I FZ 311/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 491/10 w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 8 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 491/10 ze skargi L. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 14 kwietnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 23 lipca 2010 r., w którym odmówiono skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu do tego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła nowych istotnych dla sprawy okoliczności, które dezaktualizowałby stanowisko referendarza sądowego zajęte w postanowieniu z 23 lipca 2010 r. Sąd podkreślił, że o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy przesądził nie sam fakt nienadesłania dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym z 5 kwietnia 2011 r. skierowanym do skarżącej w rybie art. 255 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", ale to że bez tej dokumentacji Sąd nie był w stanie ustalić aktualnej sytuacji finansowej skarżącej i stwierdzić, czy jest o na tyle trudna, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł w niniejszej sprawie wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. W zażaleniu na opisane postanowienie wniesiono o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 255 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Żalący argumentował, że Sąd pierwszej instancji nadużył trybu z art. 255 p.p.s.a., albowiem wezwał o dodatkową dokumentację bez należytej oceny oświadczenia skarżącej o aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy na tle rozpatrywanej sprawy była już przedmiotem postanowień zarówno referendarza sądowego (dwukrotnie) jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym słusznie skonstatowano w zaskarżonym postanowieniu, że ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Oceniając ponowny wniosek strony w tym zakresie, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w sprawie strona skarżąca (ani w ponownym wniosku, ani w zażaleniu) nie wskazała na takie okoliczność, które uzasadniałby twierdzenie, że zapłata kwoty 100 zł (a więc najniższej z możliwych opłat sądowych) doprowadziłaby do powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. Nie można uznać za zmianę okoliczności faktycznych, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, pobytu w szpitalu psychiatrycznym i zażywania leków antydepresyjnych. Te zdarzenia uprawdopodabniają jedynie czasową niezdolność do pracy. Same w sobie nie dowodzą jednak, że skarżąca utraciła źródło dochodów. Trzeba zauważyć, że skarżąca w oświadczeniu ze stycznia 2011 r. wskazał, iż jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. W piśmie z 15 czerwca 2011 r. jej pełnomocnik oświadczył zaś, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym w sprawie nie wiadomo, czy a jeżeli tak, to skąd skarżąca uzyskuje środki finansowe? Mimo wezwania skarżąca nie przedstawiła dowodów (np. pisma o rozwiązaniu stosunku pracy, pisma o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej), kóre wskazywałby, że definitywnie pogorszyła się jej sytuacja finansowa. Problemy zdrowotne, mają oczywiście wpływ na możliwości zarobkowe danej osoby, ale same w sobie nie świadczą jeszcze o utracie źródła dochodu. Taka – kluczowa dla sprawy – nowa okoliczność nie została ujawniona, głównie przez bierność samej strony skarżącej. Tymczasem to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji życiowej, która uzasadnia przyznanie pomocy finansowej z budżetu państwa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.