VI SA/Wa 769/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-28

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych powinna być ustalana w oparciu o cenę sprzedaży wadliwego produktu, czy też należy od niej odliczyć koszty produkcji i należności publicznoprawne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych powinna być ustalana w oparciu o cenę sprzedaży wadliwego produktu, a nie po odliczeniu kosztów produkcji i należności publicznoprawnych. Uzasadnił to tym, że wykładnia przyjęta przez stronę skarżącą wykraczałaby poza ramy i cele ustawy, a proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu jest prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu. Kara ta, uwzględniając kryteria określone w art. 40a ust. 5 ustawy, jest adekwatna i spełnia funkcje prewencyjną oraz represyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K. w K. za wyprodukowanie i wprowadzenie do obrotu partii kefiru o nieprawidłowej jakości handlowej, bez obniżenia ceny. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nałożył karę w wysokości 2500 zł. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia "korzyści majątkowej", twierdząc, że należy odliczyć koszty produkcji i VAT, a także zarzucała dowolność w ustaleniu kary. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w W. na podstawie art. 40a ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 i art. 21, art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wymierzył K. w K. karę pieniężną w wysokości 2500 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniach [...] – [...] lutego 2009 r. w K. przeprowadzono kontrolę w zakresie jakości handlowej artykułów mlecznych. W wyniku ustaleń tej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W. wszczął w dniu [...] marca 2009 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wyprodukowania przez K. partii [...] szt. opakowań jednostkowych [...] o nieprawidłowej jakości handlowej, ze względu na nie odpowiadające deklarowanym przez producenta parametry mikrobiologiczne. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że K. nie dołożyła należytej staranności wymaganej w toku procesu technologicznego, a wyprodukowaną partię [...] wprowadziła do obrotu handlowego w dniach [...] luty – [...] luty 2009 r. bez obniżania ceny, co było sprzeczne z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U z 2001 r., Nr 97, poz. 1050 z późn. zm.) W oparciu o okazane dokumenty (faktury VAT) ustalono, że kwestionowaną partię [...] szt. opakowań jednostkowych [...] sprzedano w cenie brutto w przedziale 0,58 zł - 0,66 zł/opakowanie jednostkowe (w zależności od odbiorcy), z uwzględnieniem 7 % podatku VAT, na łączną wartość 1063,06 zł brutto (przy średniej cenie ważonej 0,58 zł brutto/opakowanie jednostkowe). W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał Decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., w której określił pogorszenie jakości powyższej partii "[...]" ze względu na zaniżoną liczbę drożdży i ustalił stopień wad wyżej wymienionego produktu na 30 %. Po uprawomocnieniu się powyższej Decyzji został skierowany w dniu [...] września 2009 r. do Urzędu Skarbowego w K. "Wniosek" o wydanie decyzji wobec K. w K. określającej kwotę nienależną i ustalenie kwoty dodatkowej z tytułu zastosowania zawyżonej ceny przy sprzedaży przedmiotowej partii "[...]". W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia kary pieniężnej za produkcję i wprowadzenie do obrotu powyższej partii "[...]", niespełniającej wymagań jakości handlowej. Powołując art. 40a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że K. w K., nie dołożyła należytej staranności wymaganej w toku procesu technologicznego i wprowadziła do obrotu kwestionowaną partię "[...]". Odnosząc się do dotychczasowej działalności Przedsiębiorcy na rynku artykułów rolno-spożywczych organ wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W. podczas przeprowadzonej kontroli w lutym 2008 r. stwierdził nieprawidłową jakość partii 270,00 kg sera twarogowego półtłustego ze względu na zawyżoną zawartość wody (stwierdzono 75,24 % a deklarowano 73,0 %). W związku z powyższym osobę odpowiedzialną ukarano mandatem karnym kredytowanym w wysokości 500,00 zł. Ponadto stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oznakowania przetworów mlecznych: "[...]", "[...]"[...] i "[...]". Organ ustalił, że wielkość przychodu osiągniętego przez K. w 2008 r. wyniosła 33 006 462, 10 zł. Organ wskazał, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględniono stopień zawinienia i szkodliwości czynu, wielkość obrotów i przychodu Przedsiębiorcy oraz jego dotychczasową działalność na rynku żywnościowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. w K., podnosząc, że organ zobligowany był najpierw ustalić, jaką korzyść odniosła bądź mogła odnieść strona przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanego kefiru i dopiero wówczas dokonać wymiaru kary pieniężnej. Skarżąca wywodziła, że kara została ustalona w sposób dowolny i rażąco przekracza określoną ustawowo górną granicę. W opinii przedstawionej w odwołaniu, organ I instancji przed określeniem wysokości kary pieniężnej winien ustalić jaki dochód przyniosła lub przynieść miała stronie sprzedaż zakwestionowanego produktu, ponieważ zdaniem strony odwołującej się, dopiero na podstawie takich danych organ I instancji mógł ustalić korzyść majątkową strony, a następnie prawidłowo wymierzyć karę pieniężną. