II SO/Wa 30/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia wymierzyć Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 6.000 (słownie: sześć tysięcy) złotych. W dniu 10 sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego) J. C. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzoną datą 9 sierpnia 2009 r. skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie renty specjalnej. Przy piśmie z dnia 24 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II KO/Wa 321/09 Sąd przekazał ww. skargę Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 5 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) J. C. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzone datą 22 marca 2010 r. pismo, stanowiące wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. nieudzielenie w terminie odpowiedzi na skargę J. C. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie renty specjalnej i nieprzekazanie jej Sądowi wraz ze skargą i aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, jednocześnie wskazując na bezzasadność skargi J. C. z dnia 9 sierpnia 2009 r. na bezczynność organu. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, wskazał, iż ww. skarga została załączona do pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II KO/Wa 321/09, które informowało jedynie o jej przesłaniu. Wyjaśnił, iż w związku z tym, że treść skargi dotyczyła wniosku J. C. z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz ponaglenia z dnia [...] czerwca 2009 r. do rozpatrzenia tegoż wniosku, na które organ odpowiedział stronie pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r., błędnie potraktowano przedmiotową skargę jako pismo przesłane do wiadomości Prezesa ZUS, a nie jako pismo procesowe, wymagające stosownej odpowiedzi. Organ zaznaczył ponadto, iż skarga J. C., wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, została złożona w Sądzie przy piśmie z dnia 28 maja 2010 r. Jakkolwiek, w wyniku błędnej kwalifikacji, nie przekazano skargi w terminie, tym niemniej w przedstawionych okolicznościach, jak również w związku z bezzasadnością skargi, w ocenie organu, nie zachodzą przesłanki do wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 tej ustawy (uwzględnienie skargi), ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Z akt niniejszej sprawy oraz z akt sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie renty specjalnej o sygn. akt II SAB/Wa 154/10 (poprzednio II KO/Wa 321/09) wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 9 sierpnia 2009 r., odpowiedź na skargę oraz akta sprawy dopiero w ramach udzielonej odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, tj. w dniu 28 maja 2010 r. Zestawiając zatem datę 28 maja 2010 r. z datą wpływu skargi do organu, która to data przypadła na dzień 26 sierpnia 2009 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru pisma Sądu z dnia 24 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II KO/Wa 321/09, przy którym przekazano skargę do organu), stwierdzić należy, że organ, nałożony na niego obowiązek wykonał z przekroczeniem terminu trzydziestu dni, a opóźnienie to wyniosło 245 dni, bowiem ostatni dzień terminu przypadał na dzień 25 września 2009 r. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ, wobec którego sformułowano zarzut bezczynności, ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ustawy dokumenty, to przekazanie to nastąpiło z ośmiomiesięcznym przekroczeniem zakreślonego w nim terminu. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma przede wszystkim charakter represyjny. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z niezbędnymi dokumentami, została przekazana do Sądu z tak znacznym opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny niweczyłoby przypisywany tej instytucji charakter. W ocenie Sądu, wskazywana przez organ w odpowiedzi na wniosek okoliczność błędnej kwalifikacji skargi J. C. z dnia 9 sierpnia 2009 r. jako pisma przesłanego jedynie do wiadomości Prezesa ZUS nie powoduje, że opóźnienie w przekazaniu skargi można uznać za usprawiedliwione. Skarga w sposób precyzyjny określała bowiem przedmiot zaskarżenia oraz była adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wprawdzie skarżący skierował ją bezpośrednio do Sądu, jednak przy piśmie z dnia 24 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II KO/Wa 321/09 przesłano skargę do organu, celem wypełnienia ciążącego na nim bezwzględnego obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. przekazania jej sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni. Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska Prezesa ZUS, zgodnie z którym o bezzasadności wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny decydować ma fakt niepozostawania, zdaniem organu, w bezczynności, ponieważ jest to kwestia wtórna wobec istniejącego obowiązku nadesłania w tej sprawie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, i nie podlega ocenie przez Sąd przy orzekaniu w przedmiocie wymierzenia grzywny. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek J. C. za uzasadniony. Przy określaniu wysokości grzywny Sąd miał na względzie długotrwałą zwłokę w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy, wynoszącą 245 dni. Sąd wziął także pod uwagę, iż organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy i wymierzył grzywnę w wysokości 6.000 zł. Jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. – M. P. z 2010 r. Nr 7, poz. 67) wyniosła 3.102, 96 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.