II SA/Wa 506/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-28
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie o dostęp do informacji publicznej, wydane w sytuacji, gdy organem pierwszej instancji był Prezes Sądu Okręgowego, zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie o dostęp do informacji publicznej, wydane w sytuacji, gdy organem pierwszej instancji był Prezes Sądu Okręgowego, zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest Prezes Sądu Apelacyjnego, a nie Minister Sprawiedliwości. Naruszenie to stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w C. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby spraw rejestrowych o wpis do rejestru przedsiębiorców, w których występowały podmioty będące wspólnikami lub akcjonariuszami podmiotu rejestrowego. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnie istotnego interesu publicznego. Po wniesieniu odwołania, Minister Sprawiedliwości postanowieniem zawiesił postępowanie odwoławcze, uznając postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym za zagadnienie wstępne. Następnie, postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Ministra Sprawiedliwości do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzającego go postanowienia, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, i zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie o dostęp do informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2009 r. 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego W. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W. K. wniósł skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymujące w mocy postanowienie tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie o dostęp do informacji publicznej.
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 7 października 2009 r. W. K. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w C. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie:
1. w ilu sprawach rejestrowych o wpis danych do rejestru przedsiębiorców, w ramach postępowań prowadzonych przez sędziów tego Sądu w ramach kontroli instancyjnej nad orzeczeniami sądów rejestrowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r., tj. dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.,
o udział w charakterze strony ubiegały się podmioty będące wspólnikami lub akcjonariuszami podmiotu rejestrowego;
2. w ilu sprawach rejestrowych spośród wskazanych w pkt 1 podmioty te zostały dopuszczone do postępowania w charakterze strony (tj. występowały w postępowaniu jako strony i zostały wymienione w komparycji orzeczenia jako strony);
3. w ilu sprawach rejestrowych spośród wskazanych w pkt 1 odmówiono takim podmiotom dopuszczenia do postępowania? Jakie podstawy prawne powoływano dla odmowy dopuszczenia takich podmiotów do postępowania.
Prezes Sądu Okręgowego w C. pismem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] poinformował W. K., że żądane przez niego informacje stanowią informację przetworzoną w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W związku z tym organ wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W piśmie z dnia 26 października 2009 r. skierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego w C. W. K. wyjaśnił, że za udostępnieniem przedmiotowych informacji przemawia szczególnie istotny interes publiczny, polegający na tym, że od treści informacji zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Tryndałem Konstytucyjnym (sygn. akt Ts 204/07). Sprawa ta dotyczy zgodności z Konstytucją stanowiska sądów rejestrowych wyłączającego właściciela udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z kręgu zainteresowanych w sprawie rejestrowej o wpis w dziale I rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla tejże spółki - innej osoby jako wspólnika posiadającego te same udziały. Wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, stąd też uzyskanie informacji objętej wnioskiem jest niewątpliwie kwestią szczególnie istotną dla interesu publicznego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w C., działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 i § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że żądane przez W. K. informacje stanowią informację przetworzoną. Uzyskanie tych informacji wymaga bowiem szczegółowej kwerendy urządzeń ewidencyjnych z wnioskowanego okresu, po to by ustalić które ze spraw dotyczyły rejestru przedsiębiorców (sądy rejestrowe prowadzą też szereg innych rejestrów), następnie koniecznym jest wyselekcjonowanie z nich tych spraw, w których doszło do kontroli instancyjnej wydanych orzeczeń. By sprostać dalszej części wniosku czynności związane z analizą wyselekcjonowanych akt prowadzić musieliby sędziowie, referendarze, a w ostateczności asystenci obeznani z problematyką. Zdaniem organu zachodziłaby konieczność pracochłonnego i czasochłonnego, daleko idącego, przetworzenia informacji w oparciu o dane z akt spraw wcześniej wyselekcjonowanych.
W takim przypadku zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo od informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, że taka przesłanka zachodzi.
Organ podniósł, że W. K. nie wykazał w żaden sposób, że jest uczestnikiem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zdaniem organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierza w swojej istocie do zabezpieczenia interesu prywatnego wspólników spółek prawa handlowego i nie ma żadnego związku z interesem publicznym. Podał również, że pozyskanie żądanych informacji w żaden sposób nie będzie skutecznie wpływało na funkcjonowanie instytucji państwowych, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między uzyskaniem takiej informacji a potencjalnym rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego, który nie kieruje się statystyką zdarzeń, a jedynie zgodnością danych rozwiązań prawnych z Konstytucją RP.
W pouczeniu organ zawarł informację, że od powyższej decyzji stronie służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni od jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w C.
Stosując się do powyższego pouczenia W. K. wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W odwołaniu wniósł o uchylenie i zmianę decyzji poprzez udostępnienie żądanej informacji. Wyjaśnił, że bierze udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt Ts 204/07 w charakterze pełnomocnika skarżącej. Do odwołania dołączył odpis sporządzonej przez niego skargi konstytucyjnej w imieniu E.