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołując art. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości artykułów rolno – spożywczych wskazał, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno -spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeśli w przepisach o jakości handlowej zostały one określone oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli producent zadeklarował ich spełnienie. Organ zauważył, że w odwołaniu nie został zakwestionowany fakt niespełnienia przez stronę wymagań jakości handlowej produktu o nazwie: "[...]", 200 g z partii 1828 szt., wyprodukowanej w dniu [...] lutego 2009 r., oznakowanej terminem przydatności do spożycia i nr partii produkcyjnej: "należy spożyć do 6 marca 2009 r., P3", o deklarowanej przez producenta wartości sprzedaży netto: 1.188,20 zł. Nie zaprzeczono również, że strona nie zastosowała obniżki ceny produktu ze względu na jego wadę. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wskazał, że skarżąca nie dołożyła staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju, w tym przypadku w toku procesu technologicznego i wprowadziła do obrotu towar nie odpowiadający wymaganiom jakości handlowej, nie obniżając odpowiednio ceny przedmiotowej partii kefiru, w związku z tym uzyskując kwotę nienależną, zasadne jest nałożenie na stronę kary przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem, że wymierzona kara pieniężna została ustalona w sposób dowolny i przekracza określoną ustawowo górną granicę. Organ II instancji nie zgodził się ze skarżącą, że "wartość kefiru określona w zaskarżonej decyzji na kwotę 1.063,06 zł brutto nie jest tożsama z "korzyścią majątkową", jaką odniosła lub odnieść miała strona w związku z wprowadzeniem tego produktu do obrotu". Dokonując wykładni pojęcia "korzyści majątkowej", którym posługuje się ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r., organ odwołał się do przepisów Kodeksu Karnego i orzecznictwa Sądu Najwyższego, formułowanego w odniesieniu do tychże przepisów. Organ podnosił, że wprowadzenie do obrotu produktu nie spełniającego wymagań jakości handlowej, bez dokonania odpowiedniej obniżki ceny produktu, jest czynem ustawowo zabronionym, zaś rolą kary pieniężnej, którą przewiduje art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, jest ukaranie przedsiębiorcy. Organ wywodził, że zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, korzyść majątkowa jest związana z wprowadzeniem do obrotu artykułów rolno - spożywczych o nieodpowiedniej jakości handlowej. Artykuł ten stanowi podstawę do określenia wysokości korzyści majątkowej. Zdaniem organu II instancji, ustawodawca w ten sposób odniósł się bezpośrednio do wartości artykułów wprowadzanych do obrotu oraz do określonego działania przedsiębiorcy. W związku z powyższym, aby określić wartość korzyści majątkowej należy ustalić wartość artykułów, które zostały wprowadzone przez przedsiębiorcę do obrotu pomimo, że nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej. Zdaniem organu II instancji, koszty związane z wytworzeniem, opakowaniem i dostarczeniem do sprzedaży produktu oraz należności publiczno - prawne (podatek VAT), mieszczące się w pojęciu "wartości brutto" produktu, wchodzą w skład "korzyści majątkowej". Organ II instancji stanął na stanowisku, że pod pojęciem "korzyści majątkowej", należy rozumieć wszelką korzyść uzyskaną bezpośrednio, lub którą można było bezpośrednio uzyskać w wyniku działania wprowadzającego dany artykuł rolno - spożywczy do obrotu. Zdaniem organu II instancji, podstawą do ustalenia wysokości kary, winna być "korzyść majątkowa" rozumiana, jako uzyskana cena, za którą zostały sprzedane wadliwe artykuły lub, za którą mogły zostać one sprzedane. Organ zauważał też, że wyłączenie kosztów zakupu, wytworzenia i podatku spod pojęcia "korzyści majątkowej" będzie skutkowało niespełnieniem funkcji kary, o której mowa w art. 17 ust. 3 rozporządzenia 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.02.2002 r.), zgodnie z którym: "Państwa członkowskie określają zasady dotyczące środków działania i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki działania i kary będą skuteczne, proporcjonalne i odstraszające ". Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wskazał też, że w jego ocenie organ I instancji prawidłowo zastosował art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości artykułów rolno – spożywczych i ustalając wysokość nałożonej kary wziął pod uwagę dotychczasową działalność skarżącej, tj. fakt stwierdzenia wcześniejszych nieprawidłowości jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych produkowanych przez w/w spółdzielnię. