy uwzględnieniu skargi. W związku z tym, podane przez wnioskodawcę okoliczności mogą stanowić podstawę do uzyskania ochrony, która jest tylko tymczasowa. Ponadto należy wskazać, iż obowiązek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciążył już na organie, stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawach, o których mowa w przepisach Działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126, organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Dlatego też należy wskazać, iż w sytuacji, kiedy organ nie wykonał w/w obowiązku, a w niniejszej sprawie takiego postanowienia nie wydał, to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek skarżącej przez Sąd I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.