I SA/Wa 738/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-30
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej może być przyznana za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku o jej przyznanie, jeśli rodzina zastępcza została ustanowiona wcześniej?Ratio decidendi
Pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej może być przyznana nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku o jej przyznanie. Nawet jeśli rodzina zastępcza została ustanowiona wcześniej, a dziecko faktycznie umieszczone, to złożenie wniosku w późniejszym terminie ogranicza możliwość przyznania świadczenia do okresu od miesiąca złożenia wniosku. W związku z tym organy prawidłowo ustaliły datę przyznania pomocy od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty ustanowienia rodziny zastępczej.Stan faktyczny
Skarżący M. i A. P. złożyli wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka N. K. od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w ich rodzinie zastępczej. Organy administracji przyznały pomoc od daty uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu rodziny zastępczej, wskazując, że wniosek został złożony później. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko w skardze do sądu, domagając się przyznania pomocy od daty faktycznego umieszczenia dziecka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. i A. małżonków P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] przyznającą M. i A. P. z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla małoletniej N. K. pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatkowo [...] zł miesięcznie od dnia [...] października 2009 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. M. i A. P. zwrócili się o udzielenie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej N. K. począwszy od dnia [...] lutego 2009 r., tj. od daty umieszczenia dziecka w ich rodzinie. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. przyznał wnioskowaną pomoc w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatkowo [...] zł miesięcznie począwszy od dnia [...] października 2009 r. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] października 2009 r. uprawomocniło się orzeczenie Sądu Rejonowego [...] w sprawie o sygnaturze akt [...] dotyczącej ustanowienia wnioskodawców rodziną zastępczą dla małoletniej N. K., co uzasadnia przyznanie wnioskowanej pomocy.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem w zakresie terminu, od którego została przyznana wnioskowana pomoc, M. i A. P. złożyli odwołanie. W jego uzasadnieniu skarżący wskazali na fakt umieszczenia małoletniej N. K. w ich rodzinie już w dniu [...] lutego 2009 r. Wyjaśnili, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. zapadło postanowienie Sądu dotyczące zabezpieczenia, natomiast w dniu [...] września 2009 r. wydane zostało przez Sąd Rejonowy [...] postanowienie dotyczące ustanowienia ich rodziną zastępczą dla małoletniej N. K. W ocenie odwołujących się przyznanie wsparcia finansowego dopiero od dnia [...] października 2009 r., czyli od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Rejonowego, jest krzywdzące. Wobec czego skarżący wnieśli o ustalenie pomocy pieniężnej począwszy od dnia [...] sierpnia 2009 r.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 78 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344, ze zm.) ustalające wysokość oraz warunki przyznawania pomocy pieniężnej - o której mowa we wspomnianym art. 78 ust. 3 i 4 ustawy. Wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wysokość pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie - w przypadku dziecka do lat 7 – 60% podstawy, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Dlatego też organ orzekający w I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość przyznanej pomocy pieniężnej. Kwota ustalonego wsparcia wynika wprost z powołanego wyżej przepisu i stanowi 60% kwoty [...] zł. Kwota ta ma charakter stały i nie zależy ani od osiąganego dochodu skarżących, ani od ich sytuacji majątkowej, ani też od uznania organu. Określona ona została przepisami prawa. Zatem w tym zakresie uznać należało decyzję I instancyjną za prawidłową i nie budzącą zastrzeżeń. Odnosząc się natomiast do rozważań dotyczących terminu, od jakiego winna być przyznana pomoc pieniężna, Kolegium zwróciło uwagę na § 10 powołanego rozporządzenia, stosownie do treści którego pomoc pieniężną, o której mowa we wskazanym wyżej art. 78 ust 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, przyznaje się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zastępczej, począwszy od dnia ustanowienia rodziny zastępczej. Ponadto pomoc pieniężną przyznaje się także za okres pobytu dziecka w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia rodzinnego, począwszy od dnia, w którym dziecko zostało faktycznie umieszczone w tej rodzinie o charakterze pogotowia rodzinnego. Pomoc ta jednak może być przyznana nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. M. i A. P. stali się rodziną zastępczą dla małoletniej N. K. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2009 r., które uprawomocniło się w dniu [...] października 2009 r. Zatem małżonkom P. należało przyznać pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej N. K. od tej właśnie daty, tj. od dnia [...] października 2009 r. Jednak przy ustalaniu okresu, od jakiego można przyznać pomoc pieniężną, istotna jest również data złożenia wniosku o przyznanie rzeczonego wsparcia. Zatem w sytuacji gdyby wniosek został złożony w miesiącu przypadającym po miesiącu, w którym uprawomocniło się orzeczenie, to najwcześniejszą datą przyznania pomocy pieniężnej mogłaby być dopiero data początkowa miesiąca, w którym wniosek ten został złożony - a nie data uprawomocnienia się orzeczenia. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek zostaje złożony w miesiącu przypadającym przed miesiącem, w którym uprawomocniło się orzeczenie Sądu, albo w tym samym miesiącu, w którym nastąpiło uprawomocnienie się orzeczenia, wtedy decydującą datą będzie dzień uprawomocnienia się orzeczenia o ustanowieniu rodziny zastępczej. Organ odwoławczy uznał zatem, że określenie przez organ I instancji daty, od jakiej przyznane zostało M. i A. P. wsparcie pieniężne, nastąpiło w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Organ II instancji wyjaśnił, że w świetle powyższych rozważań podnoszone przez skarżących okoliczności, takie jak wydanie postanowienia o zabezpieczeniu w dniu [...] sierpnia 2009 r., czy też faktyczne umieszczenie dziecka w ich rodzinie w dniu [...] lutego 2009 r. nie mają znaczenia prawnego. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej został złożony dopiero w dacie [...] października 2009 r., a zatem nie ma prawnej możliwości przyznania wnioskowanej pomocy pieniężnej za okres przypadający przed październikiem 2009 r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i A. P. W uzasadnieniu skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko i wnieśli o przyznanie im, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej N. K. od dnia [...] sierpnia 2009 r. czyli daty faktycznego umieszczenia dziecka w ich rodzinie
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 78 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. z 2008 r. Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.) oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344, ze zm.) w sprawie rodzin zastępczych. Zgodnie z tymi przepisami rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota [...] zł, zwana "podstawą" (wysokość na dzień wydania decyzji). Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości nie niższej niż 60% podstawy w przypadku dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia. Pomoc pieniężną, o której mowa, przyznaje się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zastępczej, począwszy od dnia ustanowienia rodziny zastępczej, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Jak wynika z akt administracyjnych, w rozpatrywanej sprawie skarżący zostali ustanowieni rodzina zastępczą dla małoletniej N. K. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2009 r. Postępowanie w sprawie udzielenia pomocy zostało natomiast wszczęte na wniosek skarżących z dnia [...] października 2009 r. W złożonym wniosku skarżący zwrócili się o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka N. K. w rodzinie zastępczej. W sprawie nie jest sporna przyznana skarżącym wysokość uzyskanej pomocy, a jedynie okres, jaki ona obejmuje. Jednakże wobec jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych Sąd orzekający stanął na stanowisku, że organy prawidłowo ustaliły tę datę. Dzień złożenia wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy ma bowiem w rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie. Skarżący zwrócili się do organu o przyznanie pomocy pieniężnej wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. Oznacza to, że w świetle przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych już sam fakt złożenia przedmiotowego wniosku w miesiącu październiku 2009 r. wykluczył możliwość przyznania skarżącym pomocy pieniężnej za okres przypadający przed miesiącem złożenia tego wniosku. Określenie przez organ I instancji daty przyznania świadczenia nastąpiło zatem w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność udzielenia pomocy od [...] października 2009 r. a nie od dnia [...] października 2009 r. nie ma w tej sytuacji znaczenia prawnego, gdyż pomoc i tak objęła [...] 2009 r. Oznacza to, że brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącym przedmiotowego świadczenia za wnioskowany okres od [...] sierpnia do [...] września 2009 r. Podkreślić nadto należy, że również zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
Z wyżej wyjaśnionych powodów brak jest podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości zapadłych w rozpatrywanej sprawie decyzji administracyjnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło