II OZ 854/11

Dnia 28 września 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2011 roku, sygn. akt VII SO/Wa 22/10 o odrzuceniu skargi kasacyjnej B.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 roku sygn. akt VII SO/Wa 22/10 o oddaleniu wniosku B.R. o wymierzenie Wojewodzie Mazowieckiemu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną B.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. oddalającego wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Wojewodzie Mazowieckiemu za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z dnia 13 kwietnia 2011 r. zostało sprostowane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2011 r. w ten sposób, że w sentencji orzeczenia zamiast słów "wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej" wpisano "postanowienie". Odpis postanowienia oddalającego wniosek o wymierzenie grzywny został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 czerwca 2011 r., po uprzednim doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 13 kwietnia 2011 r., co nastąpiło w dniu 2 czerwca 2011 r. Pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FPS 1/08, od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - p.p.s.a. zgodnie z art. 173 § 1 in fine p.p.s.a. w związku z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a., służy stronie zażalenie a nie skarga kasacyjna. W uzasadnieniu uchwały Sąd wskazał, że mogą istnieć postanowienia kończące postępowanie, od których służy zażalenie. Z art. 194 § 1 pkt 10 wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest ukaranie grzywną. To oznacza, że w przepisie tym chodzi nie o wynik, rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu, lecz o przedmiot postępowania, a to oznacza, że zażaleniu podlegałyby nie tylko postanowienia wymierzające grzywny, ale i odmawiające jej wymierzenia. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego wniosek o wymierzenie grzywny. W dacie wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego posiadał wiedzę o sprostowaniu sentencji orzeczenia z dnia 13 kwietnia 2011 r. W związku z powyższym Sąd I instancji doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Jednocześnie wniósł o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, czy rozpoczęty bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku może zostać skrócony przez następcze uprawomocnienie się postanowienia o sprostowaniu wydanego orzeczenia przez zmianę jego kwalifikacji jako postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd powinien był wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. Zarzucił również, że w trybie sprostowania na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. nie mogło dojść do zmiany kwalifikacji orzeczenia z wyroku na postanowienie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 173 § 1 oraz art. 177 p.p.s.a. poprzez odmówienie liczenia biegu terminu 30 – dniowego do złożenia skargi kasacyjnej, skoro w dacie 8 czerwca 2011 r. doręczono skarżącemu wyrok, a postanowienie o sprostowaniu nie było prawomocne; 2. naruszenie art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w przypadku orzeczenia wyrokiem w przedmiocie grzywny należy złożyć zażalenie; 3. naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a. w ten sposób, że uprawomocnienie się postanowienia o sprostowaniu wyroku w trakcie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie powinno mieć wpływu na skrócenie terminu z 30 dni do 7 dni na złożenie środka odwoławczego; 4. naruszenie art. 159 § 1 p.p.s.a. oraz art. 139 § 3 p.p.s.a. w ten sposób, że przepis o sprostowaniu dopuszcza sprostowanie błędów w treści wyroku, a nie następczą zmianę kwalifikacji orzeczenia. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie odrzuconej skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania, rozstrzygnięcie wskazanego na wstępie zagadnienia prawnego oraz zasądzenie kosztów niezbędnej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi administracji w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. powinien zostać rozstrzygnięty w formie postanowienia, na które to postanowienie służy zażalenie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FPS 1/08). Postawione przez stronę zarzuty sprowadzaja się natomiast do konieczności odpowiedzi na pytanie, jakie skutki dla rodzaju i terminu wniesienie środka odwoławczego wywołuje błędne załatwienia przez sąd administracyjny wniosku o wymierzenie grzywny wyrokiem. Po pierwsze wskazać należy, że na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji z dnia 21 kwietnia 2011 r., mocą którego sprostowano orzeczenie z dnia 13 kwietnia 2011 r. Postanowienie to jest postanowieniem prawomocnym, bowiem nie zostało przez skarżącego zaskarżone w drodze zażalenia i w związku z tym wywołuje skutki prawne oraz wiąże swoim rozstrzygnięciem (art. 170 p.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że w orzeczenie z dnia 13 kwietnia 2011 r. miało formę postanowienia, od którego zgodnie z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. przysługiwało zażalenie. Po drugie, błędne oznaczenie przez sąd administracyjny formy orzeczenia czy też błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych, nie może powodować, że stronie przysługuje inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy. Jeżeli natomiast na skutek błędnych działań sądu administracyjnego strona uchybi terminowi do złożenia środka odwoławczego, to jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, co pozwoli na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybień powstałych bez winy strony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, która w niniejszej sprawie nie przysługiwała. Brak było jednocześnie możliwości potraktowania tego środka odwoławczego jako zażalenia, bowiem uniemożliwiał to upływ terminu do złożenia zażalenia. Niedopuszczalność skargi kasacyjnej skutkuje jej odrzuceniem. Z opisanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do rozstrzygania zagadanie prawnego w trybie art. 198 w związku z art. 187 § 1 p.p.s.a., bowiem wbrew twierdzeniom strony w sprawie w ogóle nie doszło do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a więc nie sposób mówić o jego modyfikowaniu przez późniejsze postanowienie wydane w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uprawniony jest wojewódzki sąd administracyjny, po złożenia przez wyznaczonego pełnomocnika stosowanego wniosku i oświadczenia.