W toku postępowania odwoławczego Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. zwrócił się do Szefa Biura Trybunału Konstytucyjnego o udzielenie informacji o sprawie oznaczonej sygnaturą Ts 204/07 ze skargi konstytucyjnej E. Organ wskazał, że w szczególności interesuje go informacja, czy postępowanie to zostało prawomocnie zakończone, a jeśli nie to na jakim etapie się znajduje.
W odpowiedzi na powyższe pismo Wicedyrektor Zespołu Wstępnej Kontroli Skargi Konstytucyjnych i Wniosków pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. poinformował, że skarga konstytucyjna E. (sygn. akt Ts 204/07) znajduje się na etapie rozpoznania zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 i art. 140 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiesił z urzędu postępowanie z odwołania W. K. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny zażalenia E. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt Ts 204/07 o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym na obecnym etapie ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego wynik warunkuje sposób zakończenia postępowania odwoławczego. Wyjaśnił, że okoliczności faktyczne sprawy dowodzą, iż kwestia dalszych losów skargi konstytucyjnej warunkuje podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w prowadzonym przez organ postępowaniu odwoławczym. W ocenie organu jeśli jedynym argumentem strony na rzecz przetworzenia informacji publicznej maiłaby być celowość zaprezentowania jej treści w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, a równocześnie Trybunał nie uwzględniłby zażalenia wniesionego od postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, to wówczas analizowane tej przesłanki przez organ odwoławczy (i ewentualne oparcie na tej przesłance rozstrzygnięcia) byłoby całkowicie bezprzedmiotowe. Z tej przyczyn organ uznał za słuszne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Od powyższego postanowienia W. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W treści wniosku wyjaśnił, że w ramach wstępnego badania sprawy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarżąca spółka nie wskazała normy podlegającej badaniu i wydał postanowienie o odmowie nadania biegu skardze. Zgodnie ze wskazówkami wynikającymi z uzasadnienia tego postanowienia skarżąca wystąpiła do sądów powszechnych, w tym do Sądu Okręgowego w C., by na podstawie pełnej informacji o praktyce orzeczniczej sądów rejestrowych wykazać w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, że norma wykluczająca wspólników z postępowania rejestrowego rzeczywiście istnieje i wynika z utrwalonej praktyki orzeczniczej.
W. K. podniósł, że postanowienie Ministra nie jest trafne. Wskazał, że żądana informacja jest konieczna właśnie na obecnym etapie postępowania przed Trybunałem, by wykazać, że norma zaskarżona przez E. istnieje i została ukształtowana w orzecznictwie. Tylko w takim przypadku dojdzie do nadania biegu skardze konstytucyjnej. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie zażalenia przez Trybunał jest bezcelowe, ponieważ jeżeli strona nie wykaże za pomocą żądanej informacji publicznej, iż wskazana praktyka orzecznicza rzeczywiście istniej, to zażalenie zostanie oddalone. Podał, że wbrew stanowisku Ministra Sprawiedliwości, to nie wynik postępowania zażaleniowego przed Trybunałem ma wpływ na wynik niniejszej sprawy, a odwrotnie – rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i przedstawienie Trybunałowi informacji publicznej będzie miało wpływ na wynik postępowania zażaleniowego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 127 § 3 w zw. z art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r.
Uzasadniając powyższe postanowienie organ stwierdził, że nie podziela poglądu strony, iż wynik postępowania odwoławczego oraz przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu żądanej informacji będą miały wpływ na wynik postępowania zażaleniowego przed Trybunałem. Podniósł, że z uzasadnienia postanowienia Trybunału z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt Ts 204/07 wynika, że przyczyną dla której złożona przez stronę skarga konstytucyjna nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), nie jest fakt, że skarżący nie udokumentował istnienie normy wynikającej z utrwalonej praktyki orzeczniczej. Lecz to, że sformułowany w skardze zarzut dotyka sfery stosowania prawa, nie zaś samej treści zaskarżonej normy.
W dalszej części uzasadnienia organ podał, że uzyskanie przez W. K. informacji na temat praktyki orzeczniczej istniejącej w Sądzie Okręgowym w C. pozostaje bez wpływu na wynik postępowania zażaleniowego przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wynik tego postępowania jest natomiast znaczący z punktu widzenia postępowania prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości, skoro jedynym argumentem przemawiającym za przetworzeniem informacji publicznej jest możliwość jej wykorzystania w postępowaniu "głównym" (tj. innym niż wstępne) przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. zarzucił organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia zapadłego w I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na argumenty przedstawiane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniósł, ze postanowienie Trybunału o odmowie nadania biegu skardze konstytucyjnej nie było oparte na tym, że norma mająca być przedmiotem kontroli trybunału została ukształtowana w orzecznictwie sądowym, lecz na fakcie braku wykazania przez Spółkę istnienia przedmiotowej normy. Postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma właśnie na celu wykazanie istnienia tejże normy. Dodatkowo wskazał, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie może stanowić zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ ponownie podkreślił, że w przypadku, gdy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze dalszego biegu pozostanie w mocy, wówczas forsowane przez skarżącego stanowisko, zgodne z którym przetworzenie informacji w sprawie jest uzasadnione wykorzystaniem jej w postępowaniu przed Trybunałem (głównym dotyczącym rozpoznania skargi) stanie się bezprzedmiotowe, a tym samym brak będzie podstaw prawnych do uchylenia decyzji organu I instancji.
W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2010 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżący podniósł, że nigdy nie wskazywał, że żądana przez niego informacja publiczna zostanie wykorzystana w głównym postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, dotyczącym rozpoznania skargi konstytucyjnej. Informacja ta jest niezbędna w ramach wstępnego badania skargi konstytucyjnej, na etapie rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny zażalenia. Ma ona znaczenie dla nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i doprowadzenia do merytorycznego rozpoznania tej skargi, natomiast na samym etapie merytorycznego rozpoznania skargi będzie już bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga W. K. zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów aniżeli zostały podniesione w skardze. Zezwala na to treść art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] grudnia 2009 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stosownie do treści art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) do decyzji dotyczących odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, stosuje się ze wskazanymi w tym przepisie odmiennościami, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to konieczność zastosowania reguł wskazanych w art. 17 i art. 127 § 2 k.p.a. określających organy wyższego stopnia i ich uprawnienie wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w C., do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, działa w postępowaniu wywołanym tym wnioskiem jako organ administracji właściwy do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście oraz przez właściwą służbę nadzoru. Z kolei zgodnie z art. 8 § 1 tej ustawy działalność administracyjna sądów ma na celu zapewnienie sądom odpowiednich warunków wykonywania ich zadań. Art. 38 § 1 cytowanej ustawy w sposób przykładowy wymienia czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów, natomiast wydane w oparciu art. 38 § 5 ustawy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2002 r. w sprawie sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów (Dz. U. z 2002 r. Nr 187, poz. 1564 ze zm.) określa szczegółowy tryb sprawowania tego nadzoru.
Analiza treści wskazanych wyżej przepisów pozwala na stwierdzenie, że działanie Prezesa Sądu wydającego decyzję administracyjną w postępowaniu dotyczącym dostępu do informacji publicznej nie jest "działalnością administracyjną sądów" mającą na celu zapewnienie sądom odpowiednich warunków wykonywania ich zadań i poddaną zgodnie z art. 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zwierzchniemu nadzorowi Ministra Sprawiedliwości.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, Minister Sprawiedliwości sprawuje nad działalnością administracyjną sądów nadzór "zwierzchni". Nadzór ten odbywa się na kilku poziomach struktury sądownictwa i najwyższym organem tego nadzoru jest Minister Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 22 § 2 cytowanej ustawy Prezes Sądu w zakresie administracji sądowej podlega Ministrowi Sprawiedliwości oraz prezesowi Sądu przełożonego. Kompetencje prezesów sądów przełożonych określają z kolei art. 22 § 3 i § 4 tej ustawy. Z ich brzmienia wynika, że nadzór nad działalnością sądów rejonowych sprawuje Prezes Sądu Okręgowego, a nadzór nad działalnością administracyjna, sądów okręgowych – Prezes Sądu Apelacyjnego.
Nadzór ten ma przy tym charakter hierarchiczny o czym świadczy zapis zawarty w art. 22 § 4 powołanej ustawy, w myśl którego Prezes Sądu Apelacyjnego może podjąć czynności z zakresu nadzoru nad działalnością sądów rejonowych na obszarze apelacji nie zawsze, lecz "w uzasadnionych wypadkach lub na wniosek Prezesa Sądu Okręgowego".
Z powyższych unormowań wynika, że Minister Sprawiedliwości sprawuje w myśl art. 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów. Jednak działanie prezesa sądu wydającego decyzję administracyjną w oparciu o art. 16 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mieści się w pojęciu "działalności administracyjnej sądów", o której mowa w art. 8 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
W hierarchicznej strukturze podporządkowania organem nadzoru bezpośredniego nad Prezesem Sądu, a więc jego bezpośrednim przełożonym jest Prezes Sądu nadrzędnego, o czym świadczy treść art. 22 § 2, 3 i 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, organem, który wydał decyzję w pierwszej instancji jest prezes sądu okręgowego. Zgodnie zaś z powołanym wyżej § 4 art. 22 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, prezes sądu apelacyjnego sprawuje nadzór nad działalnością administracyjną sądów okręgowych na obszarze właściwości sądu apelacyjnego. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez W. K. jest prezes sądu apelacyjnego, a nie Minister Sprawiedliwości. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 298/10, niepublikowany).
Zaskarżone postanowienie Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymane nim w mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r., zostały zatem wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. należało stwierdzić ich nieważność.
W tej sytuacji rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd, orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło