II GZ 308/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 555/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odmówił Z. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd wskazał, iż zarządzeniem z dnia 1 lipca 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2010 r., a termin do uiszczenie wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 15 lipca 2010 r. Dnia 19 lipca 2010 r. Z. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o zwolnienie go od konieczności jego uiszczania i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż wezwanie dotyczące uiszczenia wpisu zostało doręczone na jego adres w dniu 8 lipca 2010 r., a korespondencja ta została pozostawiona "pod kluczem" na czas jego nieobecności. W dniu 11 lipca 2010 r. zorientował się, iż przedmiotowej korespondencji nie ma w pozostawionym miejscu. Jej poszukiwania nie odniosły skutku. Dopiero 18 lipca 2010 r. jego syn przyznał się, iż pismo pochodzące z sądu przełożył w inne miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał, że nie została spełniona przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu skarżący w dacie odebrania przesyłki sądu miał możliwość zapoznania się z jej treścią i wiedział, że dotyczy ona konieczności uiszczenia wpisu. Natomiast fakt zagubienia wezwania nie może być postrzegany jako okoliczność niezawiniona. WSA wywiódł, że należyta staranność polega na takim dbaniu o swoje interesy by tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca tym bardziej, że zdarzenia te wynikły z działania dziecka, za które skarżący ponosi pełną odpowiedzialność a dokumentacja powinna być przechowywana poza zasięgiem dzieci. Nadto - w ocenie Sądu I instancji - sam fakt zgubienia korespondencji nie uniemożliwiał wypełnienia zawartego w niej wezwania. Z. S. zauważył brak przesyłki w dniu 11 lipca 2010 r. a więc miał cztery pełne dni by jej treść poznać osobiście w sądzie czy nawet telefonicznie, przy założeniu, iż nie pamiętał czego ona dotyczyła. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy i błędnie przyjął, że to skarżący odebrał korespondencję oraz, że to on pozostawił ją "pod kluczem", podczas gdy faktycznie z treścią wezwania Sądu skarżący mógł się zapoznać dopiero w dniu 18 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Ocena braku winy w uchybieniu terminu niewątpliwie należy do sądu. Jednakże ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy i winna mieć na względzie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W rozpoznawanej sprawie WSA ocenę, iż nie została spełniona przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu oparł na ustaleniu, że skarżący w dacie odebrania przesyłki miał możliwość zapoznania się z jej treścią i wiedział, że pochodzi z sądu i dotyczy konieczności uiszczenia wpisu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono w sposób "zastępczy". We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że w dacie doręczania przesyłki tj. 8 lipca 2010 r. był nieobecny w domu, z uwagi na pracę poza miejscem zamieszkania, wrócił dopiero 11 lipca 2010 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru świadczy zaś o tym, że przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi (żonie). W tym stanie rzeczy dokonana przez WSA ocena, że skarżący nie wykazał należytej staranności w dochowaniu terminu, gdyż znał treść zarządzenia i mimo zgubienia przesyłki mógł zastosować się do wezwania - jest wynikiem nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy i dokonaniem błędnych ustaleń. W świetle przytaczanych przez skarżącego okoliczności – wiarygodność których nie była przez Sąd kwestionowana - nie ma też podstaw by twierdzić, że skarżący wiedział skąd pochodziła doręczona korespondencja, by mógł podjąć ustalenia, co do treści przesyłki. Jeżeli – co nie było przedmiotem oceny przez Sąd I instancji – skarżący z uwagi na prace poza miejscem zamieszkania był nieobecny w domu a dzieci pozostawił pod opieką matki trudno przyjąć by uchybił on obowiązkowi pieczy nad dziećmi i by zaginięcie korespondencji (schowanie jej przez dzieci) było wynikiem braku należytej staranności z jego strony. Z przedstawionych względów trafny jest zarzut, że ocena braku winy w dochowaniu terminu została dokonana na podstawie wadliwych ustaleń, co uzasadnia uwzględnienie wniosku zażalenia, o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.