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w W. miał na uwadze, że podczas kontroli przeprowadzonej w lutym 2008 r. stwierdzono nieprawidłową jakość partii 270,00 kg "sera twarogowego półtłustego" ze względu na zawyżoną zawartość wody, a także stwierdzono nieprawidłową jakość w zakresie oznakowania przetworów mlecznych: "[...]", "[...]", "[...] i "[...]". Ustalając wysokość kary pieniężnej Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w W. wziął także pod uwagę wielkość obrotów przedsiębiorcy, ustalając, że przychód podmiotu za 2008 r. wyniósł [...]zł. Organ I instancji wymierzając karę, uwzględnił fakt niedołożenia przez stronę odwołującą się należytej staranności w toku procesu technologicznego i wprowadzenia do obrotu kwestionowanej partii produktu o nazwie: "[...]", 200 g, wyprodukowanego w dniu 6 lutego 2009 r., oznakowanego terminem przydatności do spożycia i nr partii produkcyjnej: "należy spożyć do 6.03.09, P3". Świadczy to o dużym stopniu zawinienia strony, która nie zachowała wymaganej od profesjonalisty staranności w procesie produkcji artykułu. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wskazał, że organ I instancji nie odniósł się literalnie do stopnia zawinienia przedsiębiorcy, jednak wynika on z treści przedmiotowej decyzji. Zdaniem organu II instancji wprowadzanie do obrotu artykułów o niewłaściwej jakości handlowej jest czynem o wysokim stopniu szkodliwości. Organ II instancji zauważył, że szkodliwość czynu, którego dopuścił się przedsiębiorca polega na dopuszczeniu przez niego do sytuacji, w której konsument nabywa w zaufaniu do informacji umieszczonej na etykiecie artykułu, wadliwy i nieodpowiadający jakości handlowej artykuł. W ocenie organu II instancji nałożona kara na stronę w pełni odpowiada takim kryteriom, jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów. Skargę na powyższą decyzję wywiodła K. w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części w jakiej nałożona na skarżącą kara pieniężna przewyższa kwotę 500 zł oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła: naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów oraz uzasadnieniu takiego stanowiska treścią art. 115 § 4 Kodeksu karnego oraz zaniechaniu ustalenia rzeczywistej wartości korzyści majątkowej, jaką odniosła bądź mogła odnieść strona przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanego kefiru i w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w sposób dowolny i w kwocie niezgodnej z ustawą. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż uważa, że rażąco narusza ona art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Zdaniem skarżącej organy dokonały błędnej wykładni pojęcia "korzyść majątkowa" użytego w ustawie o jakości wyrobów rolno – spożywczych. Nadto w ocenie skarżącej organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, w sposób nieuprawniony odwołuje się do przepisów prawa karnego w sprawie administracyjnej, w której przepisy prawa karnego nie znajdują żadnego zastosowania Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko iż w pojęciu "wartości brutto" zakwestionowanego kefiru, czy też w pojęciu ceny, za który został on lub miał być sprzedany, zawierają się różnego rodzaju koszty związane z wytworzeniem tego produktu, jego opakowaniem, dostarczeniem do sprzedaży, a także należności publiczno - prawne (np. podatek VAT). Te koszty i należności, jakkolwiek ostatecznie kształtują cenę produktu - nie mogą być jednak traktowane, jako korzyść majątkowa odniesiona bądź zamierzona przez skarżącą. Skarżąca podkreślała, że gdyby ustawodawca pod pojęciem "korzyści majątkowej" rozumiał cenę za którą zostały bądź miały zostać sprzedane zakwestionowane artykuły - to dałby temu wyraz wprost w ustawie, określając jako podstawę wymiaru kary pięciokrotną wartość ceny uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie wadliwych artykułów rolno-spożywczych do obrotu. Tymczasem ustawa wyraźnie posługuje się pojęciem "korzyści majątkowej". Zdaniem skarżącej nie ma też żadnych, uzasadnionych prawnie podstaw aby dla określenia wykładni pojęcia "korzyść majątkowa" jakim posługuje się art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych sięgać do przepisów Kodeksu Karnego. Ostatecznie skarżąca podnosiła, że nałożona na nią kara pieniężna ustalona została w sposób dowolny, w wysokości niezgodnej z ustawą. Pięciokrotna wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez skarżącą przez wprowadzenie zakwestionowanych artykułów rolno-spożywczych do obrotu nie jest bowiem równa pięciokrotnej wartości uzyskanej ze sprzedaży ceny. Przy określaniu korzyści majątkowej, jaką strona odniosła ze sprzedaży wadliwego kefiru winny być bowiem wzięte pod uwagę koszty, jakie poniosła strona w celu uzyskania korzyści majątkowej wynikłej z wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych artykułów żywnościowych oraz należności publiczno - prawne, jakie stanowią składnik ceny tych produktów. Dodatkowo skarżąca zauważyła, iż z tytułu sprzedaży zakwestionowanego kefiru poniosła już inną sankcję pieniężną na podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2009. Decyzją tą ustalono bowiem tzw. kwotę nienależną oraz kwotę dodatkową - na podstawie art. 13 ustawy o cenach. Wobec tego na rzecz budżetu państwa strona zapłaciła już 797,30 zł w związku ze stwierdzonym przez organy Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wprowadzeniem do sprzedaży zakwestionowanego kefiru. Tymczasem na podstawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca ma ponieść kolejną sankcję pieniężną za te same nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U.05.187.1577) w art. 4 stanowi, iż wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 tejże ustawy kto wprowadza do obrotu artykuły rolno spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Zgodnie z art. 40a ust. 5 tejże ustawy ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. W sprawie nie jest kwestionowany fakt wprowadzenia do obrotu przez skarżącą produktu niespełniającego wymagań jakości handlowej, w związku z czym wymierzona została kara pieniężna przewidziana w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakość artykułów rolno – spożywczych. Zgodnie z powołanym art. 40a ust. 1 pkt 3 maksymalny wymiar kary określony został jako pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających normom jakości handlowej. Dla określenia podstawy wymiaru kary organy przyjęły wartość sprzedanego produktu niespełniającego wymagań jakościowych, który został sprzedany (i tym samym wprowadzony do obrotu) za cenę 1063, 06 zł brutto. Skarżąca kwestionuje prawidłowość przyjętej przez organy wykładni pojęcia "korzyści majątkowej", wskazując, iż na wyprodukowanie przedmiotowego kefiru poniosła określone koszty, zatem ceny sprzedaży nie można utożsamiać z korzyścią majątkową. W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Przyjęta przez skarżącą wykładnia pojęcia "korzyści majątkowej" użytego w ustawie zmierza do uwzględnienia kosztów produkcji niezgodnego z normami produktu. Dla ich pełnego ustalenia konieczne byłoby przeprowadzenie analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, na koszty te składają się bowiem nie tylko proste koszty produktów i opakowań lecz koszty funkcjonowania całego przedsiębiorstwa, amortyzacją urządzeń, wynagrodzenia pracowników itp. Zdaniem Sądu zastosowanie takiej wykładni wykracza poza ramy i cele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. W art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawodawca używając pojęcia "korzyści majątkowej" odnosi się do wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach. Przyjęte przez organy proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu jest w ocenie Sądu prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Przyjęcie przedstawionej przez skarżącą wykładni łatwo skutkować by mogło nakładaniem minimalnej czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu kary w każdym przypadku, gdy działalność karanego przedsiębiorstwa byłaby deficytowa lub gdyby działało ono w zawyżonej strukturze kosztów. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo, zdaniem Sądu, odniosły podstawę wymiaru kary do pięciokrotnej wartości artykułu nienależytej jakości wprowadzonego do obrotu, a przy jej wymiarze uwzględniły przewidziane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych okoliczności takie jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalności podmiotu. Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydane w sprawie decyzje nie mają charakteru dowolnego. Ponadto kara, w tej wysokości zdaniem Sądu spełni swoją funkcję prewencyjną – jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną – stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (wielkość przychodów skarżącej w 2008 r. to [...] zł.). Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi. Dlatego w ocenie Sądu kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru. Zasadnie natomiast podnosi skarżąca, że posłużenie się przez organy treścią przepisów Kodeksu karnego dla dokonania wykładni art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych nie miało podstaw. Naruszenie to nie miało jednak w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy bowiem jak wskazano wyżej wymierzona kara odpowiada dyspozycji art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż z tytułu sprzedaży zakwestionowanego kefiru poniosła sankcję pieniężną na podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego pozostaje irrelewantna dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem różny jest reżim i podstawa odpowiedzialności w przedmiotowej sprawie, i w sprawie prowadzonej przed Urzędem Skarbowym. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło