II GZ 253/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 418/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. omówił I. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. I Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Zaskarżona Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona I. K. w dniu 4 grudnia 2009 r. W dniu 15 stycznia 2010 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż uchybienie terminu nastąpiło, gdyż musiała opiekować się swoim wujkiem w przerwach jego pobytu w szpitalu i po powrocie ze szpitala. Na skutek wezwania Sądu skarżąca nadesłała następujące dokumenty: kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 15 grudnia 2009 r., 29 grudnia 2009 r., 29 stycznia 2010 r. oraz oświadczenie złożone przez R. M., iż skarżąca opiekowała się nim w okresie od dnia 29 grudnia 2009 r. do 31 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że w jego ocenie konieczność opiekowania się chorą osobą nie wykluczała możliwości złożenia skargi, co do której ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) ani nie nakłada zbyt rygorystycznych warunków formalnych, ani nie wymaga sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca nie wykazała bowiem, że w otwartym do wniesienia skargi okresie nie mogła jej nadać na poczcie lub w tym celu posłużyć się osobą trzecią. Z doświadczenia życiowego Sąd wywiódł, że w czasie sprawowania opieki nad chorą osobą konieczne jest bieżące zapewnienie podstawowych potrzeb tj. zakup leków, środków czystości, żywności. Nadto z przedstawionego przez skarżącą oświadczenia Sąd wywnioskował, że opiekowała się ona R. M. od dnia 29 grudnia 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010 r. Ostatnim dniem, w którym można było złożyć skargę był 4 stycznia 2010 r., skarżąca zaś złożyła ją 15 stycznia 2010 r. Skarżąca dokonała więc uchybionej czynności w okresie, kiedy jeszcze opiekowała się chorym wujem. Stąd fakt złożenia przez skarżącą skargi w tym okresie przemawia zdaniem Sądu za uznaniem, że miała ona możliwość także złożenia skargi w przewidzianym ustawowo terminie tj. do dnia 4 stycznia 2010 r. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i dlatego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. II Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że sprawowanie osobistej opieki nad chorym wujkiem wykluczało możliwość przygotowania i złożenia skargi. Jednocześnie nie mogła na długo opuścić chorego, aby u profesjonalnej osoby uzyskać przygotowanie skargi. Niezbędne zakupy były zaś dokonywane przez sąsiadów. W okresie poprzedzającym 15 stycznia 2010 r. w opiece nad wujkiem na jeden dzień zastąpił skarżącą mąż. Wcześniej nie istniała taka możliwość. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli strona ta w postępowaniu sądowym nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego daną czynność. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka niezawiniona przez stronę przeszkoda. W niniejszej sprawie wykazując brak winy w uchybieniu skarżąca podniosła, że w okresie otwartym do wniesienia skargi sprawowała opiekę nad chorym wujem (od dnia 29 grudnia 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010r.), zatem nie miała możliwości pozostawienia chorego samego w domu na czas sporządzenia i nadania skargi lub też ustanowienie pełnomocnika do zajęcia się sprawą. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła w powyższy sposób braku winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem – również w okresie sprawowania opieki nad chorym – skarżąca złożyła skargę w dniu 15 stycznia 2010 r., to tym samym podważyła niemożność opuszczenia chorego z powodu osobistego sprawowania nad nim opieki i niemożność złożenia skargi w terminie właściwym tj. do dnia 4 stycznia 2010 r. W licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, gdyż strona zobowiązana jest dbać o swoje interesy. Uznać zatem należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż złożenie skargi w terminie właściwym tj. do dnia 4 stycznia 2010 r., bez jej winy było niemożliwe z powodu opieki nad chorym wujem. Na marginesie tylko wskazać należy, że zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, jednak skarżąca nie uprawdopodobniła ani tego, że wystąpiła istotna a niezawiniona przyczyna uchybienia, ani też faktu, że przyczyna ta w konkretnym momencie ustała. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.